“Sağlık Modülü” isimli özel bahisli çalışma, 2025 yılında Gelir ve Hayat Şartları Araştırması ile birlikte modül olarak uygulanmıştır. Avrupa Birliği ülkeleri ile birebir devirde uygulanan modülün emeli, hanelerdeki 15 yaş ve üstündeki tüm fertlerin sıhhat durumlarını ve sıhhat harcamalarının hanehalkına getirdiği yükü tespit etmektir.
Muayene ve tedavi harcamaları hanelerin %6,1’ine çok yük getirdi
Hanelerin %6,1’ine doktor muayene ve tedavi harcamalarının çok yük getirdiği, %50,2’sine biraz yük getirdiği, %40,9’una ise yük getirmediği görüldü. Diş muayene ve tedavi harcamaları hanelerin %5,3’üne çok, %37,2’sine biraz yük getirirken %28,9’una yük getirmedi. İlaç harcamaları ise hanelerin %5,0’ına çok, %50,9’una biraz yük getirdi. Hanelerin %44,0’ı ilaç harcamalarının yük getirmediğini belirtti.
Son 12 ay içerisinde hanelerin %2,7’si muayene yahut tedavi, %28,6’sı diş muayenesi yahut tedavisi, %0,1’i ise ilaç harcaması yapmadı.
Son 12 ay içerisinde yapılan sıhhat harcamalarının haneye yük getirme seviyesi (%), 2025
En yüksek %20’lik gelir kümesindeki hanelerin %25,5’inde diş muayenesi harcaması olmadı
Doktor muayene ve tedavi ile ilaç için harcama yapmayan hanelerin gelir kümelerinden çok etkilenmediği görüldü. Diş muayene ve tedavisine birinci (en düşük) %20’lik gelir kümesinde olanların %45,4’ünün, ikinci %20’lik gelir kümesinin %36,5’inin, üçüncü %20’lik gelir kümesinin %32,0’ının, dördüncü %20’lik gelir kümesinin %28,1’inin, beşinci (en yüksek) gelir kümesinin ise %25,5’inin harcama yapmadığı görüldü.
En düşük %20’lik gelir kümesindeki hanelerin %62,9’una doktor muayene ve tedavileri, %37,6’sına diş muayene ve tedavileri, %65,5’ine ise ilaç harcamaları yük getirdi. En yüksek %20’lik gelir kümesindeki hanelerin %53,0’ı doktor muayene ve tedavilerinin, %38,0’ı diş muayene ve tedavilerinin, %59,5’i ilaç harcamalarının yük getirmediğini belirtti.
Yüzde yirmilik gelir kümelerine nazaran yapılan sıhhat harcamalarının haneye yük getirme seviyesi (%), 2025
Yoksulluk riski altında olmayanların %31,7’si çoğunlukla oturarak çalışanlar
Bir işte çalışan 15 yaş ve üstü fertlerin tüm çalıştıkları süredeki aktivite yoğunlukları incelendiğinde, çoğunlukla bu fertlerin %29,4’ünün oturarak, %45,5’inin ayakta durarak, %18,7’sinin yürüyerek yahut orta seviye fizikî aktivite yaparak, %6,4’ünün ise ağır iş ya da ağır fizikî aktivite yaparak çalıştığı görüldü.
Yoksulluk yahut toplumsal dışlanma riski altında olan fertlerin %17,2’si oturarak çalışırken risk altında olmayan fertler için bu oran %31,7 oldu. Yoksulluk yahut toplumsal dışlanma riski altında olan fertlerin %11,2’sinin ağır iş ya da aktivite yaparak çalışma hayatını geçirdiği görüldü.
İktisadi olarak aktif olan fertlerin çalışırken çoğunlukla yaptığı fizikî aktivite yoğunluğu (%), 2025
Fiziksel aktivite yahut boş vakit faaliyetlerine vakit ayırmayanların oranı %63,3 oldu
Bir işte çalışsın ya da çalışmasın 15 yaş ve üstü fertlerin olağan bir haftada iş dışında geçirilen vakitleri incelendiğinde, bu fertlerin %1,4’ünün ‘Günde iki sefer yahut daha fazla”, %11,6’sının ‘Günde bir kere’, %5,6’sının ‘Haftada 4-6 kere’, %11,5’inin ‘Haftada 1-3 kere’, %6,7’sinin ‘Haftada 1 seferden az’ en az 10 dakika boyunca aralıksız devam eden fizikî aktivite yahut boş vakit faaliyetleri yaptıkları tespit edildi. Fertlerin %63,3’ünün ise fizikî aktivite yahut boş vakit faaliyetlerine vakit ayırmadığı görüldü.
Fertlerin %96,9’u irtibat faaliyetlerinde zorlanmıyor
Araştırma kapsamındaki 15 yaş ve üstü fertlerin %96,9’u bağlantı kurmada, %95,8’i öz bakımında, %90,0’ı işitmede, %85,2’si bir şeyleri hatırlamada, %80,5’i görmede ve %79,7’si yürümede sorun yaşamadığını tabir etti. En çok zorlanılan faaliyetler ise sırası ile %17,3 ile görme, %15,2 ile yürüme, %12,6 ile hatırlama olurken fertlerin yalnızca %2,2’si irtibat faaliyetlerinde zorlandığını söyledi.
Fertlerin en çok yapamadığını belirttiği faaliyetler ise %0,5 ile öz bakım, %0,4 ile yürüme, %0,2 ile bir şeyleri hatırlama ve irtibat kurma faaliyetleri oldu.
Yoksulluk yahut toplumsal dışlanma riski altında olma durumuna nazaran faaliyetlerinde zorlanma seviyesi (%), 2025
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
