Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tayfun Doğan, geçtiğimiz günlerde açıklanan TÜİK’in Ömür Memnuniyeti Araştırması sonuçlarını kıymetlendirdi. Araştırmaya nazaran, Türkiye’de memnunluk oranı yüzde 53,3’e yükseldi.
Mutluluk oranının yüzde 75’lerin üzerine çıkması gerekli
Türkiye’nin uzun yıllardır gerek mahallî gerekse memleketler arası araştırmalarda orta seviyede keyifli olarak görüldüğünü lisana getiren Prof. Dr. Doğan, “Bu araştırmadaki sonuçlar şaşırtan değildir. Yalnız mutlulukta bir yükseliş trendinin görülmesi kıymetlidir. Zira bilhassa pandemi, yaşadığımız zelzele ve ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik kriz, insanımızın memnunluk seviyelerinde düşüşe neden olmuştu. Bu bakımdan kelam konusu artış olumlu olarak değerlendirilse de istenen seviyede olduğu söylenemez. Şahsen memnunluk oranının yüzde 75’lerin üzerine çıkması gerektiği kanısındayım. Bunun için de hem ferdî hem toplumsal hem de idare açısından yapılması gereken çok şey var. Kişisel manada daha sağlıklı beslenmek, kişilerarası münasebetlerimizi geliştirmek, hayatta bir mana ve emel bulmak üzere yapabileceğimiz şeyler var. Toplumsal olarak ise dayanışmayı artırmak, sosyal-duygusal takviye vermek ve dürüstlüğü artırarak daha sağlam olmak üzere yapılabilecek pek çok şey bulunmaktadır. Kimi hususlarda ise devletin ve yöneticilerin inisiyatif alması gerekmektedir. İktisadın güzelleştirilmesi, kentlerde yeşil alan oranının artırılması, kentlerimizi insan dostu kentlere dönüştürme ve toplumsal adaleti ve güvenliği sağlama üzere mevzular, memnunluğu artırmak için devletimizin yapabileceği şeylerdir.” diye konuştu.
Evli bireyler bekar ve boşanmış olanlara nazaran daha mutlu
Araştırmada evli bireylerin daha keyifli olduğunun ortaya çıkmasının aile kurumunun değerine işaret ettiğini belirten Prof. Dr. Doğan, şunları söyledi:
“Mutlulukla ilgili neredeyse tüm araştırmalarda, evli bireylerin bekar ve boşanmış olanlara nazaran daha memnun oldukları ortaya çıkmaktadır. Evli bireylerin yalnızlık hissini daha az yaşamaları, daha uygun beslenmeleri, ekonomik durumlarının daha âlâ olması ve nizamlı cinsel hayatlarının olması üzere etkenler daha memnun olmalarına katkı sağlamaktadır. Bunun dışında aile, çoluk-çocuk sahibi olmak insanların hayatına değerli seviyede mana katmaktadır. Yani aile en güçlü mana kaynaklarından biridir. Tüm bunlar bir ortaya gelince de evli bireylerin memnunluk düzeyleri artmaktadır. Aile kurumu ülkemizde huzur ve mutluluğun teminatı olarak görülmelidir. Aile kurumunu yıkmaya ya da ona ziyan vermeye yönelik teşebbüsler bertaraf edilmelidir. Bununla birlikte daha şuurlu anne-baba ve eş olabilmeleri için bireyler eğitilmeli, bilgilendirilmeli ve aydınlatılmalıdır.”
Aile ve akrabalık bağlarının güçlü olması büyük bir avantaj
Araştırmada mutluluğun en değerli kaynağı olarak yüzde 69 oranıyla aile gösterilmesini kıymetlendiren Prof. Dr. Doğan, “Biz kolektif kültürün hâkim olduğu, sıcakkanlı insanların yaşadığı bir ülkeyiz. Aile ve akrabalık bağlarının güçlü olması büyük bir avantaj olarak kıymetlendirilebilir. Zira bu durum toplumda muhtaçlık duyan insanlara değerli seviyede sosyal-duygusal takviye verilmesine yardımcı olmaktadır. Beşerler bu sayede kendilerini sahipsiz, kimsesiz, yalnız ve bedelsiz hissetmemektedirler. Halbuki kişiselliğin hâkim olduğu toplumlarda çok önemli manada bir yalnızlık ve mana krizi yaşanmaktadır.” diye konuştu.
