Kanser kelam konusu olduğunda akıllarda soru işaretleri ve telaş artabiliyor lakin hastalığın işleyişini ve tedavinin mantığını bilmek tabloyu daha net hale getiriyor. 1–7 Nisan Ulusal Kanser Haftası’nda olağan hücre ile kanserli hücre ortasındaki farklara değinen Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Tıbbi Onkoloji ve Hematoloji Uzmanı, Onkolojik Bilimler Koordinatörü Prof. Dr. Necdet Üskent, “Sinyal gelmediği sürece çoğalmayan olağan hücrelere karşı kanser hücresi, çoğalmayı fotokopi makinesi üzere gerçekleştiriyor. Kanser tedavisinin muvaffakiyet oranlarını artıran akıllı ilaçlar da bu durmak bilmeyen hücrelere ‘artık intihar etmelisin’ iletisi veriyor” açıklamasında bulundu.
Yara uygunlaşması sırasında hücreler çoğalarak dokuyu onarır ve süreç tamamlandığında bu çoğalma durur. Fakat kanserli hücrede bu programlı hücre vefatının olmadığını lisana getiren Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Tıbbi Onkoloji ve Hematoloji Uzmanı, Onkolojik Bilimler Koordinatörü Prof. Dr. Necdet Üskent, “Yeni geliştirilen ilaçlar bu programı yine hatırlatma prensibiyle çalışıyor. Kimi akıllı ilaçlar direkt hücreye değil, etrafındaki onu besleyen damarları maksat alıyor ve bu sayede aç bırakılan kanser hücresi yok oluyor. Akıllı ilaçların fark yarattığı en kıymetli nokta ise direkt amaca yönelerek sadece tümörü etkilemesi ve böylelikle sağlıklı hücreleri muhafazası. Klâsik kemoterapide ise saç, tırnak ve kemik iliği üzere çoğalması gereken hücreler de tedaviden olumsuz etkileniyor” dedi.
Ülkeler ortası genetik farklılıklar muvaffakiyet oranını yüzde 30’a kadar çıkarabiliyor
Akıllı ilaçların kemoterapiye kıyasla daha düşük yan tesir gösterdiğini de vurgulayan Üskent, “Ameliyat ve kemoterapi ihtiyacını azaltabilen akıllı ilaçlardan, akciğer kanserlerinin yaklaşık yüzde 10 ila 15’inde yarar sağlanabiliyor. Bu oran genetik farklılıklar nedeniyle Filipin, Çin ve Japonya üzere ülkelerde yüzde 25-30 düzeylerine çıkabiliyor. Bilhassa hiç sigara kullanmamış bayan hastalarda muvaffakiyet oranı yüzde 50-60’lara ulaşılabiliyor. Akıllı ilaç tedavisi için erken evre koşulu olduğu düşünülse de aslında bu tedaviyi kanserin yayılım gösterdiği durumlarda daha sık tercih ediyoruz” dedi.
Pankreas kanserinin yüzde 80’inde görülen mutasyona yönelik yeni ilaçlar geliştiriliyor
Akıllı ilaçların yeni bir gelişme olarak görülse de geçmişinin 2000’li yılların başına dayandığını açıklayan Üskent, “2003’lerde lösemide yalnızca transplantasyon ile ömür uzatılabilirken hastalığa neden olan yapısal bozukluk tespit edildi ve buna yönelik geliştirilen tedaviyle hastalar büsbütün güzelleşti. Kan kanserinde yaşanan gelişme akıllı ilaçların temelini oluşturdu. Daha sonra bu yaklaşım başka kanser cinslerine de taşındı ve 2007’de akciğer kanserinde EGFR mutasyonuna karşı geliştirilen tablet ilaçla kemoterapiye gerek kalmadan tümörlerde gerileme görüldü. Akıllı ilaç tedavisinin uygunluğu kanser tipine değil mutasyonun cinsine nazaran belirlenir. Uygun hastalarda bu ilaçlar tümörü büsbütün yok edebilir ve ameliyata gerek kalmayabilir. Tıpkı mutasyon görüldüğünde tümör hangi organda olursa olsun emsal muvaffakiyet elde edilir ve hastanın bu tedavilere uygun olup olmadığı kısa müddette sonuçlanan genetik testlerle anlaşılabilir. Bugün tüm mutasyonlara karşı ilaç bulunmuş olmasa da çalışmalar süratle sürüyor. Örneğin pankreas kanserinin yüzde 80’inde görülen bir mutasyona yönelik yeni ilaçlar üzerinde çalışılıyor” dedi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
