Dünya genelinde en sık görülen kanser cinslerinden biri olan kolon kanseri, kansere bağlı vefatlar ortasında da üst sıralarda yer alıyor. En sık 50 yaş ve üzerindeki bireylerde görülse de son yıllarda gençlerde de artış gösteriyor. Kalın bağırsağın iç yüzeyinde başlayan bu hastalık, çoklukla “polip” ismi verilen küçük oluşumlarla başlıyor ve yıllar içinde kansere dönüşebiliyor. Her iki cinsiyette de görülen ve birden fazla vakit hiçbir belirti vermeden ilerleyen kolon kanseri erken teşhis edildiğinde büyük oranda tedavi edilebiliyor. Memorial Dicle Hastanesi Gastroenteroloji Kısmından Doç. Dr. Remzi Beştaş, kolon kanserinde sistemli tarama testleri ve erken tanın değeri hakkında bilgi verdi.
Kolon kanseri dünyada en sık görülen kanserlerden biri
Kolorektal kanserler dünya genelinde en sık görülen üçüncü kanser çeşidi olup, kansere bağlı vefatlar ortasında ikinci sırada yer almaktadır. En sık görülme yaşı 50 yaş ve üzeri olsa da son yıllarda genç yaş kümelerinde da görülmeye başlanmıştır. Lakin bu hastalığın değerli bir özelliği bulunmaktadır. Kolon kanseri erken teşhis edildiğinde tedavi başarısı epeyce yüksek olan kanser çeşitlerinden biridir. Bu nedenle nizamlı tarama programlarına iştirak ve toplumda farkındalığın artırılması büyük kıymet taşımaktadır.
Kolon kanseri erken devirde belirti vermeyebilir
Kolorektal kanserler sinsi seyirli hastalıklar ortasında yer alır ve erken evrelerde rastgele bir belirti vermeyebilir. Hastalık ilerledikçe birtakım belirtiler ortaya çıkabilir.
- Dışkıda kan görülmesi,
- Uzun müddet devam eden kabızlık yahut ishal,
- Tuvalet alışkanlıklarında değişiklik,
- Karın ağrısı ve şişkinlik, açıklanamayan kilo kaybı,
- Sürekli yorgunluk ve halsizlik,
- Dışkı biçiminde değişiklik ve demir eksikliğine bağlı
Bu belirtilerden biri yahut birkaçının görülmesi durumunda vakit kaybetmeden bir gastroenteroloji uzmanına başvurmak erken teşhis açısından büyük değer taşımaktadır.
Bazı risk faktörleri kolon kanseri riskini artırıyor
50 yaş ve üzeri olmak, ailede kolon kanseri hikayesi bulunması, fazla kırmızı et tüketimi ve liften yoksul beslenme üzere sıhhatsiz beslenme alışkanlıkları, hareketsiz hayat şekli, obezite, sigara ve alkol kullanımı ile inflamatuvar bağırsak hastalıkları kolon kanseri riskini artırabilmektedir. Bu risk faktörlerine sahip bireylerin kolon kanseri tarama programlarına daha dikkatli biçimde katılması ve tertipli denetimlerini yaptırması önerilmektedir.
Tarama testleri kanseri ortaya çıkmadan önleyebilir
Kolon kanserinde en değerli basamak erken teşhistir. Kolonoskopi ile bağırsakta oluşabilecek poliplerin tespit edilmesi ve çıkarılması sayesinde kanser gelişimi daha ortaya çıkmadan önlenebilir. Kolon kanseri için önerilen tarama yaşı çoklukla 45 olarak kabul edilmektedir. Tarama teknikleri ortasında 10 yılda bir kolonoskopi, yılda bir gaitada kapalı kan testi, üç yılda bir gaita DNA testi ve beş yılda bir BT kolonoskopi yer almaktadır. Aile hikayesi bulunan yahut yüksek risk kümesinde yer alan bireylerde tarama daha erken yaşlarda ve daha sık aralıklarla yapılabilmektedir.
Sağlıklı hayat alışkanlıkları kolon kanseri riskini azaltabilir
Kolon kanseri riskini azaltmak için hayat usulünde yapılacak kimi değişiklikler hayli tesirli olabilir.
- Lif açısından güçlü zerzevat ve meyve tüketmek,
- Kırmızı ve işlenmiş et tüketimini azaltmak,
- Düzenli idman yapmak, sağlıklı kiloyu korumak,
- Sigara ve alkolden uzak durmak
- Düzenli sıhhat denetimlerini ihmal etmemek kolon kanseri riskini azaltmaya yardımcı olur.
Dünya genelinde Mart ayı Kolon Kanseri Farkındalık Ayı olarak kabul edilmektedir ve mavi kurdele ile simgelenmektedir. Bu ay boyunca hastalık hakkında farkındalık oluşturulması ve bireylerin tarama testlerine yönlendirilmesi hedeflenmektedir. Zira kolon kanseri erken teşhis edildiğinde büyük oranda tedavi edilebilen bir hastalık olarak öne çıkmaktadır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
