Gün içinde daima yorgun hissetmek, sabah dinlenmeden uyanmak, zihindeki kanıları susturamamak, odaklanmada yaşanan meseleler ya da gece uykuya dalamamak… Tüm bunlar artık birçok kişinin ortak şikâyeti. Gün içinde yaşanan ağır iş temposu ve uzun çalışma saatleri bedenin gerilim sistemini daima etkin tutmasının yanı sıra güç düşüklüğünden insülin direncine, uyku sorunlarından ruh hali değişimlerine kadar pek çok sorunu da beraberinde getirebiliyor. Gerilimi yönetmeden sıhhatin yönetilemeyeceğini belirten Acıbadem Life Beslenme ve Diyet Uzmanı Kumsal Kurucu, “İşte bu noktada son yıllarda hem bilimsel literatürde hem de işlevsel tıpta Adaptojen kavramı öne çıkıyor. Adaptojenlerle ilgili çalışmalar bilhassa gerilim ve kortizol üzerinde olumlu tesirler göstermektedir” diyor.
Adaptojenler ne yapıyor?
Modern kent hayatı ve plazalarda yükselen iş temposu, uzun çalışma saatleri, trafik, ekran maruziyeti ve daima ulaşılabilir olma hali bedeni kesintisiz bir gerilim döngüsü içinde bırakıyor. Gün uzunluğu devam eden bu ağır tempo sırf ruh halini değil; uyku sisteminden iştaha, güç düzeyinden hormon istikrarına kadar birçok sistemi etkiliyor. Kronik hale gelen gerilimin vakit içinde yorgunluk, odaklanma zahmeti, kilo denetiminde zorlanma, sindirim meseleleri ve uyku sorunları üzere pek çok şikâyete yer hazırladığını belirten Beslenme ve Diyet Uzmanı Kumsal Kurucu, “İşte bu noktada son yıllarda hem bilimsel literatürde hem de işlevsel tıpta öne çıkan bir kavram var; adaptojenler. Adoptojenler ne güç içeceği üzere “yükseltici” ne de sakinleştirici üzere “bastırıcıdır.” Bitki kaynaklı casuslar olarak isimlendirilen adaptojenlerin asıl vazifeleri bedenin gerilim karşısındaki istikrarını tekrar kurmaya yardımcı olmak, çok çalışan sistemi yavaşlatmak ve yavaş çalışan sistemi desteklemektir” sözlerini kullanıyor.
Şehir beşerinin gerilim alarmı daima açık!
Modern kent ömründe bedenin gerilim alarm sisteminin hiç kapanmamasının büyük bir sorun olduğunun altını çizen Beslenme ve Diyet Uzmanı Kumsal Kurucu, “Sürekli açık kalan bu “alarm hali”, vakitle kortizol istikrarının bozulmasına, uyku kalitesinin düşmesine, insülin direncinin tetiklenmesine ve bedenin daima tetikte kalmasına yol açıyor. Adaptojenler ise bu sistemi büsbütün kapatmaz; fakat çok çalışan gerilim karşılığını dengelemeye yardımcı olabilir” diyor.
Her adaptojen herkeste tıpkı etkiyi göstermez
Her adaptojen herkeste tıpkı etkiyi göstermiyor. Örneğin; ashwagandha daha çok zihni susmayan ve uykuya dalmakta zorlanan bireylerde öne çıkarken, rhodiola sabah yorgun uyanan ve gün içinde tükenmiş hisseden şahıslarda tercih edilebiliyor. Ginseng ise güç, odaklanma ve performans takviyesi gayesiyle kullanılabiliyor. “Herkese birebir takviye” yaklaşımının yanlış olduğunu belirten Beslenme ve Diyet Uzmanı Kumsal Kurucu, “Hangi takviyenin kim için gerekli olduğuna uzman değerlendirmesiyle karar verilmeli” ikazında bulunuyor.
Önce alışkanlıklar değiştirilmeli
Yapılan bilimsel çalışmalarda adaptojenlerin bilhassa gerilim idaresi ve kortizol istikrarı üzerinde olumlu tesirler sağlayabileceği gösterilse de tek başına bir tahlil olarak görülmüyor. Sistemsiz uyku, ağır gerilim, yetersiz beslenme ve gün uzunluğu kafeinle ayakta kalma üzere alışkanlıkların devam ettiği sürece adaptojenlerle sağlanan ilerlemenin sonlu olacağını tabir eden Acıbadem Life Beslenme ve Diyet Uzmanı Kumsal Kurucu, “Bu nedenle adaptojenler bir tedavi prosedürü değil, yanlışsız ömür sisteminin destekleyici bir modülü olarak değerlendirilmeli. Adaptojenler gerçek şahısta ve yanlışsız vakitte kullanıldığında gerilim idaresinde manalı katkı sağlayabilir. Lakin sıhhat hiçbir vakit tek bir kapsüle indirgenemez. Gerilimi yönetmeden sıhhati yönetemezsiniz” diyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
