Kıyı belediyelerinin ortak problemlerine yönelik siyaset geliştirmek ve lokal idarelerin kurumsal kapasitesini güçlendirmek gayesiyle faaliyetlerini yürüten Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) Kıyı Kentleri Kurulu, bölgesel toplantılarının ikincisini İzmir’de gerçekleştirdi. Farklı kıyı bölgelerinde devam edecek çalıştaylar sonucunda Kıyı Kentleri Siyaset Dokümanı hazırlanacak.
TBB bünyesinde çalışmalarını sürdüren Kıyı Kentleri Komitesi, İzmir Büyükşehir Belediyesinin mesken sahipliğinde Ege Bölgesi kıyı belediyelerini bir ortaya getirdi. Kurulun düzenlediği Kıyı Kentleri Siyasetleri Çalıştayında, İzmir başta olmak üzere Balıkesir, Aydın ve Muğla’nın kıyı idaresine ait tecrübeleri ve öncelikli sorun alanları üzerinde duruldu. Uzun kıyı şeritleri, ağır turizm faaliyetleri, doğal alanları ve çevresel hassasiyetleriyle öne çıkan bölgede; Körfez Bölgesi ile Kuşadası, Didim, Bodrum, Marmaris ve Fethiye üzere kıyı yerleşimlerinde yaşanan çevresel, mekansal ve yönetimsel sıkıntılar değerlendirildi.
Arslan: “Kıyı idaresi çok boyutlu bir sıkıntı haline geliyor”
Çalıştayın açılış konuşmasını yapan TBB Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Şengül Altan Arslan, kıyı kentlerinin ekonomik ömrün, turizmin, ulaşımın, kültürel etkileşimin ve kamusal ömrün ağırlaştığı çok özel alanlar olduğunu belirtti.
Kıyı kentlerinin limanlardan turizme, endüstriden lojistiğe kadar pek çok faaliyetin iç içe geçtiği stratejik bölgeler olduğuna dikkati çeken Arslan, bu ağır kullanımın kıyılar üzerindeki çevresel baskıyı artırdığını ve planlama, muhafaza ile idare süreçlerini daha karmaşık hale getirdiğini söyledi.
Kıyı kentlerinin bugün sırf doğal güzellikleriyle değil, iklim krizine karşı kırılganlıklarıyla da gündeme geldiğini vurgulayan Arslan, “Deniz düzeyindeki yükselme, kıyı erozyonu, deniz kirliliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve çok hava olayları; mahallî idarelerin direkt gündeminde yer alıyor. Buna süratli kentleşme, turizm baskısı ve kamusal alan muhtaçlığı da eklendiğinde, kıyı idaresi çok boyutlu bir sıkıntı haline geliyor.” dedi.
Arslan: “Kıyıları korumak gelecek nesillerin ömür hakkını da gözetmektir”
Kıyıların kentlilerin nefes aldığı ve kent ile deniz ortasındaki ilginin kurulduğu kıymetli kamusal hayat alanları olduğunu kaydeden Arslan, kıyıları müdafaanın sırf çevresel değil, tıpkı vakitte kent hakkı ve kamusal erişim açısından da kıymetlendirilmesi gerektiğini tabir etti.
TBB’nin kıyı idaresini çevresel bir başlık olmanın ötesinde afet idaresi, ekonomik kalkınma, toplumsal hayat ve mahallî yönetişim boyutlarıyla ele alınması gereken stratejik bir alan olarak değerlendirdiğini belirten Arslan, “Kıyılar sadece belediyelerin değil, kent hayatının, ekolojik istikrarın ve gelecek jenerasyonların ortak sorunudur. Kıyıları korumak, sadece bugünün değil, gelecek nesillerin hayat hakkını da gözetmektir.” dedi.
Yıldır: “Sürdürülebilirliğin içini doldurmalıyız”
İzmir Büyükşehir Belediyesi 1. Lider Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır da açılışta yaptığı konuşmada, sürdürülebilirlik kavramının günümüzde en fazla tartışılması ve üzerinde düşünülmesi gereken mevzuların başında olduğuna dikkati çekti.
Küresel ısınma ve iklim değişikliğinin büyük ölçüde insan faaliyetlerinden kaynaklandığını tabir eden Yıldır, bu durumun sadece gelecek jenerasyonları değil, bugünün toplumlarını da direkt ilgilendirdiğini söyledi.
