Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Seren Doğantekin, çocuklarda can kasvetinin her vakit olumsuz olmadığı, can meşakkatinin yalnızlıkla karıştırılmaması gerektiği ve yaz tatilinin istikrarlı bir planla geçirilmesinin ehemmiyeti hakkında açıklamalarda bulundu.
Can problemi ile yalnızlık duygusu birbirinden ayrılmalı!
Can sorununun çocuk için büsbütün olumsuz bir durum olmadığına işaret eden Klinik Psikolog Seren Doğantekin, “Hatta üretkenliği artırabilir.” dedi.
Ebeveynlerin birçok vakit ‘çocuğumuzun canı meskende çok sıkılıyor’ diye endişelendiğini hatırlatan Doğantekin, “Ancak burada kıymetli olan, çocuğun can problemini nasıl değerlendirdiğidir. Şayet çocuk bu süreçte legolarla oynuyor, öyküler üretiyor, oyun kuruyor ya da aileyle vakit geçiriyorsa bu durum gelişim açısından epeyce yararlıdır. Yani can kasveti üretkenliğe dönüşüyorsa, bu olumsuz değil, destekleyici bir durumdur. Dikkat edilmesi gereken değerli nokta, can ıstırabı ile yalnızlık hissinin birbirinden ayrılmasıdır. Canı sıkılan çocuk bir şey üretmeye, oyun kurmaya yahut bir aktiflik bulmaya yönelir. Lakin yalnızlık hissi yaşayan çocuk daha çok içine kapanır, odasına çekilir ve hiçbir aktiviteye yönelmez. Asıl izlenmesi gereken ayrım budur.” biçiminde konuştu.
Hem eğlenceyi hem öğrenmeyi içeren esnek bir tatil planlanmalı!
Yaz tatili sürecinde büsbütün esnek ya da büsbütün katı bir yaklaşımın hakikat olmadığına dikkat çeken Seren Doğantekin, “Gün içerisinde belli bir nizam olması gerekir. Hiç ders çalışılmayan bir tatil, okul başladığında motivasyon kaybına yol açabilir.” dedi.
Bu sebeple istikrarlı bir plan yapılmasını öneren Doğantekin, şunları söyledi:
“İlkokul ve ortaokul öğrencilerinde haftanın makul günleri ders çalışmak, kitap okumak yahut çalışma kâğıtları çözmek uygun olabilir. Lakin bu süreç sadece akademik çalışma olarak düşünülmemeli. Müze gezmek, belgesel izlemek üzere etkinlikler de öğrenmeyi takviyeler. Önümüzdeki yıl imtihana hazırlanan öğrenciler için ise daha planlı bir program yapılabilir. Haftanın beş ya da altı günü ders çalışıp bir günü dinlenmeye ayrılabilir. Fakat bu plan, katı bir okul tertibi üzere değil; hem eğlenceyi hem öğrenmeyi içeren esnek bir yapı olmalıdır.”
Çocuğun toplumsal medyayı yalnızlık sebebiyle kullanması bir risk göstergesi!
Ergenlik periyodunda toplumsal medya kullanımının kıyaslama davranışını artırabileceği ihtarında bulunan Seren Doğantekin, “Tatil paylaşımları üzerinden ‘o tatile gitti, ben gitmedim’ üzere kanılar oluşabilir. Bu durum özgüven düşüklüğüne ve telaşa yol açabilir. Bu noktada çocuklara toplumsal medyada görülen her şeyin gerçek hayatı yansıtmadığı anlatılmalıdır.” dedi.
Uyku tertibinin de epeyce kıymetli olduğuna değinen Doğantekin, “Gece geç saatlere kadar ekran kullanımı, uyku ritmini bozabilir ve bu da his durum dalgalanmalarına yol açabilir. Çocuğun toplumsal medyayı sebep kullandığı da değerlendirilmeli. Şayet yalnızlık hissi sebebiyle yalnızca oradan toplumsal bağlantı kuruyorsa bu bir risk göstergesi olabilir. Ergenler için bir kümeye ilişkin olma muhtaçlığı çok güçlüdür. Bu sebeple yaz tatilinde akran ilgilerinin büsbütün kesilmemesi kıymetlidir. Aksi halde yalnızlık ve ‘kimse beni anlamıyor’ niyeti gelişebilir.” açıklamasını yaptı.
Sorunlu bir durumun değerli işaretleri, sürecin iki haftadan uzun sürmesi ve toplumsal çekilme!
Ancak her yalnızlaşma durumunun bir sorun olmadığını lisana getiren Doğantekin, “Eğer çocuk aileyle irtibat kuruyor, sorumluluklarını yerine getiriyor ve toplumsal hayatını sürdürebiliyorsa bu durum gelişimsel olarak olağan kabul edilebilir. Ergenlikte vakit zaman yalnız kalma isteği ve aileden uzaklaşma eğilimi görülebilir.” dedi.
Sorun olarak kıymetlendirilmesi gereken durumlara açıklık getiren Doğantekin, “Sürecin iki haftadan uzun sürmesi, çocuğun odasından hiç çıkmaması, uyku ve beslenme sisteminin bozulması, toplumsal bağlardan büsbütün çekilmesi ve ‘kimse beni anlamıyor’ üzere tabirlerin artması değerli işaretlerdir. Bu durumda profesyonel dayanak gerekebilir.” diye konuştu.
Aşırı özgürlük ya da aşırı planlılık yerine istikrar kurulmalı!
Teknoloji ve yapay zekâ kullanımının da emsal formda kıymetlendirilmesi gerektiğini aktaran Seren Doğantekin, “Önemli olan kullanım biçimidir. Çocuk üretmek için mi kullanıyor, yoksa sırf tüketiyor mu? Yapay zekâ hakikat kullanıldığında öykü yazma, karakter oluşturma, lisan öğrenme yahut kodlama üzere alanlarda üretkenliği destekleyebilir. Fakat büsbütün hazır bilgiye bağımlı bir kullanım hakikat değildir.” dedi.
Yaz tatilinde ülkü yaklaşımın istikrarlı, esnek fakat muhakkak bir rutini olan bir program olduğunun altını çizen Doğantekin, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Aileyle kaliteli vakit geçirilmesi, akran bağlarının sürdürülmesi, fizikî aktivitelerin yapılması ve küçük sorumlulukların verilmesi değerlidir. Aşırı hürlük ya da aşırı planlılık yerine istikrar kurulmalıdır.
Sonuç olarak, çocukların hem dinlenebileceği hem de gelişimini sürdürebileceği bir yaz tatili planı oluşturulmalı. Teknoloji kullanımında ise mühlet kadar içeriğe ve çocuğun hayatındaki genel istikrara bakmak gerekir.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
