Türkiye deniz nakliyatında dünya sıralamasında birinci 10’a yükselirken, ABD/İsrail-İran çatışması başta olmak üzere tırmanan jeopolitik tansiyonların tesiriyle bu alanda hukuksal takviyenin kıymeti de giderek artıyor. Avukat Seda Yılmaz, her ne kadar bölgesel çatışma, doğal afet, salgın üzere durumlar zorlayıcı sebep kabul edilse de armatörden lojistik firmasına kadar zararın karşılanması için tüm paydaşlara düşen sorumluluklar olduğuna dikkati çekti.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın açıklamasına nazaran bin groston ve üzeri Türk sahipli deniz ticaret filosu, 53,1 milyon detveyt kapasitesiyle dünyada 10. sıraya yükseldi. TÜİK bilgilerine nazaran geçen yıl, deniz yoluyla taşınan ihracat yükü ise yüzde 5,2 artarak 153 milyar 816 milyon doları buldu. İhracatın yüzde 56,3’ü deniz yoluyla taşınırken, çatışmalar, kazalar ve başka riskler nedeniyle bu alanda hukuksal takviyeye gereksinim da büyüyor.
Türkiye’nin denizcilikteki atılımını pahalandıran Avukat Seda Yılmaz, “Filomuzun büyümesi, dünyaya açılmayı da beraberinde getiriyor fakat denizcilik, çıkarlı olduğu kadar riskli de bir alan.” dedi.
Kazalar ve Güvenlik Riskleri Artıyor
Yılmaz, gemi yangınları, kazalar, korsan akınları ve savaş risklerinin milyarlarca dolarlık kayıplara yol açtığını belirterek, “En son yayımlanan memleketler arası istatistiklere nazaran global deniz kazaları, 2024’te yüzde 10 artarak 3.310’a ulaştı. 2025 yılında ise korsan hücumlar yüzde 18’lik artışla 137’ye çıktı.” bilgilerini paylaştı.
“Savaş Riskleri Yanlışsız Yönetilmeli”
ABD/İsrail-İran çatışması ve Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelere de değinen Yılmaz, “Orta Doğu’daki sıcak çatışma bölgelerinde seyreden gemilerin sigorta poliçelerindeki özel kurallar ve ‘savaş riskleri’ klozlarının yanlışsız yönetilmesi, çok ehemmiyet kazandı. Çatışma devirlerinde, bölgeden geçecek tankerler için sağlanan teminatlar kapsam dışı bırakılabiliyor yahut ek prim karşılığında tekrar düzenlenebiliyor. Hasar ve kazalarda sorumluluk paylaşımı, zorlayan sebep değerlendirmesi, sigorta tazminatları ve dava süreçleri, memleketler arası hukuk takviyesini ve öngörülebilir mukavelelerin gereğini zarurî kılıyor.” diye konuştu.
“Hasar Durumlarında Her Dakikanın Ehemmiyeti Var”
Yılmaz, hasar ve kazalarda süratli müdahalenin kaide olduğunun altını çizdi. Hasarın tespiti için gemi yahut limanda hazırlanacak rapor ve bildirimlerin vakit kaybetmeden yapılması gerektiğini vurgulayan Yılmaz, “Tüm tarafların, risklere evvelce ne kadar hazır oldukları da sorumluluğun hafiflemesi açısından belirleyici olabiliyor. Zorlayan sebep durumunda ziyanı tedbire önlemlerinin ve alternatif planların devreye girmesi büyük kıymet taşıyor.” ifadelerini de kullandı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
