İzmir Büyükşehir Belediyesi ve İzmir Planlama Ajansı’nın paydaşları ortasında yer aldığı Avrupa Birliği takviyeli “İklime Hazır İzmir: Direnç Stratejisinin Geliştirilmesi (CRIZ-ERS)” projesinin kapanış konferansında, kentin iklim geleceğine ait kapsamlı tahlillerin sonuçları paylaşıldı. Çalışmalarda sıcaklıkların 4 ila 5 derece artabileceği, çok yağışların yüzde 40’a kadar yükselebileceği, sıcak hava dalgalarının 90 güne kadar uzayabileceği ve deniz düzeyinin en makus senaryoda 1,7 metreye kadar yükselebileceği ortaya konuldu.
İzQ İnovasyon Merkezi’nde düzenlenen CRIZ-ERS Projesi Kapanış Konferansı’nda iklim değişikliği, afet riskleri, kent dayanıklılığı ve iklim yönetişimi mevzuları ele alındı. Yaklaşık iki yıldır yürütülen proje kapsamında İzmir’in iklim riskleri vilayet ve ilçe ölçeğinde tahlil edilirken, risklere karşı geliştirilecek ahenk ve direnç stratejileri de değerlendirildi.
Velibeyoğlu: Tahlilin merkezinde topluluk var
Konferansın açılışında konuşan İzmir Planlama Ajansı Lideri Prof. Dr. Koray Velibeyoğlu, iklim krizinin sadece teknik yatırımlarla çözülemeyeceğini, toplumsal davranış değişikliğinin ve ortak hareket kültürünün en az altyapı yatırımları kadar kıymetli olduğunu söyledi. İklim değişikliğinin çok boyutlu bir kriz haline geldiğini belirten Velibeyoğlu, “Uluslararası maksatlar değerli lakin lokal tahliller ve mahallî iş birlikleri de belirleyici. Sivil toplum kuruluşları, lokal idareler, üniversiteler ve özel bölüm ortasında daha güçlü iş birliği sistemlerine muhtaçlık bulunuyor. Küçük ölçekli başarılı projeler birçok vakit büyüyemiyor ve kalıcı siyasetlere dönüşemiyor. İzmir’de yürütülen Yurttaş Meclisleri çalışmaları birinci olarak sonlu ölçekte başladı. Bugün 30 ilçeye yayıldı. Su, besin, güç, kültür ve sıhhat üzere başlıklar direkt yurttaşlarla birlikte ele alınıyor. Yürütülen çalışmalarda ortaya çıkan en değerli kavram ise ‘topluluk’. İklim krizine karşı dayanıklılık lakin güçlü topluluklar ve ortak hareket etme kültürüyle mümkün olacak” dedi.
İzmir Avrupa’nın öncü iklim kentleri arasında
İzmir Planlama Ajansı İklim Yönetişimi Uzmanı Berkay Yılmaz ise Avrupa Birliği İklim Nötr ve Akıllı Kentler Misyonu kapsamında yürütülen çalışmaları anlatarak, “Avrupa Birliği 2030 yılına kadar 112 öncü kent oluşturmayı hedefliyor. İzmir ise 370 kent ortasından seçilen şehirlerden biri. Avrupa Birliği üyesi olmayan ülkeler için ayrılan 12 kentlik kontenjan içerisinde yer alan İzmir, İstanbul ile birlikte Türkiye’yi temsil ediyor. İzmir tarım, turizm, sanayi ve liman kenti özelliklerini birebir anda taşımasının yanı sıra yüksek yenilenebilir güç potansiyeli sayesinde öne çıkıyor” diye konuştu.
Avrupa Birliği’nin misyon yaklaşımını yerelleştirmek gayesiyle çalışmalar yürüttüklerini de anlatan Yılmaz, hazırlanan kentsel siyaset notları kapsamında İzmir’in karşı karşıya olduğu 10 temel zorluğun tanımlandığını söyledi. Bu başlıkların “İzmir’in 10 Misyonu” olarak belirlendiğini söz eden Yılmaz, İzmir Misyon Laboratuvarı (M-Lab) bünyesinde yürütülen tüm çalışmaların bu öncelikler doğrultusunda şekillendirildiğini belirtti.
Yılmaz, İzmir Misyon Hareket ve Uygulama Platformu’nun (EMRAP) kentteki iklim dönüşümünün uyum merkezi olarak misyon yapacağını söyleyerek, “Platforma dahil olan kurumlar kendi faaliyet alanlarında iklim amaçlarıyla uyumlu yol haritaları hazırlayacak. Bu çalışmalar kurumların stratejik planlarına da entegre edilecek. Avrupa Birliği’nin yeni yaklaşımında sadece belediyelere misyon verilmiyor. Tüm kent ekosistemi sürece dahil ediliyor” halinde konuştu.
