Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nün raporuna nazaran İzmir Büyükşehir Belediyesi, çocuk siyasetlerini stratejik plana en güçlü entegre eden ikinci büyükşehir oldu. İzmir, “çocuk dostu kent” anlayışında vitrin değil, model üretti.
Toplum Çalışmaları Enstitüsü tarafından hazırlanan “Kentte Çocuk Olmak: Türkiye’de Parklar, Siyasetler ve Memleketler arası Deneyimler” başlıklı raporda, Türkiye’deki büyükşehir belediyelerinin çocuklara yönelik siyaset ve yaklaşımları mukayeseli olarak ele alındı. Araştırma kapsamında büyükşehir belediyelerinin 2025–2029 Stratejik Planları; çocuk odaklılık seviyesi, somut ve ölçülebilir amaçlar, kapsayıcılık, mekânsal yaklaşım, iştirak düzenekleri ve yenilikçi uygulamalar başlıkları altında incelendi. Yapılan çok boyutlu tahlil sonucunda İzmir Büyükşehir Belediyesi, çocuk siyasetlerini stratejik planlama süreçlerine en güçlü biçimde entegre eden büyükşehirler ortasında yer alarak Türkiye genelinde ikinci sırada gösterildi. Sıralamada birinci 10 büyükşehir belediyesi ortasında sırasıyla İstanbul, İzmir, Mersin, Diyarbakır, Muğla, Eskişehir, Ankara, Antalya, Bursa ve Kocaeli yer aldı.
Tugay: Çocukları bugünün ve geleceğin eşit hak sahibi yurttaşları olarak görüyoruz
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 2025–2029 Stratejik Planı, çocukları kentin edilgen kullanıcıları olarak değil, kent hakkının faal öznesi olarak tanımlıyor. Plan; çocukların oyun hakkını, kamusal yerlere erişimini ve karar süreçlerine iştirakini, uzun vadeli ve sürdürülebilir bir kent vizyonunun ayrılmaz bir kesimi olarak ele alıyor. İzmir Büyükşehir Belediye Lideri Dr. Cemil Tugay, çocuk odaklı yaklaşımın belediyecilik anlayışlarının temelini oluşturduğunu vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu:
“Bir kentin adil, sağlıklı ve sürdürülebilir olup olmadığı, çocuklara sunduğu hayat imkanlarıyla ölçülür. Biz İzmir’de çocukları sırf korunması gereken bir küme olarak değil, kentin bugününün ve geleceğinin eşit hak sahibi yurttaşları olarak görüyoruz. Çocukların oyun hakkı, inançlı ve erişilebilir kamusal alanlara ulaşımı ve karar süreçlerine iştiraki bizim için bir tercih değil, temel bir yükümlülüktür. Bu anlayışla hazırladığımız stratejik plan, çocuk haklarını süreksiz uygulamalardan çıkararak ölçülebilir gayeler ve mekânsal karşılıklar içeren kalıcı kamu siyasetlerine dönüştürmektedir.”
Çocuk odaklı politika
Raporda İzmir’i benzerlerinden ayıran temel öge, çocuk siyasetlerinin farklı ve hudutlu bir başlık olarak değil; kentsel adalet, eşitlik ve iştirakçi yönetişim anlayışının doğal bir kesimi olarak bütüncül biçimde ele alınması oldu. Birçok büyükşehirde çocuklara yönelik siyasetler farklı projeler ve tematik programlar üzerinden tanımlanırken, İzmir’in stratejik planında çocuklar; kapsayıcı kentsel altyapı, inançlı ve erişilebilir kamusal alanlar, toplumsal takviye sistemleri, iştirakçi demokrasi ve yönetişim araçlarıyla birlikte ele alınıyor. Bu yaklaşım, çocuk odaklılığı nicel vurguya dayalı bir vitrin alanı olmaktan çıkararak, yatay ve kalıcı bir siyaset prensibine dönüştürüyor.
Sıralama değil, yaklaşım
Araştırma, İzmir’in elde ettiği sıralamayı bir sonuncu sonuçtan çok, geliştirilebilir ve yaygınlaştırılabilir bir model olarak ele alıyor. İzmir’in çocuk siyasetlerini bütüncül bir mimari içinde ele alması, kısa vadeli sıralama avantajlarından çok, kurumsallaşmış ve sürdürülebilir bir çocuk odaklı belediyecilik anlayışı ortaya koyuyor. Bu istikametiyle İzmir, çocuk dostu kent yaklaşımında sadece yüksek puan alan bir büyükşehir değil; Türkiye’de mahallî idareler için yol gösterici güçlü örneklerden biri olarak öne çıkıyor.
İzmir’de kelam çocukta
İzmir Büyükşehir Belediyesi, çocukları kent hakkının faal öznesi olarak gören çocuk odaklı belediyecilik anlayışı doğrultusunda çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda 9–14 yaş ortası 199 çocuğun iştirakiyle kurulan İzmir Çocuk Meclisi, farklı mevzu başlıklarında oluşturulan kurullarla çalışmalarına başladı. “Dijital Güvenlik ve Medya Okuryazarlığı Projesi” kapsamında NewsLab Türkiye ve İzmir İktisat Üniversitesi iş birliğiyle İzmir’in Dijital Risk Haritası çıkarıldı. Çocukların inançlı ve nitelikli kamusal alanlara erişimini artırmak maksadıyla ise 18 ilçede, 152 noktada çocuk oyun alanları, spor alanları ve yürüyüş yolları yenilendi.
Dokuz farklı merkezde eğitim, spor, sanat ve eğlence
Buca’dan Uzundere’ye, Kadifekale’den Gümüşpala’ya kadar kentin sekiz stratejik noktasında hizmet veren Çocuk Merkezleri ile Menemen’de bulunan Ebeveyn ve Çocuk Merkezi, okul dışı eğitimin değerli merkezleri haline geldi. Kırtasiye Takviyesi Projesi, Yapay Zekâ Dayanaklı Matematik Tahsil Projesi ve beslenme paketi takviyeleri Büyükşehir’in öne çıkan uygulamaları ortasında yer aldı.
Güzel İzmir Hareketi ile okul etrafları düzenleniyor
Güzel İzmir Hareketi kapsamında kent, mahalle mahalle ve sokak sokak güzelleştiriliyor. Karabağlar’da Cevdet Güçlüer İlkokulu ve Yunus Emre Ortaokulu etrafında inançlı yaya ulaşımı için kapsamlı bir düzenleme yapıldı. Ballıkuyu Parkı hizmete açıldı. Çiğli Şirintepe’de, Güzeltepe İlkokulu yanındaki atıl alan düzenlenerek mahalleye yeni bir çocuk parkı kazandırıldı. Başkanlık konutu olarak da kullanılan Şato binası, Hoş İzmir Hareketi’nin keyifli toplumsal yerler teması kapsamında tekrar kamusal kullanıma açıldı. Ayrıyeten Yuvamız İzmir Merkezleri’nde eğitim gören 4–5 yaş kümesi çocukları üniversiteli abla ve ağabeyleriyle buluşturacak Geleceğin Atölyeleri Projesi de hayata geçirildi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
