Üsküdar Üniversitesi tarafından klasik hale getirilen ve bu yıl sekizincisi düzenlenen Milletlerarası Olumlu Psikoloji Kongresi Üsküdar Üniversitesi Merkez Yerleşke Nermin Tarhan Konferans Salonu’nda başladı.
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi, NP Etiler ve NP Feneryolu Tıp Merkezi, Türk Ruhsal Müracaat Rehberlik Derneği ve Müspet Psikoloji Enstitüsü paydaşlığında Üsküdar Üniversitesi tarafından bu yıl 8’incisi gerçekleştirilen Memleketler arası Müspet Psikoloji Kongresi, bu alanda çalışmalar yürüten uzman isimleri ağırlıyor. İki gün sürecek kongrenin bu yılki teması, “Dijitalleşen Dünyada Mana Arayışı: Toplumsal İzolasyon mu? Longevity (Uzun Yaşam) mi?” olarak belirlendi.
Açılışı Prof. Dr. Nevzat Tarhan yaptı
Kongrenin açılışında Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü ve Kongre Lideri Prof. Dr. Nevzat Tarhan “Dijitalleşen Dünyada Mana Arayışı” başlıklı açılış konferansında hem akademik hem de global ölçekte dikkat çeken bildiriler verdi. Prof. Dr. Tarhan, konuşmasına değerli bir gelişmeyi paylaşarak başladı ve “Dünya Olumlu Psikoloji Kongresi 2027’nin Temmuz ayında Türkiye’de yapılacak. Geçen yıl Avustralya’daydı. Bu defa Üsküdar Üniversitesi öncülüğünde ve İbn Haldun Üniversitesi iş birliğiyle ülkemizde düzenlenecek. Bu muştuyu de sizinle paylaşmak istedim.” dedi.
“21. yüzyıl Bilgelik Yüzyılı olmak zorunda”
İnsanlık tarihindeki büyük dönüşümlere dikkat çeken Prof. Dr. Tarhan, günümüzün yeni bir kırılma devrine işaret ettiğini belirterek, “Neolitik devir, Tarım periyodu, Sanayi ihtilali ve 20. yüzyılda Bilgi Çağı… Pekala 21. yüzyıl ne olacak? Yapay zekâyla birlikte bu yüzyılın ‘Bilgelik Yüzyılı’ olmak zorunda olduğunu düşünüyorum. Bunun yolu da müspet psikolojiden geçiyor.” diye konuştu.
Konuşmasının odağında “anlam” kavramının yer aldığını belirten Prof. Dr. Tarhan “Konumuzun ‘Dijitalleşen Dünyada Mana Arayışı’ olması tesadüf değil. Krizlere ve acılara yanlışsız mana yüklersek onları yönetebiliriz. Yanlış mana yüklersek acılar çözülmez, devam eder. Bu mana yükleme sürecinin en kıymetli tekniklerinden biri de müspet psikolojidir.” tabirinde bulundu.
Pozitif psikoloji eğitimi somut sonuçlar verdi
Üniversitede olumlu psikolojiyi eğitim sistemine entegre ettiklerini belirten Prof. Dr. Tarhan, “Üniversitemiz kurulduktan sonra, 2013 yılında müspet psikoloji dersini tüm öğrencilere zarurî ders olarak koyduk. Ders öncesi ve sonrası ölçümler yaptık. Öğrencilerimizden ‘arkadaşımla aram düzeldi’, ‘madde kullanımını bıraktım’, ‘babamla bağım düzeldi’ üzere geri bildirimler aldık.” biçiminde konuştu.
Pozitif psikolojiden ilhamla geliştirilen projelere de değinen Prof. Dr. Tarhan, “Yaklaşık 5 bin memleketler arası öğrencimiz var. Farklı ülkelerden gelen öğrencilerin kendi ortalarında gruplaştığını ve toplumsal temasın sonlu kaldığını gördük. Bunun üzerine ‘Pozitif Psikolojiden Amaç Arkadaşlığı Projesi’ni başlattık. Bu, bir tıp akran mentorluğu modeli. Her yıl bilimsel araştırma projesi olarak destekliyoruz ve sonuçlarını da yayımladık.” dedi.
