Zeytin ve sütte “yeni nesil” devir başladı. Olivtech Fuarı’na katılan bilim insanları, besindeki bilgi kirliliğine karşı uyardı: Etiketleri hakikat okuyun, bilimsel datadan şaşmayın. Barışın simgesi zeytin ve sıhhatin temeli süt için İzmir’de güç birliği yapıldı.
İzmir Büyükşehir Belediyesi mesken sahipliğinde, İZFAŞ tarafından düzenlenen Gurme İzmir Olivtech – 12. Zeytin, Zeytinyağı, Süt Eserleri, Şarap ve Teknolojileri Fuarı, düzenlenen paneller ve tecrübe alanlarıyla dal profesyonellerini, akademisyenleri ve ziyaretçileri bir ortaya getirdi. Gün boyunca gerçekleştirilen oturumlarda, süt ve zeytinyağı başta olmak üzere temel besin eserleri; bilimsel bilgiler, kültürel miras ve sürdürülebilirlik perspektifiyle ele alınırken, mutfak atölyeleri, tadım aktiflikleri ve sergilerle ziyaretçilere çok istikametli bir fuar tecrübesi sunuldu.
Doğru bilinen yanlışlar
Grme İzmir – Olivtech Fuarı Aktiflik Sahnesi’nde, “Tüketim – Tecrübe – Algı” temasıyla düzenlenen oturumlar ve tadım aktiflikleri büyük ilgi gördü. “Sütü Nasıl Tüketiyoruz? Yeni Kuşak Yaklaşımlar” başlıklı panelin moderatörlüğü Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cem Karagözlü tarafından gerçekleştirildi. Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Besin Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedef Nehir El, Tarım 4.0 Teknoloji ve Etki Derneği Yönetim Kurulu Başkanı, TÜSEDAD Yönetim Kurulu Üyesi ve TE-TA Teknik Tarım Genel Müdürü Sumer Tömek Bayındır ile Ege Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aykan Candemir konuşmacı olarak yer aldı. Prof. Dr. Cem Karagözlü, süt ve süt eserlerinin besin kesimi içindeki stratejik pozisyonuna dikkat çekerek, “Tüketici alışkanlıkları süratle değişirken, beslenmede hakikat bildiğimiz pek çok bahsin yine kıymetlendirilmesi gerekiyor. Tüketici nereye hakikat evriliyor, hakikat bilinen yanlışlar neler; bu soruların karşılıklarını alanında uzman isimlerle birlikte değerlendireceğiz” dedi.
Üretimde bilgi ve teknoloji vurgusu
Sumer Tömek Bayındır, süt üretiminde kalite ve sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için üreticinin yanlışsız bilgi ve teknolojiyle desteklenmesinin kritik ehemmiyet taşıdığını vurguladı. Bayındır, “Süt kesiminin hak ettiği kıymeti bulamaması üreticiyi zorlayan değerli bir mevzu. Kooperatifleşmenin güçlendirilmesi de dal açısından kritik. Üreticinin birlikte hareket etmesi, pazarlama gücünü ve dayanıklılığını artıracaktır. Üreticiye gerçek teknolojilerin ulaştırılmasıyla birlikte ise bölüm daha verimli, daha sürdürülebilir ve daha güçlü bir yapıya kavuşabilir” diye konuştu.
Bilinçli tüketim ve hakikat etiket okumanın önemi
Prof. Dr. Sedef Nehir El, besin tüketiminde şuurlu tercihlere dikkat çekerek, tüketicilerin eser etiketlerini yanlışsız okumasının kıymetini vurguladı. Sedef Irmak El, “Tüketicinin sadece tek bir kıymete odaklanmak yerine, eserin genel besin profilini birlikte değerlendirmesi gerekir. Yanlışsız bilgiye dayalı tüketim alışkanlıkları da hem ferdi sıhhat hem de toplum sıhhati açısından büyük önem taşımakta. Gıda seçimlerinde ise bilimsel dataların rehber alınması gerekir” diye konuştu.
Tüketici davranışında yeni dönem
Prof. Dr. Aykan Candemir, süt ve süt eserleri özelinde tüketici davranışlarının son yıllarda kıymetli bir dönüşüm geçirdiğini belirterek, pazarlamada artık sırf eserin değil; sürdürülebilirlik, marka pahası ve teknolojinin birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı. Candemir, “Süt ve süt eserlerinde de artık temel beklenti sadece tüketim değil; fonksiyon, yarar ve inanç ögeleri. Artık üreticilerin rekabet edebilmesi için kıssası olan, sürdürülebilir ve katma kıymet yaratan eserlere yönelmesi gerekiyor. Gerçek kurgulandığında bu alanda çok başarılı işler ortaya koymak mümkün” diyerek hakikat planlama ve strateji ile kesimin değerli fırsatlar barındırdığını vurguladı.
Zeytinyağında kültürel miras, bilim ve sürdürülebilir gelecek vurgusu
“Gelenekten Geleceğe Zeytinyağının Sofralarımızdaki Değeri” başlıklı panelde ise zeytinyağının kültürel mirastan günümüz beslenme alışkanlıklarına uzanan seyahati, çok taraflı ele alındı. Moderatörlüğünü İzmir Konak Meslek Yüksekokulu Müdürü Prof. Dr. Derman Küçükaltan’ın üstlendiği oturumda, Köstem Zeytinyağı Müzesi Kurucusu Doç. Dr. Levent Köstem, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Kısmı Dr. Öğretim Üyesi Özgür Sarıbaş, Genç ve Naturel A.Ş. Kurucu Ortağı Prof. Dr. Seda Genç ile Endokrin, Metabolizma, Beslenme ve Diyetetik Uzmanı Prof. Dr. Ceyhun Dizdarer, zeytinyağının üretim süreçleri, sıhhat üzerindeki tesirleri ve hakikat tüketim alışkanlıklarına ait değerlendirmelerde bulundu. Prof. Dr. Küçükaltan, zeytinin kültürel ve tarihi kıymetine dikkat çekerek, “Zeytin; barışın, rahmetin, bolluğun ve medeniyetin sembolü olarak kabul ediliyor. Zeytinyağı ise ekonomik, sıhhat ve kültür açısından son derece değerli bir pahaya sahip. Bu panelde tüm bu boyutlarıyla zeytinyağını kapsamlı halde ele alacağız” dedi.
