Yapı stoku tarandı, faylar kazıldı, tsunami senaryoları çıkarıldı. İzmir Büyükşehir Belediyesi, zelzele ve afetlere karşı Türkiye’nin en kapsamlı bilimsel hazırlıklarından birini yürütüyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, sadece sarsıntılarda oluşabilecek hasarları azaltmayı değil; kentin ömür kalitesini yükselten, tabiatla uyumlu ve uzun vadede sürdürülebilir dirençli kent modeli oluşturmayı hedefliyor. Yapı stoku çalışmaları kapsamında Bayraklı ve Bornova’da 96 bin binanın ön incelemesi yapıldı. Karşıyaka’da 22 bin 500 binanın incelendiği çalışmada ise saha basamağı tamamlandı. Bornova’da mikrobölgeleme çalışmalarını tamamlayan Büyükşehir, yer çalışmalarına Karşıyaka’da devam ediyor. “İzmir Depremsellik ve Tsunami Araştırması” kapsamında kentin kıyı kısımları için tsunami risk haritaları da oluşturuldu. Yapı envanteri, depremsellik-tsunami araştırması ve yer çalışmalarını birlikte yürüten Büyükşehir Belediyesi, tüm çalışmaların datalarıyla Sarsıntı Master Planı’nı tamamlayacak.
Karşıyaka’nın yapılarına mercek
İzmir Büyükşehir Belediyesi Afet İşleri Dairesi Başkanlığı, Bornova ve Bayraklı’nın akabinde Karşıyaka’da başlattığı yapı stoku çalışmalarının saha etabını tamamladı. İnşaat mühendislerinden oluşan uzman grup 27 mahalledeki 22 bin 500 yapının, mümkün bir zelzele anında vereceği yansıyı belirlemek için ön inceleme çalışmalarını bitirdi. İnşaat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi ile yürütülen çalışmalar kapsamında ayrıntılı tahlil gerektiren binaları belirlemek için iki basamaklı usul uygulandı.
İzmir Büyükşehir Belediyesi Afet İşleri Dairesi Başkanlığı Yapı İnceleme ve Uygunlaştırma Şube Müdürlüğü’nde vazifeli yüksek inşaat mühendisi Rana Şenkaya, “Bu çalışmalardaki maksadımız, yapıların sarsıntı tesiri altındaki davranışlarını belirlemek. Böylelikle gelecekteki kentsel dönüşüm, kent planlaması ile Sarsıntı Master Planı çalışmaları için değerli datalar sunmuş olacağız” diye konuştu. Yapı stoku çalışmasının riskli yapı tespiti olmadığını, bölgesel bazlı binalar ortasında bir önceliklendirme çalışması olduğunu aktaran Şenkaya, “Biz bu çalışma sayesinde yapılarımızın sarsıntı tesiri altındaki güvenliğini ortaya koymayı hedefliyoruz” dedi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, yapı stoku çalışmaları kapsamında Bayraklı ve Bornova’da 96 bin binanın ön incelemesini tamamladı.
Sağlıklı kentler için yerin altına inildi
Bornova’da mikrobölgeleme çalışmalarını tamamlayan İzmir Büyükşehir Belediyesi, Karşıyaka’da yer çalışmalarını sürdürüyor. 2 bin hektarlık alanda devam eden sondaj çalışmalarıyla sağlıklı yerleri bilimsel datalarla ortaya koymayı hedefliyor. Projede 120 sondaj kuyusu açılması planlanırken, bugüne kadar 60 kuyu tamamlandı. Çalışmalar kapsamında toplam 7 bin metrelik sondaj gerçekleştirilerek. Tabandan alınan numuneler, ayrıntılı tahlil için Ege Kent Laboratuvarı’na gönderiliyor.
Proje denetim şefi olarak misyon yapan jeoloji mühendisi Kıvanç Sözen, sondaj çalışmalarının yer cinsine nazaran farklı derinliklerde yapıldığını belirterek, “Alüvyon yerlerde 200 metrelik, kayalık yerlerde ise 300 metrelik karelajlar oluşturduk. Sondaj derinlikleri 30 metre ile 300 metre ortasında değişiyor” dedi. Sözen, kayalık alanlarda ise ortalama 20 metre derinliğe kadar sondaj yapıldığını aktardı. Sözen, ayrıyeten Karşıyaka’da dört farklı noktada eş vakitli yürütülen çalışmalar kapsamında elde edilen bilgilerin sadece afet risklerinin belirlenmesinde değil, yapılaşma kararlarından kentsel dönüşüm süreçlerine kadar pek çok alanda sağlıklı kent planlamasının temelini oluşturacağını vurguladı.