Pozitif psikoloji, sıfırı artıya çıkarır…
Klasik psikoloji ile olumlu psikoloji ortasındaki farkı da açıklayan Prof. Dr. Tarhan, “Klasik psikoloji eksiyi sıfıra getirir, patolojiyi düzeltir. Müspet psikoloji ise sıfırı artıya çıkarır. Ömür kalitesini ve düzgünlük halini artırır.” sözlerini kullandı. Bu yaklaşımı tıptaki gelişmelerle kıyaslayan Prof. Dr. Tarhan, “Günümüzde tıpta ‘dokulara saygılı hekimlik’ anlayışı var. Gereksiz müdahaleler yerine minimal formüller tercih ediliyor. Bunun psikiyatridedeki karşılığı da müspet psikoterapidir.” dedi.
Prof. Dr. Tarhan, konuşmasında dijitalleşme çağında insanın mana arayışının daha da değer kazandığını belirterek, olumlu psikolojinin bu süreçte bireylerin hem ruhsal dayanıklılığını artıran hem de hayat kalitesini yükselten temel bir yaklaşım olduğunu vurguladı.
İnsanlık nereye gidiyor?
Prof. Dr. Tarhan, bireyin güçlü taraflarını merkeze alan yaklaşımların ehemmiyetine değinerek, “Kişinin karakter güçleri envanteri var (VIA). Howard Gardner’ın çalışmalarından da yararlanarak bunu rutin olarak uyguluyoruz. Kişinin olumlu taraflarını güçlendirdiğinizde, negatif taraflarını büyük ölçüde kendisi çözebiliyor. Bu yaklaşım çok daha tesirli bir rehberlik sunuyor.” dedi. 2023 yılında Gardner’ı kongreye davet ettiklerini hatırlatan Prof. Dr. Tarhan, “Teknoloji hayatımızı kolaylaştırıyor lakin insanlık nereye gidiyor diye sorduğumda, ‘İnsanlar daha zeki olacak lakin daha insan olacaklarını söyleyemem’ dedi. Bu çok manalı bir ihtardı.” diye konuştu.
Zeka ucuzladı, karakter pahalılaştı
Teknolojik gelişmelerin insan karakteri üzerindeki tesirlerine değinen Prof. Dr. Tarhan, Elon Musk’ın kelamlarını hatırlatarak, “Bugün ‘zeka ucuzladı lakin karakter pahalılaştı’ deniyor. Nitekim de karakterli insan bulmak zorlaşıyor. Beşerler daha fazla imkana sahip epey bastırılmış istikametleri, açgözlülükleri ortaya çıkabiliyor.” sözlerini kullandı.
“Empati çalışmazsak berbatlıklar artıyor!”
Prof. Dr. Tarhan, günümüzde küresel ölçekte bir narsisizm artışı yaşandığını belirterek, “Bu artık bir epidemiden çok bir pandemi haline geldi. Bilhassa gençler ortasında narsisizmin artması; cürmün ve şiddetin artması manasına geliyor. En büyük organı egosu. Kendini özel, kıymetli, üstün görüyor; hak duygusu yalnızca kendilerine yönelik. Daima dünya kendi çıkarı etrafında dönsün istiyor. Mesela narsistik yetişen bir çocuk, eline plastik mermi olan bir silah alıyor, yolda geçen bir hanımefendiye sıkıyor, kameraya çekiyor ve zevkle seyrediyor bunu. Artık bu türlü birisine empati öğretmek gerekiyor. ‘O senin kardeşin olsa, annen olsa ne hissederdin?’ diye empati çalışmak gerekiyor. Empati çalışmazsak berbatlıklar artıyor. Bütün kötülükleri bir odaya doldursanız kapısını empati yoksunluğu açıyor. Müspet Psikoloji bunu öğretiyor.” halinde konuştu.
“Küresel empati yoksunluğu yaşıyoruz”
Dünyadaki çatışmalara da değinen Prof. Dr. Tarhan, “Gazze’den İran’a kadar yaşanan olayların gerisinde da empati eksikliği var. Lakin insanlık gelişiyor, ümitsizliğe kapılmamak gerekir. Bağlantı çağındayız ve kötülüklerin en büyük düşmanı yeterli insanların hal koymasıdır.” tabirlerini kullandı.
Psikiyatrinin geleceği bireye özel tedavi…
Sağlık alanındaki çalışmalara da değinen Prof. Dr. Tarhan, “Hastanemizde bireye özel tedavi yaklaşımının Türkiye’de öncülerinden olduk. Nörobilim temelli ve delile dayalı sistemlerle psikiyatrik hastalıkların beyindeki karşılıklarını tespit ederek tedavi uyguluyoruz. Ayrıyeten farmakogenetik çalışmaları da kendi laboratuvarlarımızda yürütüyoruz.” dedi.
