İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından 30 Nisan-2 Mayıs tarihlerinde Fuar İzmir’de düzenlenen Olivtech Fuarı’nda düzenlenen panellerde; tarımda markalaşma, katma bedelli üretim, besinde kalite ve genç girişimciliğin kesime taraf veren rolü kapsamlı formda değerlendirildi.
İzmir tarım ve besin bölümünün kıymetli buluşmalarından biri olan Gurme İzmir Olivtech – 12. Zeytin, Zeytinyağı, Süt Eserleri, Şarap ve Teknolojileri Fuarı, İzmir Büyükşehir Belediyesi mesken sahipliğinde ve İZFAŞ tertibiyle Fuar İzmir’de kapılarını açtı. Fuar kapsamında düzenlenen aktifliklerin birinci oturumu olan “Topraktan Markaya: Tarımın Dönüşen Gücü ve Gelecek Vizyonu” başlıklı panelde; tarımın katma kıymetli üretime dönüşüm süreci, markalaşma stratejileri ve dalın geleceğine yönelik vizyon ele alındı. Moderatörlüğünü İzmir Ticaret Borsası Genel Sekreteri Dr. Erçin Güdücü’nün yaptığı oturumda; tarım müellifi Ali Ekber Yıldırım, İzmir Ticaret Odası Meclis Üyesi Günay Baysal, İzmir Ticaret Borsası Temsilcisi ve Tariş Zeytin Zeytinyağı Tic. A.Ş. Genel Müdürü Cengiz Dikmen ile Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği İdare Şurası Üyesi Rahmi Balsarı konuşmacı olarak yer aldı.
Marka kavramı ne söz ediyor?
Dr. Erçin Güdücü, “Bugün zeytin ve zeytinyağının topraktan markaya dönüşümünü ele alacağız. Bu süreç nasıl işliyor, ülkemizde hangi kademelerden geçiyor? Tarım, ticaret ve üretici tarafına yakından temas eden bir isim olarak, marka kavramı çiftçi ve üretici için ne tabir ediyor?” diye konuştu.
“Yapısal meseleler çözülmeden markalaşma zor”
Tarım müellifi Ali Ekber Yıldırım, Türkiye’de tarımın temel meseleleri çözülmeden, markalaşma sürecinin sağlıklı ilerleyemediğine dikkat çekti. Yaklaşık 30 yıllık meslek tecrübesine atıfta bulunan Yıldırım, “Topraktan markaya geçişi uzun yıllardır konuşuyoruz, lakin üretimde yaşanan yapısal sıkıntılar nedeniyle bu evreye bir türlü geçemiyoruz. Tarım gündemi çoğunlukla maliyetler, fiyatlar ve takviyeler etrafında şekilleniyor. Bu başlıkların ötesine geçmekte zorlanıyoruz” dedi.
İklim şartları ve global gelişmelerin üretim üzerindeki tesirlerine de değinen Yıldırım, “2025 yılı üretici açısından epeyce güç geçti. Kuraklık, çok sıcaklıklar ve don olayları çiftçiyi önemli biçimde etkiledi. 2026 yılı ise umut verici yağışlarla başladı, lakin bu sefer de global tansiyonlar nedeniyle maliyetler arttı. Bu türlü bir ortamda üreticinin önceliği ayakta kalmak oluyor. Bu nedenle markalaşma üzere katma bedelli süreçleri konuşmakta zorlanıyoruz” formunda konuştu.
“Türkiye zeytinyağında güçlü, iç tüketimde geride”
Rahmi Balsarı, Türkiye’nin, dünya zeytinyağı üretiminin yaklaşık yüzde 10’unu gerçekleştirdiğini belirterek, “Bu, son 30 yılda kesime yapılan yatırımların değerli bir sonucu. Gerçekten son 25 yılda arzımız yüzde 150 oranında arttı. Üretimle birlikte iç tüketimimizde de artış yaşandı. Lakin iç tüketimimiz, örneğin Yunanistan düzeyinde olsaydı, mevcut üretimimiz ihracata dahi yetmeyebilirdi. Bu nedenle hem iç tüketimi artırmak hem de katma kıymetli ihracata odaklanmak büyük değer taşıyor” sözlerini kullandı.
Sektörün maksatlarına de değinen Balsarı, “Amacımız, yerli ve ulusal markalarımızın dünya pazarlarında daha güçlü halde yer alması. Bu noktada sevindirici gelişmeler de var. Son 2,5 yılda Türkiye’den 140 ülkeye ambalajlı zeytinyağı ihracatı gerçekleştirildi. Bu ihracat, 343 firma tarafından yapıldı. Uygun şartlar sağlandığında Türk ihracatçısının eserlerini farklı kanallar aracılığıyla dünya pazarlarına sunabildiğini görüyoruz” diye konuştu.
“Girdiler değerli, eser çiftçide ucuz, tüketicide ise pahalı”
Günay Baysal ise “Topraktan markaya” sürecinde ticaret odaları ve sivil toplum kuruluşlarının rolüne ait değerlendirmelerde bulunarak, “Tarım, kıymeti tartışılmaz bir kesim. Fakat ülkemizde hala önemli problemler var. Girdiler değerli, eser çiftçide ucuz, tüketicide ise kıymetli. Çiftçi gereğince kazanamamaktan, tüketici yüksek fiyatlardan, endüstrici işlemek için, ihracatçı ise dünya pazarına sunacak kaliteli eser bulamamaktan şikayet ediyor” dedi.
