Tıp eğitimi; bilimsel ilerlemeler, teknolojik ihtilaller ve evrilen toplumsal beklentiler ışığında esaslı bir dönüşüm sürecinden geçiyor. Günümüzde bu süreç, klasik bilgi transferinin ötesine geçerek; öğrenciyi eğitimin ana öznesi kılan, ferdi yetkinlikleri ve ferdî gelişimi odağa alan öğrenci merkezli bir ekosistem inşa etme fırsatını bizlere sunuyor…
İleri seviye simülasyon teknolojileri ve varlıklı araştırma altyapılarıyla desteklenen çağdaş eğitim modelleri; tabip adaylarına, şimdi klinik ortama adım atmadan mesleksel hünerlerini en üst düzeyde pekiştirme ve deneyimleme imkanı tanıyor. Artık temel öncelik; geleceğin doktorlarını bu ayrıcalıklı imkanlarla buluşturarak; onları sırf tıbbi bilgiyle değil, tıpkı vakitte yüksek teknolojik okuryazarlık, güçlü empati duygusu ve sarsılmaz etik kıymetlerle donanmış başkan profesyoneller olarak topluma kazandırmak olmalı…
Tıp Eğitiminin Geleceği Milletlerarası Bir Vizyonla Ele Alındı
Tıp eğitiminin ulaştığı bu yeni etap; alanında dünyaca ünlü otoritelerin iştirakiyle, Acıbadem Üniversitesi konut sahipliğinde düzenlenen XV. Ulusal ve I. Memleketler arası Tıp Eğitimi Kongresi’nde tüm boyutlarıyla değerlendirildi. Tıp Eğitimini Geliştirme Derneği Lideri Prof. Dr. Mustafa Kemal Alimoğlu ve Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nadi Bakırcı eş başkanlığında gerçekleştirilen kongre; Türkiye’den ve dünyadan çok sayıda tıp eğitimi uzmanı ve yöneticisi ile geleceğin doktorları olan öğrencileri bir ortaya getirdi. Kongrede, tıp eğitiminin bugünü ve geleceği; memleketler arası saygınlığa sahip isimlerin pahalı katkılarıyla tartışmaya açıldı…
Dr. Dara O’Keeffe, İrlanda Royal College of Surgeons’ta Cerrahi Eğitimde Simülasyon Programları Başkanı olarak, cerrahide simülasyonun eğitim süreçlerine nasıl taraf verdiğini ve bu alandaki öncü yaklaşımları paylaştı. Lizbon Üniversitesi öğretim üyesi ve BEME (The Best Evidence Medical Education) eski Lideri Prof. Dr. Madalena Patricio, ispata dayalı tıp eğitiminin dünya genelinde kabul gören standartlarını aktarırken; Maastricht Üniversitesi öğretim üyesi ve Perspectives on Medical Education dergisinin Genel Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Erik Driessen ise tıp eğitiminde bilimsel araştırmaların taşıdığı kritik kıymete dikkat çekti.
Duayen akademisyenlerin tecrübeleriyle zenginleşen bu platformda; Türkiye’nin tıp eğitimindeki güçlü pozisyonu, dünyada kabul gören yenilikçi eğitim modelleri ve geleceğin doktorlarında bulunması gereken nitelikler kapsamlı bir biçimde tahlil edildi.
Türkiye, Tıp Eğitiminde Güçlü ve Kabul Gören Bir Merkez
Acıbadem Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Levent Altıntaş, Türkiye’nin tıp eğitimindeki pozisyonuna dikkat çekerek, milletlerarası iştirakli bu kongrenin değerini şu sözlerle pahalandırıyor: “Kongremizi TEGED (Tıp Eğitimini Geliştirme Derneği), TEPDAD (Tıp Eğitimi Programları ve Akreditasyon Derneği) ve TTED’in (Türk Tıp Eğitimi Derneği) katkılarıyla gerçekleştirdik. Bu toplantı uzun yıllardır düzenleniyor lakin birinci sefer memleketler arası seviyede gerçekleşiyor. Tıp eğitimi akademisyenlerini üniversitemizde ağırlamak bizim için son derece bedelli. Kongreye, Türkiye Tıp Dekanlar Kurulu ismine 70’in üzerinde dekan ve dekan yardımcısı başta olmak üzere 300’ün üzerinde iştirak oldu.”