“Bu bir kabuk değişimi, doğum sancısıdır…”
Konuşmasının sonunda umudun kıymetine vurgu yapan Prof. Dr. Tarhan, sözlerini, “Dünyadaki savaşlara bakarak karamsarlığa kapılmayalım. Bu süreç bir kabuk değişimi, bir doğum sancısıdır. İnsanlık daha uyguna yanlışsız ilerliyor. Bunu ‘geliştiren travma’ olarak görmeli ve travma sonrası büyümeye odaklanmalıyız” sözleriyle tamamladı.
Prof. Dr. Nazife Güngör: “Her yüzyılın başlangıcında dünya bir çeşit kaos yaşıyor”
Üsküdar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nazife Güngör ise açılış konuşmaları kapsamında yaptığı konuşmada, insanlık tarihinin her yüzyıl başında misal kaotik süreçlerden geçtiğini belirterek, 21. yüzyılın da global ölçekte yeni bir çözülme ve dönüşüm sürecine sahne olduğunu vurguladı. Prof. Dr. Güngör, “Her yüzyılın başlangıcında dünya bir çeşit kaos yaşıyor. Yüzyıllar birçok vakit sancıyla, buhranla başlıyor.” diyerek tarihî döngülere dikkat çekti.
Kaosu üreten, tahlili de buluyor!
Tüm bu gelişmelere karşın ümitsizliğe kapılmamak gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Güngör, “İnsanlık her vakit kaotik durumlar yaratır lakin tahlilini de tekrar kendisi bulur. Zira insan düşünen bir varlıktır. Sorun üretir lakin daha düzgün bir dünya için sorgulamayı da beraberinde getirir. Onun için de biz akademiye ehemmiyet verelim. Biz insanlık olarak okumaya, düşünmeye, sorgulamaya, eleştirel düşünüşe kıymet vermeliyiz, ondan asla vazgeçmemeliyiz. Makûs varsa kesinlikle yeterli de vardır. Bir şeyler berbata gidiyorsa, bir şeyler de güzele gidebilir. Lakin bu güzele gitmesi insanın niyetine bağlıdır.” diye konuştu.
Prof. Dr. Güngör: “Umutsuzluk insanlık tarihinde yoktur”
İnsanlık tarihinin uğraşlarla dolu olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Güngör, “İnsanlık tarihinde daima trajediler ve kaoslar olmuştur lakin her vakit bir çıkış yolu bulunmuştur. Bu nedenle çokça okumalı, düşünmeli, sorgulamalı ve eleştirel bakış açısını güçlendirmeliyiz. Daha insancıl bir gelecek, lakin bu formda mümkün olabilir.” sözünde bulundu.
“Güler yüz değerli lakin gerisinde derin niyet olmalı”
Pozitif psikolojinin ehemmiyetine de değinen Prof. Dr. Güngör, “Pozitif psikoloji, her şeye yüzeysel biçimde güzel bakmak değildir. Asıl problem, ‘pozitif olan için ne yapmalıyız?’ sorusunu sormaktır. Güler yüz değerli fakat o gülüşlerin gerisinde derin niyet olmalı. Sevinçle bakarken birebir vakitte sorgulayan, eleştiren bir zihni de korumalıyız.” biçiminde konuştu.
Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak: “Çok özel bir periyotta yaşıyoruz”
Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak, günümüz dünyasının insanlık tarihi açısından “en özel ve en kırılgan devirlerden biri” olduğunu belirterek, dijitalleşmenin sırf teknolojik bir dönüşüm değil, birebir vakitte insanın mana dünyasını kökten değiştiren bir süreç olduğunu vurguladı.
Prof. Dr. Kaynak, “Hepimiz açıkçası çok özel bir periyotta yaşıyoruz. Hayatımıza çok süratli giren ve ‘disruptive technologies’ dediğimiz yıkıcı teknolojilerle iç içeyiz. Dijitalleşme yalnızca iş yapış biçimlerimizi ya da toplumsal medyayı etkileyen bir öge değil; birebir vakitte hayatımızın mana içeriğini değiştiren, bizi yeni bir hakikat ortamına adapte etmeye zorlayan travmatik bir devirdir. Daha evvel bildiklerimizin büyük ölçüde geçerliliğini yitirdiği bir çağdayız.” dedi.
Prof. Dr. Kaynak: “Bu bir fırtına değil, iklim değişikliği”
Yaşanan dönüşümün süreksiz bir kriz olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Kaynak, “Bir fırtınanın içinde yaşadığımız söyleniyor fakat bu bir fırtına değil; bir iklim değişikliği. Fırtına geçer ve hayatınıza kaldığınız yerden devam edersiniz. Lakin iklim değişikliğinde yeni bir hayat kurmak zorundasınızdır. Biz de tam olarak bu türlü bir devirdeyiz.” diye konuştu.
