Gelecek 10 yıl içinde kalp ve damar cerrahisinde ihtilal niteliğinde pek çok değişim yaşanacak. En besbelli değişimlerden biri, daha az travmatik cerrahi yaklaşımların yaygınlaşması olacak. Çok küçük kesilerin uygulanacağı teknikler, robotik cerrahi ve hibrit prosedürler giderek standart hale gelecek. Önümüzdeki yıllarda ayrıyeten kateter bazlı tahliller de artacak ve cerrahi ile girişimsel kardiyoloji ortasındaki hudutlar giderek daha fazla bulanıklaşacak. Bu nedenle kalp cerrahlarının hibrit ameliyathanelerde çalışan multidisipliner takımların başkanlarından biri olması kaçınılmaz görünüyor.
İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Anabilim Kolu Lideri Prof. Dr. Ali Civelek, robotik platformların daha kompakt, daha ekonomik ve daha erişilebilir hale geleceğine dikkat çekiyor. Bu sayede koroner bypass cerrahisi, mitral kapak tamiri ve birtakım doğumsal kalp ameliyatlarının kıymetli bir kısmı robotik takviyeli yapılabilecek. Bu gelişme birebir vakitte cerrahların eğitim süreçlerini de değiştirecek. Simülasyon tabanlı eğitim, sanal gerçeklik ve dijital cerrahi platformlar cerrahi öğrenmenin kıymetli bileşenleri haline gelecek.
Cerrahide Yapa Zekâ Kullanımı Artacak
Yapay zekâ, kalp ve damar cerrahisinin birçok basamağında karar takviye sistemi olarak kullanılacak. Ameliyat öncesinde gelişmiş görüntüleme teknikleri ve yapay zekâ algoritmaları, cerrahlara hastaya mahsus üç boyutlu anatomik modeller sunabilecek. Bu modeller sayesinde cerrahlar ameliyatı operasyon
öncesinde sanal ortamda planlayarak farklı stratejileri değerlendirebilecek. Bu yaklaşım bilhassa kompleks aort cerrahisi, doğumsal kalp hastalıkları ve kapak tamirleri için kıymetli bir avantaj. Ameliyat sonrası periyotta de yapay zekâ ile ağır bakım idaresi daha optimize hale gelecek. Böylelikle, komplikasyonların erken saptanması mümkün olacak. Giyilebilir sıhhat teknolojileri ve uzaktan hasta izleme sistemleri sayesinde hastaların kalp ritmi, kan basıncı ve fizikî aktivite seviyeleri kesintisiz takip edilebilecek. Bu teknolojiler sayesinde komplikasyonların erken saptanması mümkün olurken, hastaların hastaneye tekrar yatış oranları da azalabilecek.
Yakın geleceğin en heyecan verici gelişmelerinden biri de biyomühendislik alanında bekleniyor. Doku mühendisliği ve biyobaskı teknolojileri sayesinde biyolojik olarak uyumlu damar greftleri ve kapak dokuları geliştiriliyor. Benzeri halde, büyüyebilen biyolojik kalp kapakları bilhassa çocuk hastalarda tekrar ameliyat ihtiyacını azaltabilecek bir potansiyele sahip. Genetik ve moleküler biyolojideki ilerlemeler sayesinde ayrıyeten kalp ve damar hastalıklarının tedavisi giderek daha fazla kişiselleştirilecek.
Yarının Kalp Cerrahı Nasıl Olacak?
Geleceğin kalp cerrahı sırf teknik olarak uzman bir operatör değil; tıpkı vakitte teknolojiyi aktif kullanan, bilgi tahlili yapabilen ve multidisipliner grupları yöneten bir klinisyen olacak. Elbette kalp cerrahisinin temelinde olan, insan hayatını muhafaza ve hastalara daha kaliteli bir ömür sunma emeli yerini müdafaaya devam edecek. Cerrahlar artık girişimsel kardiyologlar, biyomühendisler, data bilimcileri ve görüntüleme uzmanlarıyla daha yakın çalışacak. Bu nedenle eğitim programlarının da bu yeni gerçekliğe uygun biçimde güncellenmesi en kıymetli başlıklardan biri.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