Yıldır: “Kıyılarımız global ısınmadan en süratli etkilenecek bölgelerin başında geliyor”
Akdeniz Havzası ve Türkiye kıyılarının global ısınmadan en çok ve en süratli etkilenecek bölgeler ortasında yer aldığını tabir eden Yıldır, deniz düzeyindeki yükselme, kıyı erozyonu ve ani taşkınlar üzere risklerin kıyı kentleri açısından kıymetli tehditler oluşturduğunu lisana getirdi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak kıyı alanlarında rant baskısına karşı bir yaklaşım benimsediklerini ve imar hususlarında hassasiyet göstermeye çalıştıklarını belirten Yıldır, sürdürülebilirlik anlayışının somut uygulamalarla desteklenmesi gerektiğini anlattı. Çalıştayın, sürdürülebilirlik kavramının içinin nasıl doldurulabileceğine ait faydalı sonuçlar ortaya koyacağına inandığını belirten Yıldır, içinde bulunulan periyodun çok sayıda risk barındırdığını ve bu risklerin daima hatırlatılması gerektiğini vurguladı.
Güler: “Kıyılar kamusaldır”
Çalıştayda, TBB Kıyı Kentleri Kurulu Üyesi ve İzmir Deniz İşletmeciliği Nakliye ve Turizm Tic. A.Ş. (İZDENİZ) Yönetim Kurulu Lideri Dr. Işıkhan Güler tarafından kıyı kentlerine ait çerçeve sunum gerçekleştirildi.
Kentlerin geleceğini, kamusal hayatı, doğayı, insanın kent ve denizle kurduğu bağlantıyı aktaran Güler, “Kıyılar toplumundur, kıyılar kamusaldır, kıyılar gelecek jenerasyonların ortak mirasıdır.” sözlerini kullandı.
Kıyı kentlerinde yaşanan temel sorunun denize ulaşamamak olduğunu belirten Güler, “Sahiller giderek yüksek duvarların, özel işletmelerin ve erişimi kısıtlayan yapıların ortasında sıkışıyor. O nedenle kıyı problemi sadece teknik planlama konusu olmaktan çıkıyor. Bu sıkıntı tıpkı vakitte kamusal bir hak sorunu, bir kent hakkı problemi, bir demokrasi problemi haline dönüşüyor.” dedi.
Uzmanlar Ege Bölgesi’nin kıyı sıkıntılarını değerlendirdi
Program kapsamında Kent Plancısı Remzi Sönmez, “İzmir İli Bütünleşik Kıyı Alanları İdare ve Planlama Projesi 2012” başlıklı sunumunda İzmir’in kıyı idaresi tecrübelerini paylaştı.
TBB Uzmanı Ayhan Erdoğan ise “Belediyelerin Kıyı Alanlarına Yönelik Yetki ve Sorumlulukları, Yasal Kurumsal Yapı” başlıklı sunumunda mevcut mevzuat ve kurumsal çerçeveyi değerlendirildi. İzmir Planlama Ajansı Lideri Prof. Dr. Koray Velibeyoğlu da “Kamusal Altyapılar Olarak Kıyılar: Mekansal Dinamikler, Kamusal Kullanım ve Gelecek Perspektifleri” başlıklı sunumuyla kıyı alanlarının kamusal kullanım boyutunu ele aldı.
Dört tematik atölye düzenlendi
Çalıştayda iştirakçiler, “Kamusal Kullanım”, “Ekoloji ve Dayanıklılık”, “Planlama ve Yönetişim” ile “Mavi Ekonomi” başlıklı dört farklı atölyede bir ortaya geldi. Atölyelerde kıyıya erişim, çevresel sürdürülebilirlik, iklim değişikliğine ahenk, planlama süreçleri ve mavi iktisat başlıkları altında değerlendirmeler yapılırken, tahlil ve siyaset teklifleri ele alındı.
Kıyı Kentleri Siyaset Evrakı hazırlanacak
TBB Kıyı Kentleri Komitesi tarafından yürütülen bölgesel toplantı sürecinin birinci ayağı 25 Mart tarihinde Mersin Büyükşehir Belediyesi mesken sahipliğinde Akdeniz Bölgesi belediyelerinin iştirakiyle gerçekleştirilmişti.
Komisyon çalışmaları kapsamında Karadeniz Bölgesi belediyelerine yönelik üçüncü bölge toplantısının Trabzon’da Ortahisar Belediyesinin konut sahipliğinde yapılması planlanırken, öbür kıyı bölgelerinde de benzeri bölgesel toplantıların düzenlenmesi öngörülüyor.
Bölgesel toplantılardan elde edilen çıktıların, TBB tarafından hazırlanacak “Kıyı Kentleri Lokal İdare Siyaset Belgesi”ne katkı sunması ve kıyı alanlarına ait mahallî idare siyaset çerçevesinin oluşturulmasına temel oluşturması hedefleniyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
