Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Asiye Gülsüm Kakı, 12 Mayıs Fibromiyalji Farkındalık Günü kapsamında fibromiyaljinin nedenleri, belirtileri ve tedavisi hakkında bilgi verdi.
Fibromiyalji, sırf fizikî değil ruhsal ve toplumsal taraflarıyla de ele alınmalı!
Modern ömrün giderek daha sık karşımıza çıkardığı kıymetli sıhhat sıkıntılarından birinin fibromiyalji olduğunu tabir eden Dr. Asiye Gülsüm Kakı, “Özellikle bayanlarda daha sık görülen fibromiyalji sırf fizikî değil, ruhsal ve toplumsal taraflarıyla de ele alınması gereken kronik bir ağrı sendromudur.” dedi.
Fibromiyaljinin yaygın kas ve iskelet sistemi ağrılarıyla birlikte yorgunluk, uyku bozukluğu, bilişsel işlevlerde azalma ve merkezi ağrı hassaslığında artışla karakterize kronik bir rahatsızlık olduğunu kaydeden Dr. Kakı, “Halk ortasında ‘kas romatizması’ olarak da bilinir. Hastalık, kişinin günlük ömür kalitesini değerli ölçüde etkileyebilir ve birçok vakit uzun mühlet fark edilmeden ilerleyebilir.” halinde konuştu.
Mükemmeliyetçilik ve ağır hayat gerilimi, bilhassa bayanlarda fibromiyalji riskini artırabilir!
Fibromiyaljinin en sık 30-55 yaş aralığındaki etkin bayanlarda görüldüğünü vurgulayan Dr. Asiye Gülsüm Kakı, “Kesin bir genetik geçiş kanıtlanmamış olsa da ailede fibromiyalji hikayesinin bulunması şahısta yatkınlığı artırabiliyor. Bunun yanında klinik müşahedeler ve psikososyal incelemeler, mükemmeliyetçi kişilik yapısına sahip bireylerde fibromiyalji görülme sıklığının daha yüksek olduğunu gösteriyor.” dedi.
Mükemmeliyetçiliğin kişinin kendisi için çok yüksek standartlar belirlemesi, denetim gereksiniminin ağır olması ve yanılgı yapmaya tahammül edememesiyle karakterize bir kişilik yapısı olduğunu hatırlatan Dr. Kakı, şöyle devam etti:
“Belirli seviyede olduğunda şahsa motivasyon sağlayabilen bu özellik, çoka kaçtığında kronik gerilim yüküne dönüşerek hem ruhsal hem de biyolojik açıdan yıpratıcı olabiliyor. Bilhassa bayanların iş hayatı, mesken hayatı ve toplumsal roller nedeniyle ağır sorumluluk altında olması, hudut koymakta zorlanmaları ve daima ‘yetişme’ baskısı hissetmeleri fibromiyalji riskini artıran kıymetli faktörler ortasında yer alır.”
Fibromiyalji ağrıyla birlikte yorgunluk ve bilişsel sıkıntılarla da seyreder!
Fibromiyalji belirtilerinin başında yaygın kas-iskelet sistemi ağrıları geldiğine işaret eden Dr. Asiye Gülsüm Kakı, “Hastalar sıklıkla baş, boyun ve sırt ağrılarıyla başvururken birtakım durumlarda daha lokalize ağrılar da görülebiliyor.” dedi.
Uyku sorunları, kronik yorgunluk, halk ortasında ‘beyin sisi’ olarak tabir edilen dikkat ve konsantrasyon zahmetinin de yaygın semptomlar ortasında olduğunu aktaran Dr. Kakı, “Migren, irritabl bağırsak sendromu, karın ağrısı üzere ek somatik yakınmalar da tabloya eşlik edebiliyor.” sözlerini kullandı.
Fibromiyalji tedavisinde tek tip bir yaklaşım kâfi değil!
Fibromiyalji tedavisinde tek tip bir yaklaşımın kâfi olmadığına dikkat çeken Dr. Asiye Gülsüm Kakı, “Hastalığın ortaya çıkışında birçok biyolojik, ruhsal ve toplumsal etken rol oynadığı için tedavinin de multidisipliner ve şahsa özel planlanması gerekir.” dedi.
Tedavi sürecinde kişinin psikososyal durumu, uyku nizamı, antrenman alışkanlıkları, beslenme hali ve vitamin seviyelerinin birlikte kıymetlendirilmesi gerektiğini lisana getiren Dr. Kakı, “Özellikle uyku sisteminin sağlanması tedavinin temel basamaklarından biridir. Kaliteli uyku uyuyamayan bir kişinin gün içerisinde enerjik ve sağlıklı hissetmesi mümkün değildir. Bu nedenle hastaların uyku hijyeni konusunda bilinçlendirilmesi büyük ehemmiyet taşır. Antrenman planlamasında ise ağır ve kasları zorlayıcı aktiviteler yerine hafif tempolu aerobik antrenmanlar, gevşeme çalışmaları ve nefes idmanları önerilir. İdmanın sırf günün belli bir saatine sıkıştırılması yerine gün içine yayılması daha yararlı olur.” açıklamasını yaptı.
Fibromiyalji, fizikî olduğu kadar ruhsal ve toplumsal istikametleri de olan çok taraflı bir hastalık!
Tedavi sürecinde kişinin kişilik yapısının da göz önünde bulundurulması gerektiğini aktaran Dr. Asiye Gülsüm Kakı, “Özellikle mükemmeliyetçi bireylerin kendilerine karşı eleştirel bakış açılarını fark etmeleri ve bunu yönetebilmeleri değerlidir. Bu noktada bilişsel davranışçı terapi üzere ruhsal takviye usulleri, kişinin ömür kalitesini artırmada değerli katkılar sağlayabilir.” dedi.
Beslenme nizamının de fibromiyalji idaresinde tesirli bir öteki faktör olduğunu söyleyen Dr. Kakı, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Yüksek karbonhidrat yüklü beslenme yerine daha istikrarlı ve sağlıklı bir beslenme planı önerilir. Ayrıyeten D vitamini, magnezyum ve omega-3 üzere takviyelerin kıymetlendirilmesi, kişinin güç metabolizmasının düzenlenmesine yardımcı olabilir.
Fibromiyalji sırf fizikî ağrılarla hudutlu olmayan, kişinin ruhsal ve toplumsal hayatını da etkileyen çok taraflı bir hastalıktır. Bu nedenle tedavide kişinin sırf ağrısına değil, ömür biçimine, gerilim seviyesine ve duygusal yüklerine de bütüncül bir bakış açısıyla yaklaşılması gerekir.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