Türkiye’nin tıp eğitimi alanında güçlü bir altyapıya sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Levent Altıntaş, Türk doktorlarının dünya genelinde kabul gördüklerine dikkat çekerek, “Türkiye’de verilen tıp eğitimi, mezunlarımızın dünyanın pek çok ülkesinde çalışabilmesine imkan tanıyor. Memleketler arası denklik imtihanlarında elde edilen muvaffakiyetler da bunun somut bir göstergesi” biçiminde konuşuyor.
Prof. Dr. Levent Altıntaş’a göre tıp eğitimi, dünyada en süratli değişen eğitim alanlarından biri. “Tıp eğitimi artık öğrenci merkezli, etkin öğrenmeyi teşvik eden ve kişiselleştirilmiş bir yapıya yanlışsız evriliyor. Kendi kendine öğrenebilen, eleştirel düşünebilen, etik pahaları güçlü ve topluma hassas doktorlar yetiştirmeyi hedefliyoruz” diyen Prof. Dr. Levent Altıntaş, eğitimde, insan odaklı yaklaşımın altını çiziyor.
Simülasyon Merkezleri Tıp Eğitiminde Oyunu Değiştiriyor
Kongrenin dikkat çeken konuşmacılarından biri olan Dr. Dara O’Keeffe, cerrahi tıp eğitiminde simülasyonun ehemmiyetini çarpıcı örneklerle anlatıyor. İrlanda Royal College of Surgeons’ta simülasyon eğitiminin önder isimlerinden olan Dr. Dara O’Keeffe, simülasyon merkezlerinin inançlı öğrenme ortamı sunduğunu vurguluyor: “Yirmi yıl evvel simülasyon tek bir odadaydı. Bugün üç katlı, ileri teknolojilerle donatılmış sanal hastanelerden kelam ediyoruz”…
Dr. Dara O’Keeffe’ye nazaran klinik ortamda olay sayısının hudutlu olması, simülasyonu vazgeçilmez kılıyor. “Öğrenciler ve asistanlar her şeyi hasta üzerinde öğrenemez. Kusur yapma lüksleri yoktur. Halbuki simülasyon merkezleri, tekrar tekrar deneme yapma ve kusur yaparak öğrenme imkânı sunuyor. Acıbadem Üniversitesi bünyesinde bulunan, dünyanın önde gelen merkezlerinden CASE – İleri Seviye Medikal Simülasyon ve Eğitim Merkezi ise çok kıymetli” diyen Dr. Dara O’Keeffe, yeni kuşak cerrahların özgüven eksikliği yaşadığına yönelik tenkitlere de katılmadığını belirtiyor: “Yeni kuşak daha temkinli. Odak noktası artık cerrah değil, hasta. Daha az risk almak, daha inançlı kararlar vermek hasta güvenliği açısından çok daha doğru”…
Peki “geleceğin hekimleri” nasıl olacak? Teknolojinin, tıp eğitiminin artık çok kıymetli bir modülü olduğuna dikkat çeken Dr. Dara O’Keeffe, “Geleceğin doktorları, teknolojiden bağımsız düşünülemez; ileri görüntüleme sistemleri ve robotik cerrahi üzere süratle gelişen uygulamalara hâkim, bu dönüşüme hazır ve teknolojiyi mesleğinin doğal bir kesimi olarak kullanan profesyoneller olmak zorunda. Tıp eğitimi, uzun ve yıpratıcı süreçlerden uzaklaşarak vakti verimli kullanan, öğrenciyi hastayla karşılaştırmadan evvel simülasyon merkezlerinde neredeyse her açıdan hazırlayan, süratli öğrenmeyi ve özgüveni önceleyen bir yapıya hakikat evriliyor. Artık tıp eğitimi yıllarca sürmeyecek. Haftada 120 saat çalışamayız, 20 yıl eğitim de veremeyiz. Vakti verimli kullanmalıyız” halinde konuşuyor.
