Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Burcu Polat, nörolojik ve psikiyatrik kökenli unutkanlıkların sebepleri, belirtileri ve seyir açısından farklılıkları ile hakikat ayırt etmenin değeri hakkında açıklamalarda bulundu.
Nörolojik ve psikiyatrik unutkanlıkta altta yatan düzenekler ve klinik özellikler farklı!
Unutkanlığın, Alzheimer üzere hem nörodejeneratif hastalıkların hem de psikiyatrik meselelerin ortak bir belirtisi olabileceğini tabir eden Doç. Dr. Burcu Polat, “Ancak altta yatan düzenekler ve klinik özellikler farklıdır.” dedi.
Nörolojik unutkanlığın yavaş, sinsi ve ekseriyetle ilerleyici bir başlangıcı olduğunu aktaran Doç. Dr. Polat, “Önce yakın bellek bozulur; hasta unuttuğunu fark etmeyebilir yahut önemsemeyebilir. Vakitle lisan, yön bulma, yürütücü fonksiyonlar üzere diğer bilişsel alanlar da etkilenir. Nörolojik muayenede yürüme bozukluğu, güç kaybı üzere ek bulgular eşlik edebilir. Nöropsikolojik testlerde gerçek bir öğrenme/hatırlama sorunu vardır; ipucu verilse de performans düzelmez.” formunda konuştu.
Altta yatan duygudurum bozukluğu tedavi edildiğinde bilişsel şikayetler çoklukla düzelir!
Psikiyatrik unutkanlığı da değinen Doç. Dr. Burcu Polat, şunları söyledi:
“Genellikle daha yeni başlangıçlıdır ve ilgisizlik, uyku-iştah değişiklikleri, keyifsizlik üzere depresif belirtilerle eş zamanlıdır. Hasta unutkanlığından yoğun şikayetçidir, bunu fazlaca önemser. Depresif bireyler performanslarını gerçekte olduğundan daha berbat tanımlama eğilimindedir. Dikkat ve konsantrasyon bozukluğu ön plandadır; gerçek bellek depolama sorunu azdır. Testlerde ipucu/hatırlatma ile performans besbelli düzelir. Altta yatan duygudurum bozukluğu tedavi edildiğinde bilişsel şikayetler çoklukla düzelir.”
Bu soruların karşılıkları unutkanlığın sebebini belirlemede yardımcı olabilir
Psikiyatrik unutkanlık ile nörolojik unutkanlık arasında kimi ayırıcı teşhis ipuçları olduğunu lisana getiren Doç. Dr. Burcu Polat, “Şikayetin kendisi mi yoksa yakınların müşahedesi mi öncelikli? Psikiyatrik durumlarda kişinin kendisi şikayetçi iken nörolojik tabloda etrafı fark eder. İpucuyla performans düzeliyor mu? Psikiyatrikte evet, nörolojikte hayır. Eşlik eden duygudurum bulguları var mı? Vakit içindeki gidişat dalgalı/duygudurumla alakalı mi, yoksa istikrarlı ilerleyici mi? Bu soruların yanıtları unutkanlığın sebebini belirlemede yardımcı olabilir.” açıklamasını yaptı.
Her unutkanlık birebir manaya gelmez!
Aile bireylerinden birinde unutkanlık fark edildiğinde kaygılanılabileceğini kaydeden Doç. Dr. Polat, “Ama her unutkanlık tıpkı manaya gelmez. Kimi unutkanlıklar beyin hücrelerinin yıpranmasından, kimileri ise ruhsal yorgunluk ve kederden kaynaklanır. İkisini ayırt etmek, yanlışsız takviyesi sağlamak için çok kıymetlidir.” dedi.
Beyin hastalıklarına bağlı unutkanlığın nörodejeneratif süreçlerle bağlantılı ilerleyici bilişsel bozulma ile seyrettiğini, psikiyatrik sebepli unutkanlığın ise duygudurum ve dikkat/konsantrasyon süreçlerindeki bozulmaya bağlı olarak ortaya çıkan, birden fazla vakit süreksiz bilişsel şikayetler olduğunu yineleyen Doç. Dr. Polat, sözlerini şöyle tamamladı:
“Ailelerin kimi soruların karşılıklarına dikkat etmesi hakikat dayanak için rehber olabilir: Şikayet kimden geliyor? Kişinin kendisi mi çok şikayetçi, yoksa siz mi fark ediyorsunuz? Hatırlatınca akıllarına geliyor mu, yoksa hiç hatırlamıyorlar mı? Yanında keyifsizlik, isteksizlik, uyku/iştah sorunu var mı? Durum vakitle berbata mi gidiyor, yoksa dalgalı mı?”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