Ege Bölgesi’nin ziraî potansiyeline dikkat çeken Baysal, “Ege Bölgesi; zeytin, incir, üzüm, pamuk ve sebzeleriyle sırf İzmir’in değil, Türkiye’nin en kıymetli tarım havzalarından biri. Bu potansiyeli yanlışsız kıymetlendirerek bedel yaratmamız gerekiyor. Bugün dünyada ne kadar ürettiğiniz değil, ürettiğinize ne kadar mana ve kıymet kattığınız ölçülüyor. Eserlerin bir kıssası olmalı ve bu kıssayla dünya pazarlarına açılmalı. Bir zeytin artık yalnızca zeytin değil; coğrafik işareti, sürdürülebilir üretim usulleri, ambalajı ve markasıyla katma pahalı bir esere dönüşüyor” diyerek Türkiye’nin bu dönüşümü gerçekleştirebilecek potansiyele sahip olduğunu belirtti.
110 yıllık markanın dönüşümünü anlattı
Cengiz Dikmen de konuşmasında Tariş’in markalaşma seyahatini örnek göstererek, bilhassa son 25 yılda hayata geçirilen dönüşüm sürecini paylaştı. Tariş Zeytinyağı’nın 110 yıllık esaslı geçmişi olduğunun altını çizen Dikmen, “Ben bilhassa son 25 yılda markalaşma ismine attığımız adımları vurgulamak isterim. Bu süreçte üretimden pazarlamaya kadar pek çok alanda değerli değişimler gerçekleştirdik. Öncelikle kalite standardizasyonunu sağladık. Çağdaş tesis yatırımlarıyla üretim altyapımızı güçlendirdik, eser kalitesinde sürekliliği yakaladık. Akabinde ambalaj ve eser çeşitliliğine odaklanarak tüketici beklentilerine uygun, katma pahalı eserler geliştirdik” dedi.
Markalaşma sürecinde kurumsal kimlik ve bağlantı çalışmalarına da ehemmiyet verdiklerini belirten Dikmen, “Tariş markasını yalnızca bir üretici kimliğinden çıkarıp, tüketiciyle inanç bağı kuran bir marka haline getirmeye çalıştık. Yurt içi pazarda bilinirliğimizi artırırken, yurt dışında da markalı ihracata yöneldik. Üreticiden gelen gücü yanlışsız halde organize ederek hem kaliteyi hem de sürdürülebilirliği sağladık” diye konuştu.
Gıdada kalite ve katma bedel konuşuldu
Olivtech kapsamında düzenlenen aktifliklerin ikinci panelinde, “Gıdada Kalite ve Katma Bedel: Proses, Teknoloji ve Biyoaktif Bileşenler” başlığı ele alındı. Panelin moderatörlüğünü yapan Dokuz Eylül Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Kısmı Lideri Doç. Dr. Turgay Bucak, gıdada kalitenin artık sadece üretimle sonlu bir kavram olmadığını belirterek, “Bugün kaliteyi konuşurken yalnızca eseri değil, tıpkı vakitte onun kıssasını, üretim sürecini ve bilimsel altyapısını da konuşuyoruz. Zeytinyağı üzere stratejik bir eserde katma kıymet yaratmanın yolu, klasik bilgi ile teknolojiyi bir ortaya getirmekten geçiyor” dedi.
“Kalite daha kısmında başlar”
Zeytinyağı Akademisi Lideri Dr. Abidin Tatlı ise zeytinin kısmından üretim sürecine ait teknik değerlendirmelerde bulundu. Tatlı, “Zeytinyağında kalite, daha zeytin kolundayken başlar. Hasat vakti, taşıma şartları, sıkım mühleti ve üretim teknolojisi direkt eserin kalitesini belirler. Zeytinyağının aroması, meyvemsiliği ve kusursuzluğu, lakin duyusal tahlille ortaya konulabilir. Bu da eserin ulusal ve milletlerarası standartlara uygunluğunu belirleyen en değerli kademelerden biridir” diye konuştu.
İleri teknoloji
Panelin başka konuşmacısı Can Kayacılar da “Süperkritik karbondioksit ile zeytinyağı ve zeytin yan eserlerinden polifenol zenginleştirme: bilimden sıhhat değerine” başlıklı sunumunda ileri teknoloji uygulamalarına dikkat çekti. Kayacılar, “Süperkritik karbondioksit teknolojisi sayesinde zeytin ve yan eserlerinden yüksek katma kıymetli biyoaktif bileşenler elde etmek mümkün. Bu formül hem sıhhat alanında yeni kullanım alanları yaratıyor hem de kesim için ekonomik paha üretiyor” dedi.
Genç teşebbüsçüler yenilikçi üretim modellerini paylaştı
Olivtech kapsamında düzenlenen aktifliklerin üçüncü panelinde, “Geleceği Üreten Genç Girişimciler” başlığı ele alındı. Moderatörlüğünü The7 Kurucusu Çise Ulus’un üstlendiği panelde, tarım ve besin kesiminde genç girişimciliğin yükselen rolü, yenilikçi üretim modelleri ve sürdürülebilirlik odaklı yaklaşımlar değerlendirildi. Panelde Von Urla kurucusu Gökçe Erkuşöz, çiftçi Umut Ayberk ve Sutchu markasının kurucusu Yasemin Sezgin yer aldı. İştirakçiler, kendi girişimcilik tecrübelerinden yola çıkarak tarım, üretim ve besin alanında kıymet yaratan yeni iş modellerine ait görüşlerini paylaştı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