Mutlu olmak sağlıklı olmaktır
Araştırmada sıhhatin memnunluk kaynakları ortasında birinci sırada yer almasını da kıymetlendiren Prof. Dr. Doğan, şöyle devam etti:
“Sağlık, mutluluğun en üst seviye formu olarak nitelendirilebilir. Memnun olmak sağlıklı olmaktır. Filozof Arthur Schopenhauer, ‘sağlıklı bir dilenci, hasta bir hükümdardan daha memnundur. Ahmaklıkların en büyüğü, iş, eğitim, şöhret, terfi, şehvet ya da anlık zevkler olmak üzere her ne için olursa olsun, sıhhatini feda etmektir’ der. Sıhhat âlâ olduktan sonra mutluluğun önündeki öteki problemler bir biçimde halledilebilir. Günümüzde daha fazla insan sıhhat konusunda şuurlu davranmaya çalışmaktadır. Beşerler eskiye nazaran daha sağlıklı beslenmekte, idman yapanların sayısı geçmişe nazaran artmakta ve beşerler sıhhat denetimlerine daha sık gitmektedir. Bununla birlikte, maalesef ülkemizde sigara kullanımı, paketli besin tüketimi, karbonhidrat yüklü beslenme ve hareketsizlik epeyce yaygındır. Hatta bir karşılaştırma yapacak olursak sıhhat davranışlarını sergileyenlerin, sıhhatsiz yaşayanlara nazaran hayli küçük bir azınlığı oluşturduğunu söyleyebiliriz. Fakat yeniden de bu bahiste umutluyum. Giderek daha fazla insanımız sağlıklı yaşama yönelmektedir.”
Mutluluk ve para ilişkisi
Araştırmada hayat pahalılığının en değerli toplumsal sorun olarak öne çıkmasını kıymetlendiren Prof. Dr. Doğan, “Mutluluk ve para bağı en çok merak edilen mevzulardan biridir. Para ve ekonomik durumun âlâ olması memnunluk açısından değerli bir avantajdır. Ekonomik durumunuz güzel olduğunda, pek çok açıdan kendinizi inançta hissedersiniz, daha düzgün beslenirsiniz, sıhhat hizmetlerinden daha uygun faydalanırsınız, başarılı olduğunuz hissini yaşarsınız ve yoksulluğun sebep olabileceği gerilim ve düşüncelerden kurtulursunuz. Tüm bunlar memnunluk açısından büyük avantajdır. Aslında araştırmalar da sosyo-ekonomik seviyesi yüksek bireylerin daha memnun olduklarını gösteriyor. Lakin finansal durumu hayli yeterli olmasına karşın pek çok mutsuz insan da var. Bu neden böyledir? Birincisi para tek belirleyicisi değildir. İkincisi, beşerler güçlü olmaya da alışabiliyorlar. Bir mühlet sonra mali manada düzgün durumda olmak onların mutluluğuna bir katkı sağlayamayabiliyor. Buna hedonik adaptasyon ismini veriyoruz. Yani başlangıçta bizi keyifli eden şeylerin bir müddet sonra bu tesirlerini kaybetmeleri durumudur. Üçüncüsü sonradan para sahibi olan bireyler parayla ne yapacaklarını da bilemeyebiliyorlar.” formunda konuştu.
Paranın nasıl harcandığı da önemli
Paranın nasıl harcanacağının da memnunluk açısından kıymetli göründüğünü kaydeden Prof. Dr. Doğan, “Parayla vakit satın alıyor ve birtakım sıkıcı işleri yapmaktan kurtuluyorsanız, paranızı öbür beşerlerle paylaşıyorsanız (yardımseverlik) ve paranızı objelerden çok aksiyonlara harcıyorsanız sizi daha memnun edebilir. Bugün almış olduğunuz bir kazak ya da telefonun on yıl sonra bir kıymeti kalmayacaktır. Geçmişe dönüp bunları hatırladığınızda da muhtemelen memnun hissetmeyeceksiniz. Lakin paranızı hareketlere harcadığınızda durum farklı olacaktır. Yaşadığınız hoş anılar, bir seyahat, arkadaşlarınızla ya da sevdiğiniz şahıslarla gerçekleştirdiğiniz bir aktiflik hafızanıza kazınacaktır ve yıllar sonra bile hatırladığınızda sizi memnun edecektir. Zati bir bakıma memnunluk hoş anılar biriktirmektir. Geçmişe ait olumlu anılarınız ne kadar çoksa o kadar memnunsunuz demektir.” dedi.
Para memnunluk açısından kıymetli fakat her şey değil
Prof. Dr. Doğan, sözlerini şöyle tamamladı:
“Gelir durumunuz memnunluk açısından kıymetlidir lakin para her şey değildir. Temel gereksinimlerimiz karşılandıktan sonra, ferdi gelişime ve kendini gerçekleştirmeye değer vermeliyiz. Bu da ‘sahip olma’ anlayışından çıkarak ‘olma’ anlayışına geçmekle mümkündür. Lakin bu yolla, dışsal şartlara bağlı olmayan ve kurallara nazaran değişmeyen daha kalıcı ve gerçek bir memnunluk elde edilebilir. Olma anlayışı içerisinde daima olarak kendimizi geliştirmeli, içsel kalemizi güçlendirmeli ve daha umutlu, affedici, optimist, özgüven sahibi, öz-değeri yüksek, sevgi dolu, manalı ve maksatlı yaşayan ve derin, doyurucu, sağlıklı alakalar kurabilen bir birey olmak için çabalamalıyız.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
