Bebek sahibi olmak isteyen bayanların kıymetli tasalarından biri de AMH Anti-Mullerian Hormon) testi düşüklüğüdür. Bu test ile ilgili bedellerin düşük çıkması birden fazla vakit halk ortasında yanlış yorumlanarak “annelik ihtimalinin sona erdiği” algısını oluşturuyor. Oysa bilimsel bilgiler, bu testin tek başına bir belirleyici olmadığını ortaya koyuyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Tüp Bebek Merkezi’nden Op. Dr. Ali Osman Koyuncuoğlu, bayanların doğurganlıkla ilgili en sık merak ettiği soruları yanıtlayarak, AMH testinden yumurta dondurmaya kadar uzanan süreç hakkında değerli bilgiler verdi.
AMH düşüklüğü çocuk sahibi olunamayacağı manasına gelmiyor
AMH testi yumurtalık rezervini gösteren bir parametredir fakat tek başına kesin sonuçlar vermemektedir. AMH kıymeti adet döngüsüne, ölçüm vaktine ve kullanılan laboratuvar sistemlerine nazaran değişkenlik gösterebilmektedir. Bu nedenle düşük AMH kıymeti, bir bayanın asla çocuk sahibi olamayacağı manasına gelmemekte, sırf doğurganlık müddetinin vakit olarak kısaldığını göstermektedir.
Aynı yaş kümesindeki bayanlar ortasında AMH seviyesi düşük olanlarla olağan olanların gebe kalma olasılıkları benzeridir. Lakin düşük AMH saptanan bayanlar için vakit idaresinin daha kıymetli hâle geldiğinin bilinmesi gerekir. Bu durumda ya daha erken tedavi planlaması yapılmakta ya da uygun hastalarda yumurta dondurma seçeneği gündeme gelmektedir.
Düzenli adet görmek doğurganlık garantisi değil
Üreme sıhhati konusunda bayanların bilmesi gereken kıymetli bir nokta da şudur: Toplumda yaygın olan “düzenli adet görüyorsam doğurganlığımda sorun yoktur” inanışı bilimsel olarak her vakit hakikat değildir. Yumurtalık rezervi tükenmiş bayanlar bile 3-7 yıl boyunca sistemli adet görebilmektedir. Bu nedenle adet sistemi tek başına muteber bir gösterge olmamaktadır.
Doğurganlığın daha sağlıklı değerlendirilebilmesi için AMH testinin yanı sıra, ultrasonografi ile yumurta sayısının kıymetlendirilmesi ve adet döngüsünün ikinci günü yapılan FSH testinin birlikte ele alınması gerekmektedir. Bu çok istikametli yaklaşım, bayanlar açısından daha inançlı ve gerçekçi sonuçlar sunmaktadır.
Yüksek AMH bedeli her vakit avantaj sağlamayabilir
AMH bedeli yüksek çıkan bayanların kendilerini uzun yıllar boyunca inançta hissetmeleri de aldatıcı olabilmektedir. Burada en belirleyici faktör bayan yaşıdır. Yaş arttıkça yumurtalarda kromozomal yanlışlar artmakta ve bu da gebelik talihini direkt etkilemektedir.
Yumurta sayısı kâfi olsa bile ileri yaşta elde edilen yumurtaların genetik olarak sağlıklı olma ihtimali düşebilmektedir. Bu nedenle doğurganlık planları sadece sayılar göz önünde bulundurularak değil, kesinlikle yaş ve şahsî faktörlere nazaran yapılması gerekmektedir.
