İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin son iki yılda hayata geçirdiği atık idaresi ve iklim yatırımlarıyla kent genelinde büyük bir dönüşüm yaşanırken, “Dönüşüme Konutta Başla” projesiyle bu değişim vatandaşın günlük ömrüne taşındı. Yatırımlar ve toplumsal iştirak sayesinde İzmir, sürdürülebilir bir gelecek için örnek bir model oluşturuyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, etraf odaklı lokal idare anlayışı doğrultusunda son iki yılda atık idaresi ve iklim alanında değerli çalışmalara imza attı. Döngüsel iktisat ve sıfır atık prensipleri doğrultusunda yürütülen projeler kapsamında yeni atık idare tesisleri planlanırken, güç üretimi, geri dönüşüm ve iklim değişikliğine ahenk alanlarında da kıymetli adımlar attı; “Dönüşüme Meskende Başla” projesiyle bu değişimi vatandaşın günlük hayatına taşıdı. Atıkların kaynağında ayrılması, geri kazanım oranlarının artırılması ve etrafa hassas teknolojilerin kullanılması amacıyla yeni yatırımlar hayata geçirilirken, kent genelinde sürdürülebilir bir atık idare modeli oluşturması amaçlandı.
“Dönüşüme Konutta Başla” projesiyle vatandaş iştiraki güçlendi
İzmir Büyükşehir Belediye Lideri Dr. Cemil Tugay’ın göreve gelmesinin akabinde hayata geçirilen “Dönüşüme Konutta Başla” projesi, kısa müddette İzmirliler tarafından benimsenerek 6 ilçe ve 8 mahalleden 8 ilçe ve 27 mahalleye yayıldı. Mart 2025’te başlatılan proje kapsamında hanelerden toplanan 2 bin 450 ton ambalaj atığı geri dönüşüme kazandırılırken, reddedilen atık oranı sadece yüzde 0,97 olarak gerçekleşti. İZDOĞA AŞ uyumunda yürütülen projenin başta Bornova ve Bayraklı olmak üzere Karşıyaka, Narlıdere, Gaziemir, Balçova ve Güzelbahçe ilçelerinin tamamını kapsayacak halde ilçe bazlı olarak genişletilmesi hedeflenirken, artan kapasite muhtaçlığına karşılık vermek hedefiyle Menemen Seyrek’te ikinci bir tesisin kurulması planlanıyor. Ayrıyeten Menemen Seyrek’te Atıktan Türetilmiş Yakıt Tesisi için çalışmalar sürüyor. Kısıkköy ESTİM ve Moda Dokumacılık Konfeksiyoncuları Sitesi üzere sanayi alanlarında da ambalaj atıkları sistemli halde toplanarak iktisada kazandırılıyor.
Atık idare kapasitesi artıyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi, döngüsel iktisat ve sıfır atık amaçları doğrultusunda atık idaresi altyapısını güçlendirmeye devam ediyor. Bu kapsamda Bergama Entegre Atık İdare Tesisi’nde kapasite artışı planlanırken, Karşıyaka Yamanlar ve Bornova Naldöken’de atık yakma ve güç üretim tesisleri için fizibilite çalışmaları sürdürülüyor. Çeşme, Dikili, Foça ve Seferihisar’daki sistemsiz depolama alanlarının rehabilitasyonu için de süreç devam ediyor. Kent genelinde günlük ortalama 4 bin 710 ton evsel atık, transfer istasyonları aracılığıyla sistemli depolama tesislerine taşınırken, tıbbi atıklar sterilize edilerek inançlı formda bertaraf ediliyor.
Atıklardan elektrik üretiliyor
Ödemiş Entegre Katı Atık İdare Tesisi’nde yılda yüz binlerce ton atık işlenirken, mekanik ayrıştırma ve biyogaz sistemleri sayesinde elektrik gücü üretimi de gerçekleştiriliyor. Tesiste aylık ortalama 2 bin 600 MWh elektrik üretimi yapılıyor. Birebir vakitte atıktan türetilmiş yakıt da elde ediliyor. Bergama Entegre Katı Atık İdare Tesisi’nde ise güç üretim kapasitesi 9,89 MW düzeyine ulaştı. Bu üretim yaklaşık 80 bin hanenin elektrik gereksinimine karşılık geliyor. Harmandalı Tertipli Atık Depolama Tesisi’ne atık alımı durduruldu. Alanda yürütülen rehabilitasyon çalışmaları kapsamında depolama alanında oluşan metan gazından aylık 12,62 MWh olmak üzere 2025 yılı içerisinde 110.662 MWh elektrik üretimi sağlandı.
Su tüketimi azaldı, güç verimliliği arttı
Belediye, su ve güç verimliliği alanında da kıymetli adımlar attı. Su tüketimi yüzde 39 oranında azaltılırken, elektrik ve doğalgaz kullanımında da tasarruf sağlandı. Tesislerde kurulu güneş gücü santralleriyle elektrik üretimi artırıldı. Kurulu 21 güneş gücü santrali, 2025 yılında 2 milyon kilowat-saatten (kWh) fazla elektrik üretti. Yağmur suyu hasadı ve gri su kullanımı üzere uygulamalar yaygınlaştırıldı. İzmir Büyükşehir Belediyesi ayrıca Avrupa Birliği dayanaklı projelerle iklim değişikliğine ahenk çalışmalarını sürdürüyor. “Climate-Ready İzmir” projesiyle kentteki riskler tahlil edilirken, “İzmir İklim için Yurttaş Meclisi” ile vatandaşların iklim siyasetlerine iştiraki sağlanıyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
