Pankreas kanseri, tüm kanser cinsleri ortasında en sinsi seyredenlerden biri. Çoklukla belirti vermeden ilerleyen bu hastalığın, erken evrede yakalanması ise hayati kıymet taşıyor. Dünya genelinde her yıl 500 binden fazla şahsa pankreas kanseri tanısı konuyor. Türkiye’de ise her yıl yaklaşık 4–5 bin yeni vaka görülüyor.
Ancak tüm bunlara rağmen geliştirilen yeni tedaviler de yüz güldürüyor. Pankreas kanserinin teşhis ve tedavisinde değerli gelişmeler olduğundan kelam eden Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mert Erkan, “Pankreas, bedenin en derin bölgelerinden birinde yer aldığı için tümörler uzun müddet belirti vermez. Bu nedenle birçok olayda hastalık ileri evrede fark edilir. Son yıllarda uygulanan yeni tedavi teknikleri sayesinde sağ kalım oranları bariz biçimde arttı” diyor.
Prof. Dr. Mert Erkan, özellikle ameliyat öncesi tümörü küçültmek için uygulanan ilaç ve ışın tedavisi (neoadjuvan tedavi), robotik cerrahi ve Whipple prosedüründeki teknik yeniliklerin pankreas kanseri tedavisinde çığır açtığını vurguluyor. Cerrahi öncesinde uygulanan kemoterapi ve radyoterapi kombinasyonları sayesinde artık ileri evre hastalarda bile tümörler küçültülerek ameliyat talihi doğabiliyor. Ayrıyeten yüksek teknolojiyle uygulanan robotik ve laparoskopik cerrahiler, hem düzgünleşme mühletini kısaltıyor hem de hastanın ömür kalitesini artırıyor…
Karaciğerden sonra sindirim sisteminin ikinci büyük salgı organı olan pankreas, insülin ve glukagon hormonlarını salgılayarak kan şekeri istikrarını korurken, tıpkı vakitte yağ, protein ve karbonhidrat sindiriminde misyonlu enzimleri üretiyor. Bu çok istikametli yapısı nedeniyle pankreas, hem metabolik hem de sindirimsel açıdan yaşamsal değere sahip.
Pankreasta gelişen berbat huylu tümörlerin ise, bu işlevlerin süratle bozulmasına neden olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Mert Erkan, “Pankreas kanseri uzun mühlet belirti vermez; sırt ve karın ağrısı, kilo kaybı, sarılık, sindirim problemleri, ani gelişen diyabet üzere bulgular ekseriyetle hastalığın ileri evrelerinde ortaya çıkar. Pankreas kanseri en sık 60–65 yaş aralığında görülüyor; lakin genetik yatkınlığı olan şahıslarda hastalık daha erken yaşlarda ortaya çıkabiliyor. Ailesinde genç yaşta pankreas kanseri hikayesi olan bireyler risk grubundalar. Bu bireylerin özel tarama programlarına dahil edilmesi gerekiyor” diyor. Prof. Dr. Mert Erkan, bilhassa genetik geçişli olaylarda erken teşhis için tertipli denetimlerin hayati olduğunu vurguluyor.
Tedavideki Gelişmeler Yüz Güldürüyor
Tanı koymak için ultrasonun birçok vakit kâfi olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Mert Erkan, “Şüpheli durumlarda kesinlikle bilgisayarlı tomografi yahut MR üzere ileri görüntüleme yolları kullanılmalı. Ayrıyeten tümör belirteçleri olan CA 19-9 ve CEA bedellerinin yüksekliği de takip edilmeli” biçiminde konuşuyor.
Pankreas kanseri tedavisinde artık klasik metotların ötesine geçildi. Günümüzde multidisipliner yaklaşımla genel cerrahi, tıbbi onkoloji ve radyasyon onkolojisi uzmanlarının birlikte planladığı tedavi protokolleri uygulanıyor.
“Eskiden cerrahiye uygun olmayan birçok hasta, artık ameliyat edilebilir hale geliyor. Neoadjuvan tedavi dediğimiz kemoterapi ve radyoterapi kombinasyonları sayesinde tümörler küçültülüyor, akabinde cerrahiyle büsbütün çıkarılabiliyor” halinde konuşan Prof. Dr. Mert Erkan, bu yaklaşımın sonucunda 5 yıllık sağ kalım oranının yüzde 15’lerden yüzde 50’nin üzerine çıkmış durumda olduğunu vurguluyor…
Robotik ve laparoskopik cerrahi tekniklerin de pankreas ameliyatlarında giderek daha fazla kullanıldığını belirten Prof. Dr. Mert Erkan, “Bu prosedürlerle hastalar daha süratli güzelleşiyor ve komplikasyon oranları azalıyor” diyor.
En Tesirli Ameliyatlardan Biri: Whipple Prosedürü
Pankreas kanseri çoğunlukla organın baş bölgesinde görülüyor. Prof. Dr. Mert Erkan, “Bu durumda en tesirli cerrahi formül ‘Whipple prosedürü’ olarak bilinen operasyon. Bu ameliyatta pankreasın baş kısmı, onikiparmak bağırsağı ve safra yolu birlikte çıkarılır. Sindirim sisteminin devamlılığını sağlamak için mide, pankreas ve safra yolları ince bağırsakla yine birleştirilir. Genel Cerrahi’nin en sıkıntı ameliyatlarından biri olan bu Whipple Prosedürü, tecrübeli merkezlerde muvaffakiyetle uygulanabiliyor. Whipple ameliyatının akabinde hastaların büyük bir kısmı 7–10 gün içinde taburcu edilip olağan beslenmeye dönebiliyor” diyor.
Bazen pankreasın tamamının da alınması gerekebiliyor. Lakin bu türlü bir durumda dahi hayatı sürdürmenin mümkün olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Mert Erkan, “Pankreasın büsbütün alınması durumunda, hastalar ömür uzunluğu insülin tedavisi ve sindirim enzimleri takviyesi alıyor. Hastalar yemek sırasında aldıkları tablet biçimindeki enzim ilaçlarıyla sindirim sürecini sürdürebiliyor. İnsülin dayanağıyla de metabolik istikrar korunuyor” diyor.
“Artık pankreas kanseri tanısı bir son değil. Multidisipliner yaklaşımla, yanlışsız merkezde ve vaktinde müdahale edilen hastalarda hayat müddeti manalı halde uzuyor” biçiminde kelamlarını sürdüren Prof. Dr. Mert Erkan, bir vakitler tedavi talihi çok hudutlu olan pankreas kanserinin, bugün çağdaş cerrahi teknikler, moleküler onkoloji ve neoadjuvan yaklaşımlar sayesinde çok daha yönetilebilir hale geldiğine dikkat çekiyor…
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
