Serviks kanseri, bayanlarda en sık görülen jinekolojik kanserlerin başında geliyor. En değerli nedeni HPV virüsü olan serviks kanseri, rahmin alt kısmındaki rahim ağzında gelişen tümörlerden kaynaklanıyor. Birden fazla vakit yavaş ilerleyen serviks kanseri, erken teşhis ve bireye özel uygulanan yanlışsız usullerle tedavi edilebiliyor. Memorial Ankara Hastanesi Bayan Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Prof. Dr. Murat Öz, “1-31 Ocak Serviks Kanseri Farkındalık Ayı” nedeniyle serviks kanseri ve tedavi sistemleri hakkında ayrıntılı bilgi verdi.
30-50 yaş ortasındaki bayanlarda daha çok risk altında
Serviks kanseri, en sık 30–50 yaş ortasındaki bayanlarda görülmektedir. Lakin yaş dağılımında iki devirde tepe yapar. Biri 43, başkası 61 yaş olmak üzere iki periyotta pik yaptığını görmekteyiz. Bu yaş dağılımının en değerli nedeni HPV enfeksiyonunun en sık görüldüğü yaşlar olan 20’li ve 40’lı yaşlardan 15-20 yıl sonrasına denk gelmesidir. Bu nedenle cinsel ömür başladıktan sonra her yaşta risk vardır ve sistemli tarama büyük değer taşımaktadır.
HPV virüsü serviks kanseri riskini kat kat artırıyor
Serviks kanserinin en değerli ve temel nedeni, cinsel yolla bulaşan HPV virüsüdür. Yüksek riskli HPV tiplerinden bilhassa HPV 16 ve HPV 18 tipleri, serviks kanserlerinin büyük kısmından sorumludur. Serviks kanseri riskini artıran öbür nedenler de şunlardır;
- Erken yaşta cinsel ilişki
- Birden fazla cinsel partner
- Sigara kullanımı
- Bağışıklık sisteminin zayıf olması (özellikle böbrek ve karaciğer nakilli hastalar ve HIV enfeksiyonu üzere bağışıklık sistemini baskılayan durumlar)
- Düzenli taramaların yapılmaması
HPV aşısını yaptırmayı ihmal etmeyin
- Düzenli smear ve HPV testleri, kanser oluşmadan evvelki hücre değişikliklerini saptayarak hastalığı önlemekte çok faaldir.
- Serviks kanseri gelişiminde en kıymetli risk faktörü HPV enfeksiyonu olduğu için HPV aşısı, serviks kanserine neden olan HPV tiplerine karşı güçlü müdafaa sağlar ve hayat kurtarıcıdır.
- HPV aşısı için ülkü yaş aralığı şimdi HPV ile karşılaşılmamış ve bağışıklığın güçlü olduğu 9-14 yaş ortasıdır. Bu yaş kümesindeki hem kız hem de erkek çocuklarına 2 doz formunda HPV aşısı yapılması önerilmektedir.
- Daha büyük bireylerde de şayet HPV aşısı yapılmadıysa 3 doz aşılama yapılması önerilmektedir. Aşı yapılması için üst yaş sonu bulunmamaktadır. Her yaştaki bireyler HPV aşılamasından yarar görmektedir.
- HPV ile karşılaşmış, hatta HPV’ye bağlı kanser öncülü lezyonları bulunan ve tedavi edilen bireylerde aşılama yapılması kanser öncülü lezyonların tekrar etme riskini değerli oranda azaltmaktadır.
- Aşı ve tarama birlikte uygulandığında serviks kanseri büyük ölçüde engellenebilir.
Hiçbir belirti vermeden sessizce ilerliyor
Serviks kanseri erken evrede çoklukla belirti vermez. Bu nedenle “sessiz” bir hastalık olarak kabul edilmektedir. Erken evrede teşhis koyulan serviks kanseri çoklukla tarama testleri sonucunda teşhis almaktadır. Görülen birinci belirti ise cinsel bağlantı sonrası kanama ve lekelenmelerdir. Bu şikâyetlerden biri varsa kesinlikle bayan doğum uzmanına başvurulmalıdır. Serviaks kanserinin ileri evrelerde görülebilecek belirtiler ise şunlardır;
- Cinsel alaka sonrası kanama
- Adet dışı yahut sistemsiz kanamalar
- Menopoz sonrası kanama
- Kötü kokulu vajinal akıntı
- Kasık yahut bel ağrısı
Erken teşhis ve tedavi muvaffakiyetini artırıyor
Serviks kanseri tanısı biyopsi ile konulabilmektedir. Tarama testlerinde (Pap- smear ve HPV DNA testleri) çıkan olağandışı sonuçlar hekiminiz tarafından değerlendirildikten sonra biyopsi kararı verildiğinde alınan biyopsi malzemesi patolojik olarak incelendikten sonra serviks kanseri tanısı konulabilmektedir. Teşhis konulduktan sonra gerçek tedavi tekniğinin belirlenebilmesi için hekiminizin ek testler ve görüntüleme prosedürlerine başvurması gerekmektedir.
İyi bir fiziki muayene yapılması kuraldır. Daha sonra hastalığın bölgesel yayılımının kıymetlendirilmesi için MR görüntüleme, uzak yayılımının kıymetlendirilmesi için de ekseriyetle PET-BT görüntüleme metotlarına başvurulur. Bütün sonuçların değerlendirilmesinin akabinde hasta için en uygun tedavi prosedürüne karar verilmektedir. Tedavi hastalığın evresine, hastanın yaşına ve çocuk isteğine nazaran planlanmaktadır. Erken evrede birçok vakit cerrahi kâfi olurken, ileri evrelerde cerrahi, radyoterapi ve kemoterapi üzere kombine tedaviler uygulanmaktadır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
