Kolorektal kanser, global çapta en yaygın kanser çeşitlerinden biri olarak gösteriliyor. Dünyada her yıl yaklaşık 2 milyon yeni olay görülürken, ülkemizde yılda yaklaşık 22 bin kişi bu hastalıkla karşı karşıya kalıyor. Bu sayılar, hastalığın bilhassa 50 yaş üstü bireyleri etkilediğini gösterse de, 50 yaş altı genç yetişkinlerde de hadise sayısında besbelli bir artış görülüyor. Ülkemizde bilhassa Kuzeydoğu Anadolu, Ortadoğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’da hayat kaybı oranlarında artış gözleniyor. Kolon kanseri erken evrede tespit edildiğinde yüksek oranda tedavi edilebilir olmasına karşın, geç teşhis durumunda önemli sıhhat problemlerine yol açabiliyor. Kimi ömür stili değişiklikleri ile kolorektal kanser riski %30-50 oranında azaltabiliyor ve erken teşhis ile 5 yıllık sağkalım oranı %90’ın üzerine çıkabiliyor. Memorial Antalya Hastanesi Genel Cerrahi Kısım Lideri Prof. Dr. Alihan Gürkan, kolon kanserinin nedenleri, korunma usulleri ve tedavileri hakkında bilgi verdi.
50 yaş üstü şahısların bilhassa dikkat etmesi gerekiyor
Kolorektal kanser, kalın bağırsak ve rektum hücrelerinin denetimsiz büyümesiyle oluşur ve ekseriyetle poliplerin vakitle kansere dönüşmesiyle başlar. Kesin nedeni tam bilinmese de, risk faktörleri ortasında genetik yatkınlık, ileri yaş (özellikle 50 yaş üstü), sıhhatsiz beslenme, obezite, sigara ile alkol kullanımı, hareketsiz hayat stili ve inflamatuar bağırsak hastalıkları (Crohn yahut ülseratif kolit gibi) yer alır. Bu faktörler hücrelerde genetik değişikliklere yol açarak kanser gelişimini tetikleyebilir.
Bu belirtileri görmezden gelmeyin
Kolon kanserinin belirtileri ekseriyetle erken evrede besbelli olmayabilir ve şahıstan bireye değişebilir, lakin yaygın olan belirtiler aşağıdaki üzeredir;
- Dışkıda kan görülmesi
- Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik (ishal, kabızlık yahut dışkı biçiminde incelme)
- Karın ağrısı yahut kramplar
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Yorgunluk ve halsizlik
Bu belirtiler fark edildiğinde doktora başvurmak kıymetlidir, zira erken teşhis tedavi talihini artırır.
Kolon kanserinden korunmak için bunlara dikkat edin;
Kolorektal kanser büyük ölçüde hayat usulü değişiklikleriyle önlenebilir. Aşağıdaki unsurları uygulayarak riskinizi kıymetli oranda azaltabilirsiniz:
- Sağlıklı beslenme alışkanlıkları edinin: Meyve, zerzevat ve tam tahıllar açısından varlıklı bir diyet uygulayın. Kırmızı et ve işlenmiş et tüketimini sınırlayın. Lifli besinler bağırsak sıhhatini korur ve kanser riskini düşürür.
- Sigara ve alkolü bırakın: Sigara içmek kolorektal kanser riskini artırır. Alkol tüketimini minimuma indirin yahut büsbütün bırakın, zira bu unsurlar bağırsak hücrelerine ziyan verir.
- Kilonuzu denetim altında tutun: Fazla kilolar, bilhassa karın bölgesindeki yağlanma, kanser riskini yükseltir. Ülkü kilonuza ulaşmak için istikrarlı beslenme ve hareketli bir ömrü tercih edin.
- Düzenli idman yapın: Haftada en az 150 dakika orta şiddette idman bağırsak hareketlerini düzenler ve kanser riskini azaltır. Her gün 30 dakika yürümek bile yararlı olabilir.
- Tarama testlerini ihmal etmeyin: 45-50 yaşından itibaren tertipli kolonoskopi yaptırın. Erken evrede polip tespiti, kanserin önlenmesini sağlar. Aile hikayesi varsa daha erken başlayın.
- Su tüketimini artırın ve kabızlıktan kaçının: Bol su içmek ve sistemli tuvalet alışkanlığı edinmek bağırsak sıhhatini korur. Kabızlık, uzun vadede risk yaratabilir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
