Rahim ağzı kanseri, dünyada en sık görülen ve aslında önlenebilir kanser tiplerinden birisidir. Bu kanserin en yaygın nedeni olan HPV virüsüne karşı geliştirilen aşı, hem bayanlarda hem erkeklerde tesirli muhafaza sağlayabiliyor. Fakat toplumda hala bu aşıyla ilgili yanlış bilinen birçok bilgi bulunuyor. Bilimsel gerçekler göz gerisi edildiğinde, aşı tereddüdü erken müdafaa bahtını ortadan kaldırabiliyor. Memorial Göztepe Hastanesi Bayan Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Prof. Dr. Salih Taşkın, rahim ağzı kanserini önlemek için en değerli iki öge olan HPV aşısı ve tertipli tarama testleri hakkında bilgi verdi.
Rahim ağzı kanseri belirti vermeden de gelişebiliyor
HPV (Human Papilloma Virüsü), cinsel yolla bulaşan en yaygın virüslerden biridir. 100’den fazla tipi bulunan HPV’nin kimi cinsleri siğillere yol açarken, kimileri rahim ağzı kanseri üzere önemli hastalıklara neden olabilir. Cinsel olarak faal şahısların büyük çoğunluğu hayatları boyunca en az bir defa HPV ile karşılaşır. Enfeksiyonların birden fazla bağışıklık sistemi tarafından bizatihi temizlenir; lakin birtakım yüksek riskli tipler kalıcı hale gelerek kansere yol açabilir.
Rahim ağzı kanserlerinin neredeyse tamamı yüksek riskli HPV tipleri ile alakalıdır. Virüs hücrelerde uzun müddet kalırsa, yıllar içinde kansere dönüşebilecek hücresel değişiklikler başlar. Bu süreç çoklukla belirti vermeden ilerler. Bu nedenle sistemli smear ve HPV testleri hayati ehemmiyet taşır. Olağandışı kanama üzere belirtiler erken evrede her vakit olmayabilir ve lakin hastalık ileri evreye ulaştığında ortaya çıkar.
Basit ve ağrısız bir süreç olan smear ve HPV testlerini ihmal etmeyin
Kadınların en çok tasa ettiği süreçlerden biri üzere görünse de smear ve HPV testleri kısa, kolay ve ağrısız süreçlerdir. Jinekolojik muayene sırasında küçük bir fırça yardımıyla rahim ağzından örnek alınır. Süreç anestezi gerektirmez ve dakikalar içinde tamamlanır. Laboratuvar incelemesiyle hücresel değişiklikler (smear) ve yüksek riskli HPV tipleri araştırılır. Bu testler, kanser belirtiler ortaya çıkmadan yıllar evvel hastalığın tespit edilmesini sağlar.
Aşı sonrası da tarama testlerine devam edin
HPV aşısı hem kız hem de erkek çocuklara önerilir. En ülkü uygulama yaşı 9–14 yaş ortasıdır. Bu periyotta bağışıklık sistemi en güçlü karşılığı verir. Lakin sonraki yaşlarda da aşı yapılabilir. Aşı tedavi edici değil, hami bir etkidedir. Rahim ağzı kanserine neden olan HPV tiplerinin yüzde 90’ından fazlasına karşı muhafaza sağlar. Ayrıyeten genital siğil üzere öbür HPV kaynaklı hastalıkların da önüne geçer.
Tek eşlilik, kondom kullanımı ve sigaradan uzak durmak riski azaltabilir; lakin en güçlü müdafaa HPV aşısı ile sağlanır. Evet, aşı yüksek oranda hamidir; fakat aşının içermediği birtakım tipler olduğu için tertipli smear ve HPV testleri aşıdan sonra da devam etmelidir.
HPV aşısı hakkında yanlışsız sandığınız 5 yanlış
Yanlış 1: HPV aşısı yalnızca kız çocukları içindir.
Doğru: Aşı hem kızlarda hem erkeklerde hamidir.
Yanlış 2: Aşı cinsel hayat başladıktan sonra yapılmalıdır.
Doğru: En tesirli devir 9–14 yaş ortasıdır.
Yanlış 3: HPV aşısı kısırlık yapar.
Doğru: Böyle bir etkiyi gösteren hiçbir bilimsel delil yoktur.
Yanlış 4: Aşı olursam smear ve HPV testine gerek yoktur.
Doğru: Aşı güçlü muhafaza sağlar fakat içermediği kimi tipler için tarama devam etmelidir.
Yanlış 5: Tek eşlilik HPV’den büsbütün korur.
Doğru: Tek eşlilik riski azaltabilir ancak ortadan kaldırmaz. HPV çok yaygındır, en güçlü müdafaa aşıdır.
Rahim alınmadan tedavi mümkün mü?
Erken evrede saptanan rahim ağzı kanserlerinde, rahim gözetici cerrahi sistemler uygulanabilir. “Konizasyon” yahut “radikal trakelektomi” üzere usullerle yalnızca kanserli bölge çıkarılır ve rahim korunur. Bu tekniklerle hasta, hem hastalıktan kurtulur hem de gebelik bahtını koruyabilir. Lakin bu formüller yalnızca erken evre ve uygun kriterleri karşılayan hastalarda itimatla uygulanabilir.
Tarama sırasında olağandışı hücreler tespit edildiğinde, “konizasyon” yani rahim ağzından koni formunda doku alınması yahut elektrik gücü ile olağandışı bölgenin çıkarılması olan LEEP süreçleri yapılabilir. Bu kısa ve inançlı süreçlerle hastalıklı doku temizlenir ve alınan örnek laboratuvarda incelenir. Bu sistemler birçok hastada rahmin korunmasına imkan tanır; yani bayanlar ileride anne olma bahtını kaybetmez.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
