Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, 10 Nisan Memleketler arası Kardeşler Günü kapsamında boşanma yahut ayrılık durumunda kardeşlerin farklı büyümesinin çocukların duygusal güvenliği, ruhsal dayanıklılığı ve toplumsal gelişimi üzerindeki tesirleri hakkında bilgi verdi.
Kardeşlerin ayrılması, duygusal güvenliklerini zedeliyor!
Boşanma sürecinin çocuk için kıymetli bir kayıp ve tekrar ahenk gerektiren bir durum olduğunu tabir eden Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, “Bu süreçte kardeşlerin de birbirinden ayrılması, çocuğun ‘güvenli alanlarından’ birinin daha kaybı manasına gelir.” dedi.
Kardeşlerin birden fazla vakit çocuk için sırf bir aile üyesi değil, tıpkı vakitte bir duygusal takviye kaynağı olduğunu aktaran Tunçel, “Bu bağın kopması; yalnızlık, terk edilme hissi, tasa ve öfke üzere hislerin ağırlaşmasına neden olabilir. Uzun vadede bu durum, çocuğun ilgilerde süreklilik ve itimat algısını zedeleyebilir. Bilhassa erken yaşlarda yaşanan bu tıp ayrılıklar, bağlanma örüntülerini etkileyerek daha dertli yahut kaçıngan bağlanma tarzlarının gelişmesine yer hazırlayabilir. Çocuk, ‘yakın olduğum beşerler bir gün gider’ halinde bir inanç geliştirebilir. Bu da ileriki yaşlarda arkadaşlık ve romantik bağlarda ara koyma ya da çok bağımlı olma üzere uç davranışlara yol açabilir.” formunda konuştu.
Kardeşlerin birlikte kalabilmesi, çocuğun ruhsal dayanıklılığı açısından hami bir faktör!
Kardeş alakasının, çocuğun toplumsal ve duygusal gelişimi için eşsiz bir alan olduğuna dikkat çeken Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, “Çocuklar kardeşleriyle birlikteyken paylaşmayı, çatışma çözmeyi, empati kurmayı ve hislerini düzenlemeyi öğrenirler. Birebir vakitte kardeşler, bilhassa sıkıntı vakitlerde birbirleri için ‘tanıdık ve inançlı bir liman’ fonksiyonu görür.” dedi.
Birlikte büyüyen kardeşler ortasında oluşan ortak anıların, kimlik gelişimini desteklediğini ve aidiyet hissini güçlendirdiğini kaydeden Tunçel, “Bu bağ, çocukların gerilimle başa çıkma maharetlerini artırır ve yalnızlık hissini azaltır. Hasebiyle kardeşlerin birlikte kalabilmesi, çocuğun ruhsal dayanıklılığı açısından hami bir faktör olarak kıymetlendirilebilir.” sözlerini kullandı.
Temas eksikliği, kardeşler ortasında duygusal arayı artırır!
Ayrı büyüyen kardeşler ortasında vakitle duygusal uzaklaşma yahut yabancılaşma görülebildiğine değinen Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, “Düzenli temas ve ortak yaşantı eksikliği, kardeşler ortasında vakitle duygusal aralığın artmasına neden olabilir. Bilhassa küçük yaşlarda ayrılan kardeşler, birbirlerini gereğince tanıyamayabilir ve bağlantı yüzeysel kalabilir.” dedi.
Bunu önlemek için ebeveynlerin şuurlu bir gayret göstermesinin çok değerli olduğunu vurgulayan Tunçel, “Düzenli görüşmeler, ortak etkinlikler, tatiller ve mümkünse rutin bir irtibat planı oluşturulmalı. Günümüzde dijital bağlantı araçları da bu bağı desteklemek için kullanılabilir. Fakat burada değerli olan yalnızca temas sıklığı değil, temasın niteliğidir yani çocukların birlikte kaliteli vakit geçirebilmesi gerekir. Ayrıyeten ebeveynlerin kardeş bağını destekleyici bir lisan kullanması ve taraf tutmaktan kaçınması da kritik rol oynar.” açıklamasını yaptı.
Kardeşler birlikte kalmalı yahut bağlarının desteklenmesine ehemmiyet verilmeli!
Ayrılığın tesirinin çocuğun ferdi özelliklerine nazaran değişkenlik gösterdiğini de kelamlarına ekleyen Klinik Psikolog Tuğçe Tunçel, şunları söyledi:
“Küçük çocuklar ayrılığı daha somut bir kayıp olarak yaşarken, ergenler bunu daha karmaşık hislerle (öfke, suçluluk, sadakat çatışması) deneyimleyebilir. Erken çocukluk devrinde yaşanan ayrılıklar, bağlanma üzerinde daha derin tesirler bırakabilir.
Cinsiyet tek başına belirleyici değildir; lakin toplumsal roller nedeniyle kimi çocuklar hislerini tabir etmekte daha zorlanabilir yahut daha fazla içselleştirebilir.
Daha hassas, içe dönük yahut telaşa yatkın çocuklar ayrılıktan daha fazla etkilenebilir. Daha esnek ve toplumsal çocuklar ise destekleyici etraf varsa daha kolay ahenk sağlayabilir.
Sonuç olarak, kardeşlerin ayrılması her çocuk için tıpkı etkiyi yaratmaz; lakin genel olarak bu durum, çocuğun duygusal güvenliği üzerinde risk oluşturur. Bu nedenle mümkün olan durumlarda kardeşlerin birlikte kalması, mümkün değilse de bağlarının faal halde desteklenmesi büyük kıymet taşır.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