Büyükşehir, Bornova’daki mikrobölgeleme çalışmaları kapsamında 7 bin 12 hektarlık alanda yaklaşık 1500 adet sondaj kuyusu açmıştı. Öbür 11 merkez ilçede çalışmaların etaplar halinde tamamlanması hedefleniyor.
Deprem ve tsunami tehlikesine karşı milletlerarası iş birliği
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen “İzmir Depremsellik ve Tsunami Araştırması” kapsamında kentin kıyı kesitleri için tsunami risk haritaları oluşturdu. Yaklaşık 30 bin farklı senaryonun değerlendirildiği çalışmalar sonucunda, 600 kilometrelik kıyı şeridi boyunca “Olasılıksal Tsunami Baskın Haritaları” hazırlandı. Bu çalışmalar doğrultusunda Seferihisar ilçesinin, UNESCO dayanaklı CosastWAVE Projesi kapsamında dünya çapında sertifikalandırılması için müracaat yapıldı. Proje kapsamında tsunami tahliye haritalarının oluşturulması, tabelaların yerleştirilmesi, eğitim ve tatbikatların gerçekleştirilmesi planlanıyor. Maksat, İzmir’in tüm kıyı ilçelerini tsunamiye hazır hale getirmek.
Heyelan ve yer riskleri haritalandı
İzmir’in 30 ilçesini kapsayan heyelan envanteri çalışmasıyla mevcut ve potansiyel risk alanları Coğrafik Bilgi Sistemi (CBS) ortamında haritalandı. Elde edilen datalar, kentsel planlama ve afet risk azaltma çalışmalarına altlık oluştururken, kritik bölgelerde alınması gereken mühendislik tedbirleri için teknik çalışmaların başlatılması planlanıyor.
İzmir ve etrafındaki faylar ele alınıyor
Öte yandan İzmir ve yakın etrafındaki etkin fay çizgileri, paleosismoloji çalışmalarıyla bütüncül biçimde ele alınıyor. Açılan hendekler sayesinde fayların geçmişte kaç zelzele ürettiği, tekrar aralıkları ve mümkün sarsıntı büyüklükleri belirleniyor. Çalışmalar yüzde 80 oranında bitirildi.
25 etkin fay sınırı üzerinde 2 metre genişliğinde, 4 metre derinliğinde yer yer 40 metre uzunluğunda yaklaşık 111 lokasyonunda planlanan hendeklerden 90’ı (il hudutları içerisinde 64 adet, vilayet dışında 26 adet) tamamlandı.
İzmir Sarsıntı Master Planı çalışmaları sürüyor
İzmir Zelzele Master Planı hazırlık çalışmaları da devam ediyor. Çalışmalar; Dokuz Eylül Üniversitesi ile İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü iş birliğinde yürütülürken, zelzele tehlikesinin bilimsel tekniklerle kıymetlendirilmesi, planlama ve imar kararlarının gözden geçirilmesi, tüzel ve mali çerçevenin güçlendirilmesi ile toplum temelli afet şuurunun artırılması hedefleniyor.
Deprem Master Planı, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 2025–2029 Stratejik Planı’nda yer alan “Çoklu Krizlere Dirençli Kent Belediyeciliği” gayesiyle uyumlu olarak hazırlanıyor. Planın bilimsel altyapısı için yapı stoku envanteri, depremsellik ve tsunami araştırmaları, mikrobölgeleme etüt çalışmaları tamamlandığında, inançlı kent planlaması için gerekli tüm bilgiler tek çatı altında toplanmış olacak. Plan kapsamında 8 ana başlıkta çalışma yürütülecek.
Toplanma ve barınma alanları güçlendiriliyor
AFAD uyumunda yürütülen çalışmalar kapsamında İzmir genelinde 71 barınma alanı ve 2 bin 425 toplanma alanı da belirlendi. Bu alanlara ait altyapı ve üstyapı iyileştirmeleri sürerken, tüm bilgiler Coğrafik Bilgi Sistemi üzerinden dijital ortama aktarılıyor. Toplanma alanları, barınma alanların kapasite yeterliliği, erişilebilirliği, altyapı donanımı (tuvalet, elektrik ve lojistik) bahislerinde uygulamaya dönük çalışmalar yürütülecek.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