Zeytinyağının tarihi kökleri ve gerçek kullanımı
Prof. Dr. Seda Genç, zeytinyağının tarihi köklerine ve mutfaktaki yerine dikkat çekerek, “Bu topraklarda milattan evvel 6. yüzyıla kadar uzanan zeytinyağı sürece merkezleri bulunuyor. Yani yaklaşık 2 bin 600 yıldır bu coğrafyada zeytinyağı üretiliyor. Zeytinyağı, Akdeniz’e komşu ülkelerin temel yağlarından biri. Türk mutfağında ise dünyada gibisi olmayan zeytinyağlılar kültürü var. Lakin zeytinyağını hakikat kullanmak ve saklamak büyük kıymet taşır; ısıdan, ışıktan ve havadan korunması gerekir” diye konuştu.
“Zeytinyağı bir kültürel miras”
Doç. Dr. Levent Köstem, zeytinyağının sadece bir besin eseri değil, tıpkı vakitte güçlü bir kültürel miras olduğunu vurgulayarak, “Bilimsel araştırmalar, zeytinyağının insan sıhhati üzerindeki olumlu tesirlerini ortaya koyuyor. Zeytinyağının üretildiği coğrafyada tarım, gastronomi ve turizm birbirini besleyen üç temel alan. Bu üç alan hem ekonomik hem de kültürel açıdan kıymetli bir kıymet üretmekte. Bu kıymetin artmasıyla birlikte zeytinyağı ulusal ve milletlerarası ölçekte daha görünür hale gelmiştir” dedi.
“Zeytinyağı, çok boyutlu bir bedel taşıyor”
Prof. Dr. Ceyhun Dizdarer ise zeytinyağının çok boyutlu bir paha taşıdığına dikkat çekerek, “Zeytinyağı; kültür, sıhhat, beslenme ve iktisat üzere dört temel alanı içinde barındıran, dünyanın en bedelli besin unsurlarından bir. İnsanlık tarihi incelendiğinde, zeytinyağının 2 bin 500 – 3 bin yıl öncesinden bu yana yalnızca beslenmede değil; yara düzgünleştirme, kas ağrılarının hafifletilmesi üzere farklı alanlarda da kullanıldığı görülmekte” tabirlerini kullandı.
“Zeytin bir hafıza, zeytinyağı bir medeniyet”
Dr. Öğr. Üyesi Özgür Sarıbaş da zeytin, zeytinyağı, incir ve üzüm üzerine yürüttükleri akademik çalışmalara değinerek, bu eserlerin ziraî bedelinin yanı sıra çok katmanlı kültürel bir mana taşıdığını vurguladı. Sarıbaş, hazırladıkları kitap çalışmalarında bu eserleri tarihi, dinî, arkeolojik, mitolojik, kültürel, botanik, turizm ve iktisat boyutlarıyla ele aldıklarını belirterek, “Zeytin yalnızca bir tarım eseri değil, birebir vakitte bir hafıza; zeytinyağı ise bu hafızanın medeniyete dönüşmüş halidir” diyerek hazırladıkları zeytinyağı kitabında 30 farklı araştırmacı ve 12 farklı branştan akademisyenin katkı sunduğunu, bu tarafıyla çalışmanın disiplinler ortası güçlü bir bilimsel üretim niteliği taşıdığını söz etti.
Hekimlik ve eczacılık perspektifinden zeytin ve zeytinyağının sıhhat boyutu konuşuldu
Dr. Esat Hoşgönül ve Dr. Feray Özgür Saraçoğlu’nun konuşmacı olarak yer aldığı “Zeytin ve Zeytinyağı Üretiminde Tabipler ve Eczacılar” başlıklı oturumda ise zeytin ve zeytinyağı üretim süreçlerinin sıhhat alanıyla kesişen tarafları ele alındı. Hekimlik ve eczacılık perspektifinden bedellendirilen panelde, üretimden tüketime uzanan zincirde zeytinyağının insan sıhhati üzerindeki tesirleri ve bilimsel boyutu iştirakçilerle paylaşıldı.
Mutfak atölyeleri ve sergiler
Gün boyunca, ayrıyeten, Şef Hasret Mekik moderatörlüğünde, Dokuz Eylül Üniversitesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Kolu Lideri Doç. Dr. Turgay Bucak ve öğrencilerinin iştirakiyle düzenlenen mutfak atölyelerinde Mövenpick Otel’den Executive Chef Murat Yıldız “Levrekli şevketi bostan” ve Kaya Otel’den Sous Şef Yahya Yıldırım “İzmir kumru ekmeği üzerine enginarlı köfte” hazırlayarak ziyaretçilere sundu. Dokuz Eylül, Katip Çelebi, İzmir İktisat üniversiteleri ile İzmir Konak Meslek Yüksekokulu iş birliğiyle gerçekleştirilen tadım aktiflikleri, Oliv Bar alanındaki zeytinyağı, zeytin ve peynir tadımları ile Köstem Zeytinyağı Müzesi özel seçkisi standı de ziyaretçilere fuar boyunca çok taraflı bir tecrübe sundu.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