Anne olmak için tedbirinizi erken devirde alabilirsiniz
Özellikle 20’li ve 30’lu yaşlardaki bayanların tertipli jinekolojik denetimlerini ihmal etmemeleri gerekir. Temel olarak, âdetin ikinci yahut üçüncü günü yapılan FSH testine bakılması gerekir. Ayrıyeten ultrasonografi ile yumurta rezervinin, yani yumurta sayısının kıymetlendirilmesi kesinlikle gereklidir. Şayet meslek planı varsa, bayanlar evliliklerini bir müddet ertelemek istiyorlarsa, sistemli olarak her yıl yumurta sayısına bakılmalıdır. Kritik hudutta bir azalma tespit edilirse, bayanların kesinlikle hayatlarının merkezine yumurta dondurma stratejisini almaları gerekir. Zira daha ileri yaşlarda durum fark edildiğinde yumurta elde edilebilse bile, gebelik oluşturma bahtı olan yumurtaların sayısı yaşla birlikte giderek azalır. Hasebiyle rutin jinekolojik muayeneler, âdetin ikinci günü yapılan FSH testi ve aile hikayesi (özellikle erken menopoz öyküsü) değerlidir. Şayet birkaç yıl içinde yumurta sayısında dramatik bir düşüş başlamışsa, kesinlikle üreme sıhhati uzmanı ile görüşülmeli, danışmanlık alınmalı ve şimdi evlilik yoksa yumurta dondurma planı yapılmalıdır.
Yumurta dondurma doğurganlığın sigortası olabilmektedir
Modern ömür şartlarının çocuk sahibi olma yaşını doğal olarak ileriye taşımış durumdadır. Bayanlar eğitim ve iş hayatına daha fazla katılmakta ve çocuk sahibi olma yaşı doğal olarak ertelenebilmektedir. Tıpkı durum erkekler için de geçerlidir. Günümüzde pek çok insan, hayatta evvel mesleğini kurmayı, kendini inançta hissetmeyi ve lakin ondan sonra bir
çocuğu dünyaya getirmeyi tercih etmektedir. Bu da çocuk sahibi olmayı
listenin son sıralarına itmektedir. Bu anlaşılır bir durumdur fakat biyolojik gerçeklerin göz arkası edilmemesi gerekir.
Yumurta dondurma günümüzde bayanlara değerli bir vakit kazanımı sağlamaktadır. Bu formül bir çeşit doğurganlık sigortası olarak kıymetlendirilebilir. 35 yaşın altında yumurta rezervi azaldıysa, ailede erken menopoz hikayesi varsa ya da yumurta azalmasına sebep olabilecek rastgele bir kronik hastalık mevcutsa bayanlar kanunen yumurtalarını dondurabilmektedir. Ayrıyeten 38 yaş ve üzerinde, hiçbir kriter aranmaksızın, bayanlar yumurta dondurabilir. Fakat hangi yaşta ve ne kadar sayıda yumurta dondurulduğu çok kıymetlidir. Bu durum şöyle özetlenebilir: 35 yaşın altında en az 15 yumurta dondurulması gerekir. 35–40 yaş ortasında dondurma yapılacaksa bu sayı 2 katına çıkar, yani yaklaşık 30 yumurta gerekir. 40 yaşın üzerinde ise bu sayı 3 katına çıkmaktadır; yaklaşık 40–45 yumurta üzere düşünülebilir. Bunun temel sebebi şudur: Genetik olarak olağan 3 embriyo art geriye transfer edildiğinde, kıymetli oranda gebelik elde dilebilmektedir. Yani maksat, genetik olarak olağan 3 embriyo elde etmektir. 35 yaşın altında bu embriyo sayısını elde etmek için 15 yumurta kâfi olurken, 35–40 yaş ortasında 30 yumurta elde edildiğinde tekrar 3 genetik olarak olağan embriyo elde etme oranı korunur. 40 yaşın üzerinde ise 40–45 yumurta ile bu oran korunabilmektedir. Hasebiyle “Ben bir, iki, üç adet yumurta dondurdum; artık biyolojik saatimi durdurdum ve teminatım var” üzere düşünmek yanlışsız bir yaklaşım olmayacaktır. Bilimsel datalara nazaran sağlıklı bir gebelik talihi için makul sayıda genetik olarak olağan embriyo elde edilmesi gerekmektedir. İleri yaşlarda bu sayıya ulaşabilmek için çok daha fazla yumurtaya muhtaçlık duyulmaktadır. Bu nedenle yumurta dondurma ne kadar erken yapılırsa o kadar avantaj elde edilmektedir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