Üsküdar Üniversitesi olarak kendilerini sadece “beyin üssü” değil, birebir vakitte “duygu üssü” olarak tanımladıklarını belirten Prof. Dr. Kaynak, “Nevzat Tarhan hocamızın liderliğinde insan psikolojisini ve hislerini anlamaya çalışıyoruz. Bu yaklaşımı ideoloji, tarih ve insan bilimlerinin tüm alanlarına yansıtıyoruz.” dedi.
“Bu çağda nasıl düzgün insan kalacağız?”
Pozitif psikolojinin sadece olumlu düşünmekten ibaret olmadığını belirten Prof. Dr. Kaynak, “Bedenen ve ruhen değiştiğimiz bu ortamda nasıl insan olarak kalacağız? Üstelik nasıl ‘iyi insan’ olarak kalacağız? Olumlu güç yayan bireyler olarak bu aksiliklerin içinde nasıl ayakta duracağız ve bu olumluluğu etrafımızla nasıl paylaşacağız? Yeni hayatı nasıl inşa edeceğiz? Asıl sıkıntı bu soruların yanıtıdır.” tabirinde bulundu.
Dr. Öğr. Üyesi Fatma Turan: “Burada çok hoş anılar biriktireceğiz”
Kongre Genel Sekreteri Dr. Öğr. Üyesi Fatma Turan, kongrenin iki gün boyunca unutulmaz anılara sahne olacağını belirterek, “Burada çok hoş anılar biriktireceğiz. İki gün boyunca her birimiz farklı tecrübeler ve kazanımlar elde edeceğiz.” sözlerini kullandı.
Kongrenin sadece akademik içerikle hudutlu olmadığını, birebir vakitte toplumsal bağları güçlendiren bir tarafı bulunduğunu lisana getiren Dr. Turan, “Sosyal bağlılığımızla ve ele alacağımız mevzularla birlikte kendi hayatımıza artılar katabileceğimiz, hoş anılar biriktirebileceğimiz çok değerli bir kongre olmasını diliyorum” dedi.
Açılış dinletisi Prof. Dr. Haydar Sur’dan…
Açılış konseri Üsküdar Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Haydar Sur tarafından verildi. Prof. Dr. Sur, ud çalarak sevilen eserler seslendirdi.
Kongrenin “Onur Konuğu” Prof. Dr. David Baron’a fahri doktora takdim edildi
Kongrede “Onur Konuğu” ve psikiyatri ve spor bilimleri alanında memleketler arası çalışmalarıyla tanınan Stanford ve Western Üniversitesi’nden (Western University of Health Sciences) Prof. Dr. David Baron’a Fahri Doktora unvanı takdim etti.
Tören kapsamında Prof. Dr. Nevzat Tarhan tarafından Dr. Baron’a cübbesi giydirilerek Fahri Doktora evrakı takdim edildi. Prof. Dr. Tarhan ayrıca kendi yapıtlarından oluşan İngilizce kitap setini ikram etti.
Törende, senato üyeleri sahneye davet edilerek toplu fotoğraf çekimi gerçekleştirildi.
Yaşam şekli psikiyatrisi ve altı temel sacayağı
Törende daha sonra Prof. Dr. David Baron, açılış konferansı verdi ve “Pozitif Hayat Stili Psikiyatrisi Perspektifinden Toplumsal İzolasyon ve Yalnızlığın Hayat Kalitesi Üzerindeki Rolü” konusunu ele aldı. Ömür usulü psikiyatrisi, toplumsal bağların gücü ve müspet ruh sıhhatine ait kapsamlı değerlendirmelerde bulunan Baron, çağdaş psikiyatri anlayışının sadece hastalık odaklı değil, hayat kalitesini artırmaya yönelik bütüncül bir yaklaşım gerektirdiğini vurguladı.
Baron, hayat biçimi psikiyatrisi yaklaşımının fizikî aktivite, beslenme, uyku, ziyanlı hususlardan uzak durma, toplumsal alakalar ve gerilim idaresi olmak üzere altı temel sacayağı üzerine kurulduğunu belirterek, “Sizi memnun eden faaliyetleri bulmak ve sürdürülebilir bir ömür tertibi kurmak ruh sıhhatinin temelidir.” dedi.
