Kakaonun sıhhate tesirleri uzun yıllardır bilim dünyasının gündeminde yer alıyor. Kalp-damar sıhhatinden ruh haline kadar pek çok alanda araştırılan bitter çikolata, artık de “biyolojik yaşlanma” ile alakası üzerinden tekrar mercek altında. Aging (Albany NY) mecmuasında yayımlanan yeni bir çalışma, kakaoda doğal olarak bulunan teobromin isimli bileşenin biyolojik yaşlanma göstergeleriyle ilişkili olabileceğini ortaya koyuyor.
İngiltere ve Almanya’da yürütülen ve toplamda 1.600’den fazla kişinin bilgilerinin incelendiği araştırmada, yaşlanma süreci sadece takvim yaşıyla değil, DNA üzerinden hesaplanan “biyolojik yaş saatleri” ile değerlendirildi. Bulgular, kandaki teobromin seviyesi daha yüksek olan bireylerde biyolojik yaşlanmanın daha yavaş seyrettiğini gösteriyor. Bahse ait değerlendirmede bulunan Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı ve Beslenme ve Diyetetik Kısmı Lideri Prof. Dr. Murat Baş, çalışmanın dikkat cazip olduğunu lakin temkinli yorumlanması gerektiğini vurguluyor.
Prof. Dr. Murat Baş, biyolojik yaş kavramının kronolojik yaştan farklı olduğuna dikkat çekerek, “Takvim yaşı hepimiz için birebirdir; fakat biyolojik yaş, hücrelerimizin ve dokularımızın ne kadar ‘yıprandığını’ gösterir. Bu çalışmada DNA metilasyonuna dayalı yaş saatleri kullanılmış. Yani bedenin gerçek yaşlanma suratı ölçülmeye çalışılmış. Araştırmada, iştirakçilerin kanındaki teobromin seviyeleri ile bu epigenetik yaş, yani hücresel yaşlanma göstergeleri karşılaştırılmış. Sonuçlar, kanında daha yüksek teobromin bulunan bireylerin hücrelerinin daha yavaş yaşlandığını gösteriyor” diyor.
Bitter Çikolata Gençleştiriyor Mu?
Bitter çikolatada doğal olarak bulunan teobromin, kakao çekirdeğine mahsus bir bileşen. Birden fazla vakit kafeinle karıştırılsa da tesirleri farklı. Prof. Dr. Murat Baş, “Teobromin kafein değildir. Uyarıcı tesiri daha hafiftir ve metabolik tesirleri farklıdır. Çalışmanın değerli istikametlerinden biri, gözlenen tesirin kafeinle açıklanamıyor olması. Yani husus ‘kahve içmekle’ birebir şey değil; kakao kökenli özel bir molekülden kelam ediyoruz” sözlerini kullanıyor.
Çalışma iki farklı Avrupa popülasyonunda misal sonuçlar göstermesi açısından dikkat cazip. Lakin Prof. Dr. Murat Baş, bu noktada şu uyarıyı yapıyor:
“Bu çalışma nedensellik kanıtlamaz. Yani ‘teobromin gençleştirir’ demek bilimsel olarak hakikat olmaz. Fakat iki bağımsız kümede misal sonuçların bulunması, bu münasebetin araştırılmaya bedel olduğunu gösteriyor”…
“Daha Çok Çikolata Yiyin” İletisi Gerçek Mu?
Araştırmanın kamuoyunda yanlış anlaşılmaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Murat Baş, “Bu çalışma ‘daha fazla çikolata tüketin’ demiyor. Bitter çikolata, gücü ağır bir besindir ve fazla tüketimi kilo artışına yol açabilir. Burada asıl ileti, birtakım besin bileşenlerinin yaşlanma biyolojisi üzerinde tesirli olabileceğidir. Bitter çikolatanın bilhassa yüksek kakao oranına (genellikle %70 ve üzeri) sahip olan çeşitlerinde teobromin ölçüsü daha yüksektir. Fakat ticari eserlerde şeker ve yağ oranı da dikkate alınmalıdır” biçiminde konuşuyor.
Prof. Dr. Murat Baş, sağlıklı yaşlanmanın bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini vurguluyor: “Sağlıklı yaşlanma tek bir besine bağlı değildir. Akdeniz tipi beslenme, kâfi fizikî aktivite, sigaradan uzak durma ve kaliteli uyku temel belirleyicilerdir. Bitter çikolata burada yalnızca bir ipucu olabilir”…
Sağlıklı Yaşlanmak İçin İstikrarlı Beslenmek Şart
Dünya genelindeki çalışmalar, beslenme alışkanlıklarımızın hücrelerimizin çalışma biçimini etkileyebileceğini gösteriyor. Bilhassa bitkisel kaynaklı, antioksidan içeriği yüksek besinlerin hücreleri yıpratan süreçleri yavaşlatabildiği düşünülüyor. “Yani ne yediğimiz, hücrelerimizin nasıl yaşlandığını etkileyebiliyor. Zerzevat, meyve ve kakao üzere bitkisel besinlerde bulunan kimi doğal hususlar, hücreleri gerilime karşı koruyabiliyor” diyen Prof. Dr. Murat Baş, beslenmenin yalnızca bir kalori hesabı olmadığına da dikkat çekiyor: “Yediğimiz besinlerin içeriğindeki biyoaktif bileşenler, hücresel seviyede süreçleri etkileyebilir. Bu çalışma, yaşlanma biyolojisi ile beslenme ortasındaki bağın ne kadar karmaşık ve heyecan verici olduğunu bir defa daha gösteriyor”…
Bilim dünyası için yeni bir araştırma alanı açan bu bulgular, beslenmenin sırf kilo denetimi değil, sağlıklı yaş alma süreci açısından da kritik rol oynadığını ortaya koyuyor. Fakat uzmanlar, kişisel besinlere odaklanmak yerine istikrarlı ve çeşitli bir beslenme modelinin benimsenmesi gerektiğinin altını çiziyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