Kanıta Dayalı Tıp Eğitimi ve İnsan Odaklı Yaklaşım
Kanıta dayalı tıp eğitiminin dünya çapındaki duayenlerinden Prof. Dr. Madalena Patricio, insan odaklı ve delile dayalı eğitimin kıymetini vurguluyor. Tıp eğitiminde 40 yılı aşkın tecrübeye sahip olan Prof. Dr. Madalena Patricio, yeterli bir tabibin yalnızca bilgiyle değil, kıymetlerle de donanmış olması gerektiğini söylüyor: “İyi bir doktor öncelikle şefkatli olmalı. Hastayı yalnızca bir klinik olay olarak değil, bir insan olarak görmeli”…
Tıp öğrencilerinin toplumdan kopuk yetişmemesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Madalena Patricio, “Öğrencileri tıp eğitimi kapsamında hapishanelere, huzurevlerine, mülteci kamplarına gönderiyoruz. Yalnızca dinlemeyi, empati kurmayı öğrensinler diye. Uygun bir doktor toplumdan izole olamaz” diyor.
Alternatif tıbba yönelimin artmasının nedenlerinden birinin irtibat eksikliği olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Madalena Patricio, “Hastalar dinlenmediklerini hissettiklerinde alternatif yollar arıyor” diyerek bağlantının tedavinin ayrılmaz bir kesimi olduğunu vurguluyor.
Bilimsel Araştırma, Grup Çalışması ve Eleştirel Düşünce
Maastricht Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erik Driessen, tıp eğitiminde bilimsel araştırmaların ve grup çalışmasının vazgeçilmez olduğunu belirtiyor: “İyi bir doktor, işini iyi bilen ve düzgün irtibat kurabilen kişidir. Hekimlik ayrıyeten bireysel değil, takım işidir. Ekip ruhu ve ekip çalışmasına yatkınlık ise çocuklukta, bilhassa basketbol, futbol üzere grup sporlarıyla gelişir; sonradan öğrenilebilir olsa da âlâ bir hekimlik için bu hünerlerin erken yaşta kazanılması büyük avantaj sağlar” diyor.
Prof. Dr. Erik Driessen, çağdaş tıp eğitiminin ezbere dayalı olmaktan uzaklaştığını vurgulayarak, öğrencilerin faal rol aldığı, araştıran ve sorgulayan bir eğitim modelinin ehemmiyetine dikkat çekiyor. Yapay zekanın tıp dünyasında giderek daha fazla yer aldığını belirten Prof. Dr. Erik Driessen, “Ancak empati ve bağlantının yerini hiçbir teknoloji alamaz” halinde konuşuyor.
Kanıta dayalı tıbbın çok değerli olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Erik Driessen “Kanıta dayalı tıp, bilimsel olarak aktifliği gösterilmiş sistemlerin kullanılmasını teminat altına alıyor. Alternatif tıp yahut bilimselliği kanıtlanmamış uygulamalara yönelimi azaltmanın yolu ise, bilim insanlarının sırf akademide değil, basın ve halkla direkt bağlantı kurarak bilgiyi herkesin anlayabileceği bir lisanla anlatmasından geçiyor” diyor.
Öğrencinin başarılı olması için sırf ders anlatan bir hocaya değil, yol gösteren bir mentöre ve soru sorup uygulayarak etkin biçimde öğrenebileceği bir eğitim ortamına gereksinimi olduğunu da belirten Prof. Dr. Erik Driessen, “Araştırmalar mentörleri olan öğrencilerin daha başarılı olduğunu ve daha fazla iş imkanlarına sahip olduklarını gösteriyor” biçiminde kelamlarını tamamlıyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
