Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Melek Beğenilen Luş, 18 Şubat Dünya Asperger Günü kapsamında açıklamalarda bulundu.
Asperger, davranış sorunu değil; nörogelişimsel bir bozukluk!
Asperger sendromu olan bireylerin ortalama ya da ortalamanın üstünde lisan ve zeka yetenekleri olduğunun gözlemlendiğini lisana getiren Dr. Öğr. Üyesi Melek Beğenilen Luş, “Çoğu otizmliden farklı olarak insan münasebetlerine heveslidirler fakat çoğunlukla kendi ilgi alanları doğrultusunda alaka kurmak isterler. Uygun sözel hünerleri ve bilhassa ilgi alanlarında önemli bir bilgi birikimleri vardır fakat kolay imalı lafları bile anlamada zahmet yahut temel toplumsal normlar için gerekli olan kolay konuşmalarda zorluk gözlemlenir.” dedi.
Toplumda Asperger sendromu hakkında sık karşılaşılan yanlış inanışlar olduğuna değinen Dr. Öğr. Üyesi Luş, “Asperger sendromlu bireylerin duygusal olarak soğuk ve ilgisiz oldukları, toplumsal becerilerden büsbütün mahrum oldukları ve Asperger sendromu olan herkesin otizmin bütün belirtilerine sahip olduğu niyetleri sık karşılaşılan yanlış inançlardır. Asperger sendromunun kolay bir davranış bozukluğu olduğu inancı da sık karşılaşılan yanlışlardan biridir. Asperger sendromu nörogelişimsel bir bozukluktur ve sosyal, duygusal ve davranışsal manada kimi zorlanmalara neden olur.” açıklamasını yaptı.
Erken teşhis, yanlışsız dayanak ve eğitimle ömür kalitesi kıymetli ölçüde artıyor!
Asperger sendromunun ömrün erken devrinden itibaren başladığını tabir eden Dr. Öğr. Üyesi Melek Beğenilen Luş, “Aileler çocuklarında küçük yaşlardan itibaren uygun davranışlarda bulunmama, konuşmaya uygun karşılık verememe gibi toplumsal bağlantılarda beceriksizlik; yüz tabiri, vücut lisanı üzere toplumsal bildirileri anlayamamak, konuşmada mizahı ve alaycılığı ya da olağan konuşma için kıymetli olan jestleri ve toplumsal ipuçlarını anlamakta zorlanma üzere kıymetli belirtileri gördüklerinde kesinlikle bir çocuk ve ergen psikiyatristine başvurmalıdırlar.” dedi.
Tek bir mevzuya çok ve ağır ilgi gösterme ve İlgi duyduğu hususa tekrar tekrar dönmenin de tekrar değerli bir gösterge olduğuna vurgu yapan Dr. Öğr. Üyesi Luş, “Erken teşhis, bireylerin ömür kalitesini artırmak için çeşitli stratejiler ve dayanak düzeneklerinin geliştirilebilmesi için vaktinde müdahale edilme bahtı vermesi nedeniyle epey değer taşır. Bireylerin güçlü taraflarını anlamak ve zorluklarına yönelik gerçek yaklaşımlar geliştirmek ve bireylerin muhtaçlıkları olan yanlışsız eğitim programına erken yaşta yönlendirilmeleri ileri yaşlarda hayat kalitesini değerli ölçüde arttırır.” halinde konuştu.
Asperger’de tedavi, hayat kalitesini artırmaya yönelik bireye özel bir destek!
Sosyal ilgilerin, Asperger sendromlu bireyler için en çok zorlanılan alan olduğunu aktaran Dr. Öğr. Üyesi Melek Beğenilen Luş, “Sosyal ipuçlarını okuma, empati kurma ve karşılıklı sohbeti sürdürme konusunda epeyce zorlanabilirler. Bu durum, bireyin yalnızlaşmasına ve toplumsal izolasyona yol açabilir.” dedi.
Asperger sendromu tedavisinin, durumu ‘iyileştirmek’ yerine bireyin ömür kalitesini artırmayı hedefleyen destekleyici terapileri içerdiğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Luş, “Tedavi planı, zayıf ve güçlü tarafları birlikte ele alınarak ‘kişiye özel’ oluşturulmalıdır. Toplumsal Maharet Eğitimi, bilişsel davranışçı terapi (BDT), davranışsal dayanaklar, özel eğitim müdahaleleri ve anne-baba eğitimi ve yönlendirmesi üzere usullerle yaşanan zorlukların yönetilmesi hedeflenebilir.” tabirlerini kullandı.
İşveren farkındalığı ve esnek düzenlemeler, iş hayatına entegrasyonu kolaylaştırır!
Yetişkin Asperger’li bireylerin iş ömründe hangi takviyelere muhtaçlık duydukları hakkında da bilgi veren Dr. Öğr. Üyesi Melek Beğenilen Luş, kelamlarını şöyle tamamladı:
“İşyerinde takım çalışması üzere toplumsal maharet gerektiren durumlar zorlayıcı olabilir. Patronların farkındalığı, esnek çalışma düzenlemeleri ve mentorluk programları, bu bireylerin iş hayatına entegrasyonunu kolaylaştırır. Toplumsal etkileşimde yaşanan zorluklar iş yerinde yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Bu bireyler ekseriyetle belli bir mevzuya yüksek seviyede ilgi duyarlar ve bu mevzuyu öğrenmek için çok ölçüde vakit harcayabilirler, bu da bir işe dikkatlerini verme yahut tıpkı anda birden fazla vazifesi yerine getirme maharetlerini engelleyebilir. İşyerinde açık ve direkt irtibat stratejileri geliştirmek faydalıdır.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
