Modern ömrün ağır temposu, gerilim ve berbat beslenme hipertansiyonu tetikleyen esas nedenler ortasında yer alıyor. Lakin bu nedenlerin hiçbiri yoksa ve tansiyon tekrar de yükseliyorsa altında daha alışılmadık nedenler olabileceğine dikkat çeken Anadolu Sıhhat Ataşehir Tıp Merkezi’nden Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan, “Yalnızlık, uyku apnesi, susuzluk, ağrı kesici kullanımı, kimi bitkisel destekler ve tiroid sorunları üzere günlük ömürde birden fazla vakit önemsenmeyen faktörler de tansiyon kıymetlerini yükseltebilir. Denetim altına alınmayan hipertansiyon ise vakitle kalp, damar, böbrek ve beyin sıhhati üzerinde önemli hasarlara yol açabilir” ihtarında bulundu.
Özellikle tansiyon sorunu yaşayan bireylere verilen birinci tavsiyelerden birinin tuz tüketimini azaltmak olduğunu paylaşan Anadolu Sıhhat Ataşehir Tıp Merkezi’nden Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan, “Bunun nedeni, fazla tuzun bedende su tutulmasına yol açarak kalp ve damar sistemi üzerinde ekstra yük oluşturmasıdır. Fakat hipertansiyonu tetikleyen nedenler sadece tuzla hudutlu değildir. Gerilim, korku ve öfke üzere duygusal değişimlerin yanı sıra günlük ömürde fark edilmeyen kimi alışkanlıklar da tansiyon kıymetlerinde ani yükselmelere neden olabilir. Süreksiz iniş ve çıkışlar her vakit önemli bir meseleye işaret etmese de uzun mühlet yüksek seyreden kıymetlerin kesinlikle doktor denetiminden geçmesi gerekir” dedi.
Anadolu Sıhhat Ataşehir Tıp Merkezi’nden Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Nevrez Koylan yüksek tansiyon üzerinde tesiri olan beklenmedik 14 faktörü sıraladı:
Yalnızlık
Yalnızlık hissi, bilhassa uzun vadede büyük tansiyonun yükselmesine neden olabilir. Bu bahiste yapılan bir araştırmada, kendisini yalnız hisseden şahısların büyük tansiyonunda dört yıl içinde 14 puandan fazla artış olduğu ortaya kondu.
Beyaz önlük sendromu
Doktor denetimi sırasında ölçülen tansiyon kıymetleriyle meskende ölçülen bedeller ortasında fark görülebilir. “Beyaz önlük etkisi” olarak isimlendirilen bu durum, sadece muayene ortamında bulunmaya bağlı olarak büyük tansiyonda 10, küçük tansiyonda ise 5 puana kadar yükselmeye neden olabilir. Bu artışın çoklukla gerilim ve korkuyla bağlı olduğu düşünülüyor.
Tuvalete gitmeyi geciktirmek
Tuvalet gereksinimini uzun mühlet ertelemek de tansiyonun yükselmesine neden olabilir. Yapılan bir araştırmada, en az 3 saat boyunca tuvalete gitmeyen orta yaşlı bayanların büyük tansiyonunda ortalama 4, küçük tansiyonunda ise 3 puan artış görüldü. Emsal tesirlerin farklı yaş kümelerindeki bayan ve erkeklerde de ortaya çıkabileceği belirtildi.
Duygusal konuşmalar
Dinlenme halindeki kan basıncı, konuşmaya başlanmasıyla birlikte süreksiz olarak yükselebilir. Bu artışın düzeyi, konuşulan hususun içeriğine ve duygusal yoğunluğuna nazaran değişebilir. Misal tesir telefon görüşmeleri sırasında da görülebilir.
Susuzluk
Vücudun kâfi suya sahip olmaması, kan damarlarının daralmasına neden olarak tansiyonu yükseltebilir. Susuz kalan beden sıvıyı muhafazaya çalışırken damarlar daha fazla sıkışabilir ve böbrekler daha az idrar üretmeye başlayabilir. Bu durum da kalp ve beyindeki küçük damarlar üzerinde ekstra baskı oluşturabilir.
Şeker
Özellikle yüksek fruktozlu mısır şurubu içeren işlenmiş şekerler, kan basıncının yükselmesinde tuz kadar hatta birtakım durumlarda daha fazla tesirli olabilir.
Bitkisel takviyeler
Ginkgo, ginseng, guarana, efedra, acı portakal ve sarı kantaron üzere birtakım bitkisel destekler kan basıncını yükseltebilir. Ayrıyeten bu eserler, yüksek tansiyon ilaçları da dahil olmak üzere kimi ilaçların tesirini değiştirebilir.
Uyku apnesi
Uyku apnesi, yüksek tansiyon ve başka kalp hastalıkları riskini artırabilir. Uyku sırasında teneffüsün sık sık durup tekrar başlaması, hudut sisteminin kan basıncını yükselten kimyasallar salgılamasına neden olabilir. Ayrıyeten bu durumun yol açtığı oksijen eksikliği damar duvarlarına ziyan vererek bedenin tansiyonu düzenlemesini zorlaştırabilir.
Tiroid problemleri
Vücudun gereğince tiroid hormonu üretmemesi, kalp atış suratının yavaşlamasına ve damarların esnekliğini kaybetmesine neden olabilir. Ayrıyeten makûs kolesterol olarak bilinen LDL kolesterolü de yükseltebilir ve bu da damar sertliğine yol açarak tansiyonu artırabilir. Nadiren de olsa tiroid hormonunun fazla salgılanması, kalbin daha süratli ve güçlü çalışmasına neden olarak kan basıncını yükseltebilir.
Doğum denetim ilaçları
Doğum denetim hapları, iğneleri ve kimi öteki yollar, kan damarlarını etkileyen hormonlar içerdiği için tansiyonun yükselmesine neden olabilir. Bu riskin bilhassa 35 yaş üstü, fazla kilolu yahut sigara kullanan bayanlarda daha yüksek olduğu düşünülüyor.
Antidepresanlar
Dopamin, norepinefrin ve serotonin üzere beyin kimyasallarını etkileyen antidepresan ilaçlar, kan basıncında değişikliklere yol açabilir. Bilhassa serotonin üzerinde tesirli ilaçların birlikte kullanılması durumunda tansiyon bedelleri yükselebilir.
Ağrı kesici kullanımı
Aspirin ve ibuprofen üzere steroid olmayan anti-enflamatuar ilaçlar hem sağlıklı şahıslarda hem de hipertansiyon hastalarında tansiyon bedellerinin yükselmesine neden olabilir. Artış ekseriyetle birkaç puanla sonlu kalsa da birtakım bireyler bu ilaçlardan çok daha fazla etkilenebilir.
Potasyum eksikliği
Böbreklerin kandaki sıvı istikrarını koruyabilmesi için sodyum ve potasyumun istikrarlı olması gerekir. Bu nedenle düşük tuzlu besleniliyor olsa bile gereğince meyve, zerzevat, fasulye, az yağlı süt eserleri ya da balık tüketilmemesi tansiyonun yükselmesine neden olabilir.
Ağrı
Tansiyonu yükselten alışılmadık nedenlerden biri de ağrı olabilir. Ani ya da şiddetli ağrılar, hudut sistemini hızlandırarak kan basıncının yükselmesine yol açabilir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