Üç kademede yürütüldü
Projenin çıktılarını paylaşan Dr. Çağrı Tükel ise “İklime Hazır İzmir: Direnç Stratejisinin Geliştirilmesi” projesinin üç etapta tamamlandığını anlattı. Birinci kademede İzmir genelindeki iklim tehlikeleri ve risklerin değerlendirildiğini belirten Tükel, ikinci evrede çalışmaların Konak ilçesi ölçeğine indirildiğini, üçüncü evrede ise belirlenen risklere karşı geliştirilebilecek ahenk ve adaptasyon hareketlerinin ele alındığını söyledi. İzmir genelinde sıcak hava dalgaları, ziraî kuraklık, taşkınlar, deniz düzeyindeki yükselme ve orman yangınlarının incelendiğini belirten Tükel, Konak ilçesinde ise sıcak hava dalgaları, taşkınlar ve deniz düzeyindeki yükselmenin öncelikli risk alanları olarak değerlendirildiğini kaydetti.
Çalışmalarda geçmiş yıllara nazaran çok daha kapsamlı bilgi setleri kullanıldığını söz eden Tükel, İzmir genelinde ve Konak ilçesinde ayrıntılı mekânsal risk tahlilleri gerçekleştirildiğini söyledi. Tükel, elde edilen dataların gelecekte yapılacak yatırımların ve ahenk çalışmalarının önceliklendirilmesine katkı sağlayacağını kaydetti.
Sıcaklıklar 5 derece kadar artabilir
İklim tehlikeleri ve alakalı risklere ait sunum yapan Dr. Çağrı Hasan Karaman ise global iklim modelleri kullanılarak İzmir’in gelecekte karşılaşabileceği iklim risklerinin tahlil edildiğini söyledi. Karaman, optimist senaryolarda sıcaklıkların 2 ila 3 derece, karamsar senaryolarda ise 4 ila 5 derece artabileceğini belirterek global iklim krizinin tesirlerinin artık günlük hayatta hissedildiğini söz etti.
Toplam yağış ölçüsünün azalacağını fakat yağışların daha kısa müddette ve daha şiddetli gerçekleşeceğini belirten Karaman, İzmir’in gelecekte daha kurak bir iklime sahip olacağını lakin çok yağışların daha sık görüleceğini söyledi. İklim değişikliğinin en kıymetli tesirlerinden birinin de sıcak hava dalgaları olduğunu belirten Karaman, gündüz ve gece sıcaklıklarının birlikte değerlendirildiği tahlillerde dikkat cazibeli sonuçlar elde edildiğini söyledi. İklim modellerine nazaran gelecekte sıcak hava dalgalarının müddetinin 20 ila 60 gün ortasında değişebileceğini belirten Karaman, birtakım senaryolarda bu mühletin yaklaşık 90 güne kadar çıkabileceğini söz etti. Uzun vadeli sıcak hava dalgalarının bilhassa yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı bulunan bireyler üzerinde önemli sıhhat riskleri yaratabileceğini de vurguladı.
Deniz düzeyi 1,7 metreye kadar yükselebilir
Proje kapsamında deniz düzeyi yükselmesi ve kıyı taşkınlarına ait tahlillerin de gerçekleştirildiğini belirten Karaman, İzmir Körfezi’ndeki mareograf istasyonlarından elde edilen yaklaşık 25 yıllık bilgilerin kullanıldığını söyledi. Yapılan tahlillere nazaran geçmiş bilgiler dikkate alındığında 100 yıllık tekrarlama dönemine sahip çok bir olayda deniz kabarmasının yaklaşık 70 santimetreye ulaşabileceğini tabir eden Karaman, iklim değişikliğinin tesiriyle buna deniz düzeyi yükselmesinin de ekleneceğini belirtti. Optimist senaryolarda deniz düzeyinin yaklaşık 60 santimetre, karamsar senaryolarda ise yaklaşık 80 santimetre yükselebileceğini kaydeden Karaman, deniz kabarması ve deniz düzeyi yükselmesinin birlikte değerlendirildiği en makûs senaryoda yüzyılın sonuna yanlışsız su düzeyinin yaklaşık 1,7 metreye ulaşabileceğini söyledi.
İklim risklerine karşı ahenk siyasetleri tartışıldı
Konferansın ikinci kısmında ise iklim değişikliğinin farklı boyutları uzmanlar tarafından ele alındı. Doç. Dr. Meltem Şenol Balaban afet risk idaresi perspektifinden iklim risklerinin tahlil edilmesi ve ahenk hareketlerini değerlendirirken, Doç. Dr. Selda Tuncer iklim krizinin sosyoekonomik tesirlerine dikkat çekti. Dr. Banu Gökmen kültürel miras alanlarının iklim değişikliğinden nasıl etkileneceğine ait değerlendirmelerde bulunurken, Prof. Dr. Osman Balaban ise İklim Kanunu sonrasında Türkiye’de mahallî iklim hareketlerinin kıymetinin daha da artacağını vurguladı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
