Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu, hepatitin tipleri, bulaş yolları, belirtileri, risk kümeleri, tedavi ve korunma formülleri hakkında bilgi verdi.
Viral hepatitler başlıca iki yolla bulaşıyor!
Hepatitin karaciğerin iltihaplanması olarak bilinen bir hastalık olduğunu hatırlatan Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Bu hastalık; virüsler, alkol tüketimi, birtakım ilaçlar yahut bağışıklık sistemi sorunları üzere çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir.” dedi.
Viral hepatite neden olan virüslerin Hepatit A, B, C, D ve E olarak isimlendirildiğini aktaran Dr. Mamçu, “Viral hepatitler en önemli iki yolla bulaşır. Birincisi dışkı–ağız yoludur. Hepatit A ve Hepatit E virüsleri, virüs taşıyan dışkı ile kirlenmiş su ve besinlerin tüketilmesiyle bulaşır. Virüsle kirlenmiş yüzeylere temas eden ellerin ağıza götürülmesi de bulaşmada kıymetli rol oynar. Öbür bulaş yolu ise kan ve beden sıvılarıdır. Hepatit B, Hepatit C ve Hepatit D; korunmasız cinsel temas, ortak enjektör, jilet yahut diş fırçası kullanımı, tıbbi süreçler sırasında temas ya da anneden bebeğe geçiş ile bulaşabilir.” açıklamasını yaptı.
Hepatit B, C ve D virüsleri kronikleşebilir!
Hepatit virüslerinin klinik belirtiler açısından benzerlik gösterdiğini lakin kuluçka mühletleri ve hastalığın seyri açısından farklılaştığını belirten Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Kuluçka mühleti Hepatit A için 15-45 gün, Hepatit B ve C için 30-180 gün ortasında değişir.” dedi.
Hastaların kıymetli bir kısmında sarılığın hiç görülmeyebileceğine dikkat çeken Dr. Mamçu, şunları söyledi:
“Bu nedenle birçok kişi hastalığı fark etmeden geçirebilir. Çocuklarda ise belirtiler daha hafif seyreder ve birden fazla vakit teşhis konulmadan güzelleşir. Belirti görülen hastalarda halsizlik, iştahsızlık, mide bulantısı, karın sağ üst bölgesinde ağrı, ciltte ve gözlerde sararma, idrar renginde yoğunlaşma ve kısa periyodik ateş görülebilir. Hastalık çoklukla 4-6 hafta sürer. Hepatit A ve E büsbütün güzelleşme ile sonuçlanırken, Hepatit B, C ve D kronikleşebilir. Kronikleşme oranı Hepatit B’de yüzde 5-10, Hepatit C’de ise yüzde 80’e kadar çıkabilir.”
Bazı kümelerde bulaş riski daha yüksek!
Hepatit A ve E’nin hijyen şartlarının yetersiz olduğu ortamlarda daha kolay yayıldığını belirten Dr. Mamçu, “El yıkama alışkanlığının yetersiz olduğu, besin ve tuvalet hijyeninin sağlanmadığı ortamlarda bulaş riski artar. Bilhassa okullar üzere toplu hayat alanlarında salgınlar görülebilir.” dedi.
Hepatit B ve C açısından riskli kümeler hakkında da bilgi veren Dr. Mamçu, sağlık çalışanları, virüs taşıyıcılarının yakınları, kan transfüzyonu yapılan hastalar, damar içi husus kullanan bireyler ve hemodiyaliz hastalarında bulaş riskinin daha yüksek olduğunu söz etti.
Tedavi hastaya özel planlanıyor!
Hepatitten şüphelenildiğinde yapılacak kan testleri ile teşhis konulduğunu belirten Dr. Mamçu, “Erken tanı hem hastalığın ilerlemesini denetim altına almak hem de bulaşmayı önlemek açısından kritik değere sahiptir.” dedi.
Hepatit B ve C tedavisinde virüsün çoğalmasını baskılayan ilaçların kullanıldığını tabir eden Dr. Mamçu, “Tedavi genellikle uzun periyodiktir ve hastaya özel planlanır. En kıymetli nokta, yanlışsız vakitte uygun tedaviye başlanması ve hastaların nizamlı olarak izlenmesidir.” formunda konuştu.
Aşılar yüksek koruyuculuk sağlıyor!
Hepatit A ve B aşılarının yüksek koruyuculuk sağladığını vurgulayan Dr. Mamçu, “Risk grubundaki bireylerin kesinlikle aşılanması gerekir.” dedi.
Türkiye’de uygulanan aşı takvimine nazaran Hepatit B aşısının doğumda, Hepatit A aşısının ise 18 aylıkken yapıldığını belirten Dr. Mamçu, her iki aşının da fiyatsız olduğunu ve Hepatit B aşısının ömür uzunluğu müdafaa sağladığını tabir etti. Hepatit C, D ve E için ise şimdi aşı bulunmadığını hatırlattı.
Hepatit hastaları bunlara dikkat etmeli?
Hepatit B ve C ile yaşayan bireylerin bulaştırıcılık riskine karşı dikkatli olması gerektiğini belirten Dr. Mamçu, şu uyarılarda bulundu:
“Kan bağışında bulunulmamalı, korunmasız cinsel münasebetten kaçınılmalıdır. Hastalar nizamlı doktor kontrolünde olmalı, 6-12 ayda bir karaciğer testlerini yaptırmalıdır. Alkol tüketilmemeli ve ilaç kullanımı kesinlikle doktora danışılarak yapılmalıdır.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