“Sosyal izolasyon günde 15 sigara içmeye eşdeğer…”
Sosyal izolasyonun önemli bir halk sıhhati sorunu olduğuna dikkat çeken Baron, “İnsanlar toplumsal varlıklardır. Bağ kurmak, insanın en temel muhtaçlığıdır. Toplumsal izolasyon, günde 15 sigara içmeye muadil bir sıhhat riski taşır.” sözlerini kullandı.
Pozitif psikoloji ve ruh sıhhati vizyonu
Prof. Dr. Baron, pozitif psikoloji yaklaşımının ruh sıhhatinde yeni bir paradigma oluşturduğunu belirterek, “Ruh sıhhati sırf hastalığın olmaması değildir; hayattan keyif almak, mana bulmak ve gelişebilmektir.” dedi.
Psikiyatride ilaçların ehemmiyetine değinen Baron, buna karşın hasta ile doktor ortasındaki terapötik bağın birden fazla vakit daha belirleyici olduğunu vurguladı.
Bağ kuran insan güzelleşir, gelişir ve güçlenir…
Dünya Ruh Sıhhati Federasyonu (WFMH) çalışmalarına da değinen Baron, odağın sırf hastalıkların tedavisi değil, bireylerin “esenlik hali”ne ulaşması olması gerektiğini söyledi. Konuşmasını toplumsal bağların kritik kıymetine dikkat çekerek tamamlayan Baron, “Sosyal izolasyonun önüne geçmek, ömür kalitesini artırmanın en temel yoludur. İnsan bağ kurduğunda düzgünleşir, gelişir ve güçlenir.” dedi.
Alanında uzman isimler konferanslar verdi
Öte yandan, kongre kapsamında Prof. Dr. Tayfun Doğan “İnsan Alakalarının Nörobilimi: Toplumsal Beyin”, Prof. Dr. Mehmet Zihni Sungur “İyi Olma Hali (Well-being) Bağlamında İlişkiler”, Doç. Dr. Sevda Yeşim Özdemir “Longevity’de Genetik Faktörler ve Yalnızlığın Biyolojisi” başlıklı konferans verdi.
Atölye çalışmaları yapıldı
Kongrede ayrıyeten Doç. Dr. Aslı Kartol ve Psk. Danışman Rümeysa Özel “Pozitif Psikoloji Temelli Hadise Formülasyonu: Güçlü Taraf Odaklı Müdahale Tasarımı”, Dr. Psikolog Ebru Sinici “Zamanla Dost Olmak: Dijital Yalnızlık, Mana ve Longevity”, Uzm. Klinik Psikolog Elvin Akı Konuk “Dayanıklı Çocuklar Yetiştirmek”, Dr. Öğr. Üyesi Gamze Alçekiç Yaman “Pikselden Kalbe: Dijital Yalnızlıkta Bağ Kurma”, Prof. Dr. Gül Eryılmaz “Yeniden Bağlanmak: Güçlü Taraflarla Bağ Kurmak”, Klinik Psikolog Mehmet Büyükçorak “Psikolojik Esnekliği İnşa Etmek”, Okan Tiring “Pozitif Psikoloji ve Adler: Sanat Yoluyla Amaç” ve Dr. Hakan Karaman “Cinsel Düzgünlük Hali ve Terapide Temel Yaklaşımlar” başlıklı atölyelerde gerçekleştirildi.
Kongrenin ikinci gününde neler var?
Kongrenin ikinci günü olan 26 Nisan Pazar günü Dr. Öğr. Üyesi Mert Sinan Bingöl “Anlam ve Anlamsızlık Sarmalından Nasıl Çıkabiliriz?”, Prof. Dr. Emine Nilüfer Pembecioğlu “Dijital Dünyada Gerçeklik Kırılımı” ve Uzm. Psk. Danışman Deniz Altınay “Sosyometri Kuramında Toplumsal İzolasyon” başlıklı konferans verecek. Kongrede, “Yıkmadan Yıkılmadan Ayrılmak: Yapan Boşanma” bahisli panelde Prof. Dr. Sefa Bulut, Doç. Dr. Besra Taş Bolat ve Dr. Öğr. Üyesi Hatice Deniz Özdemir birer konuşma gerçekleştirecek. Kongrede, Prof. Dr. Sırrı Akbaba “Türk-İslam Kültüründe Erdemler”, Doç. Dr. Çiğdem Yavuz Güler “Yakınlık, Sevmek ve Yalnızlık”, Dr. Öğr. Üyesi Abdurrahman Kendirci “Ruhsal Güzelleşmede Mananın Rolü” ve Dr. Öğr. Üyesi Fatma Turan da “Sosyal İzolasyon mu? Toplumsal Bağlılık mı?” başlıklı konferans gerçekleştirecek
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
