1 Temmuz itibarıyla Türkiye genelinde hayata geçecek Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması öncesinde, ambalajlı içecek satan yahut servis eden tüm işletmeler dbys.gov.tr üzerinden Depozito Bilgi İdare Sistemi’ne kayıt olarak operatörlerini seçebilecek.
Türkiye’de Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirilen ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması, 1 Temmuz 2026 prestijiyle tüm Türkiye genelinde başlayacak. Piyasadaki plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının depozito kapsamına alınarak denetimli ve sürdürülebilir biçimde iktisada geri kazandırılmasını hedefleyen sistemin ülke genelinde yaygınlaşmasıyla iktisada yıllık 30 milyar TL direkt katkı sağlanması öngörülüyor.
1 Temmuz 2026’dan itibaren “DOA” logolu içecek satışı yapan market, bakkal, büfe, otel, restoran ve kafeler depozito iade noktası haline gelecek. İşletmeler operatörlerle yaptıkları muahedeler kapsamında teşvik bedeli elde ederken, iade için tekrar gelen müşteriler sayesinde artan müşteri trafiği ile ek gelir ve rekabet avantajı sağlayacak. Alışveriş merkezi, havalimanı ve hastane üzere işletmeler de iade noktası olabilecek.
Depozito sistemine dahil olmak isteyen işletmelerin 1 Temmuz tarihinden önce dbys.gov.tr web sitesi üzerinden Depozito Bilgi İdare Sistemi’ne (DBYS) kayıtlarını tamamlaması ve iade süreçlerini yönetecek yetkili operatörlerden birini seçmesi gerekiyor.
Öztürk: “Geri Dönüşüm Seferberliği Başlatıyoruz”
Sistemin “at-kurtul” alışkanlığının yerine, vakit içinde iade ve geri kazanım odaklı yeni bir tüketim davranışının yerleşmesini desteklediğini söyleyen TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, Türkiye genelinde her yıl yaklaşık 25 milyar ambalajın geri dönüşüm zincirine dahil edilmesiyle birlikte, sokaklardan kıyılara, ormanlardan kırsal alanlara kadar geniş bir alanda etraf kirliliğinin azalmasını beklediklerini lisana getirdi.
Öztürk, kelamlarına şöyle devam etti: “Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) ile Türkiye genelinde güçlü bir geri dönüşüm seferberliği başlatıyoruz. Ambalajlı içecek satışı yapan işletmelerimiz, bu sistemin alandaki en kıymetli paydaşlarından olacak. Market, bakkal, büfe, otel, restoran ve kafelerimizin Depozito Bilgi İdare Sistemi’ne kayıtlarını tamamlayarak sisteme dahil olmaları, ambalajların yanlışsız formda toplanıp geri dönüşüme kazandırılması açısından kritik rol oynuyor. Tüm işletmelerimizi, çevresel amaçlarımıza ulaşmamız ve döngüsel ekonomiyi güçlendirmemiz açısından büyük ehemmiyet taşıyan bu dönüşümün bir kesimi olmaya davet ediyoruz.”
DOA Sistemi Nasıl İşleyecek?
Türkiye’de 2025 yılı prestijiyle kademeli olarak devreye alınan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması, üretimden geri dönüşüme uzanan sürecin dijital olarak izlenebildiği, dünyaya örnek oluşturacak entegre bir model sunuyor. Sistem, döngüsel ekonomi yaklaşımının kıymetli bir ögesi olarak atıkların tabiata karışmasının önlenmesini, ambalajların tekrar iktisada kazandırılmasını ve doğal kaynak kullanımının azaltılmasını hedefliyor.
Sistemin alandaki işleyişi, satış noktaları üzerinden kurulacak iade altyapısı ile yürütülecek. Öncelikle işletmeler, DBYS’ye kayıt yaptırarak yetkili operatörlerden birini seçecek. Büyük Mağazalar ile Zincir Mağazalar statüsündeki satış noktalarında Depozito İade Makinesi (DİM) konseyimi zarurî olurken; başka işletmelere ambalaj kaydı için el terminalleri, depolama için şeffaf poşetler ve barkodlu klipsler seçtikleri operatörler tarafından fiyatsız olarak sağlanacak. HOREKA (otel, restoran ve kafe) işletmeleri ise kendi bünyelerinde tüketilen içecek ambalajlarını biriktirerek seçtikleri operatöre teslim edecek.
İşletmelerde toplanan ambalajlar operatörler tarafından sistemli olarak teslim alınarak sayma ve doğrulama merkezlerine götürülecek; akabinde geri dönüşüm tesislerinde işlenerek tekrar hammaddeye dönüştürülecek.
Sistem kapsamında tüketiciler, ambalaj iade bedellerini “DOA” logolu ambalajları iade noktalarına yahut depozito iade makinelerine teslim ederek alabilecek. DOA taşınabilir uygulaması üzerinden kullanıcı hesaplarına aktarılan ambalaj iade bedelleri banka hesabına transfer edilebilecek, ATM’den çekilebilecek yahut alışverişlerde kullanılabilecek.
En teknolojik sistemi Türkiye kurdu
Depozito idare sistemleri, etraf şuurunun güçlenmesiyle dünya genelinde süratle yaygınlaşmaya devam ediyor. Bugün 20’den fazla ülkede uygulanan ve 350 milyonu aşkın nüfusu kapsayan sistemlerin, 2026 prestijiyle 70 ülke yahut eyalette yaklaşık 750 milyon bireye ulaşması bekleniyor. Türkiye de bu dönüşümde güçlü bir adım atarak, hayata geçirdiği uçtanuca dijital altyapısı ile uluslararası ölçekte örnek teşkil eden bir model ortaya koymayı hedefliyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
