Dünya genelinde bayanlar arasında en sık görülen kanser tipi olan göğüs kanseriyle uğraşta, tıp dünyası kıymetli bir dönüşüm yaşıyor. Artık tedavi muvaffakiyetini belirleyen en kıymetli öge hastalığın evresi değil, tümörün genetik ve biyolojik özellikleri oluyor. Bu sayede her hastaya standart tedavi yerine büsbütün bireye özel, amaca yönelik akıllı tedavi stratejileri uygulanıyor. Bu yeni yaklaşım, hem tedavi muvaffakiyetini artırıyor hem de hastaların gereksiz yan tesirlere maruz kalmasını engelliyor. Memorial Sağlık Grubu Medstar Antalya Hastanesi Onkoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Ayşegül Kargı, göğüs kanseri tedavisinde gelinen son noktayı kıymetlendirdi.
“Akıllı ilaçlar” kanser hücresini nokta atışıyla maksat alıyor
Son yıllarda onkolojide en dikkat çeken gelişmelerden biri, halk arasında “akıllı bombalar” olarak da isimlendirilen gayeye yönelik ilaç tedavileri olarak gösterilmektedir. Bu sistem, kanser hücresini tanıyan özel bir molekül ile hücreyi yok eden kemoterapi casusunun birleştirilmesini sağlar. Damardan uygulanan bu tedaviler, sağlıklı hücrelere ziyan vermeden sırf kanserli hücreleri gaye alır. Böylelikle ilaç, adeta “adresini bularak” sadece hastalıklı hücreye tesir eder. Bilhassa agresif seyirli göğüs kanseri çeşitlerinde ömür müddetini uzatırken, erken evre hastalarda da tedavi standartlarını tekrar şekillendirir.
Sıvı biyopsi ile kanseri geri dönüş riskini erken yakalamak mümkün
Tedavi sonrası en değerli tasalardan biri, hastalığın tekrar etme riskidir. Klâsik tekniklerde nüksü tespit etmek için görüntüleme formüllerinin sonuçları beklenirken, günümüzde “sıvı biyopsi” sayesinde çok daha erken müdahale imkânı doğmaktadır. Bu metotla kanda dolaşan tümöre ilişkin genetik parçacıklar kolay bir kan testiyle tespit edilebilir. Görüntüleme tekniklerinde rastgele bir bulgu ortaya çıkmadan evvel hastalık tekrar faal hale gelirse erken devirde müdahale edilmesi mümkün olmaktadır. Bu da tedavi planının daha stratejik biçimde tekrar düzenlenmesine imkan sağlar.
Genetik testler sayesinde gereksiz kemoterapi uygulamaları azalıyor
Geçmişte tümör boyutu yahut lenf nodu tutulumu sebebiyle birçok hastaya kollayıcı emelle kemoterapi uygulanırdı. Lakin günümüzde tümörün genetik özelliklerini tahlil eden testler sayesinde bu yaklaşım büyük ölçüde değişti. Birtakım yüksek riskli görünen hastalarda bile genetik tahlil “düşük risk” sonucunu gösterebilir. Bu durumda kemoterapiye gerek kalmadan hastalar yalnızca hormon tedavileriyle takip edilebilir. Böylelikle saç dökülmesi, bulantı ve yorgunluk üzere kemoterapi yan tesirlerinden kaçınılırken tedavi başarısı da korunabilir.
Cerrahide maksat artık daha az müdahale ile daha yüksek ömür kalitesi
Modern göğüs kanseri cerrahisinde temel amaç, hastalığı büsbütün ortadan kaldırırken hastanın ömür kalitesini korumaktır. Geçmişte koltuk altındaki tüm lenf bezlerinin alınması, hastalarda kalıcı kol şişliği (lenfödem) ve hareket kısıtlılığı üzere sıkıntılara yol açabiliyordu. Şimdiki yaklaşımlar ise “bekçi lenf nodu” değerlendirmesi ile sonlu cerrahiyi mümkün kılar. Az sayıda tutulum olsa bile tüm lenf bezlerinin alınması yerine daha esirgeyici cerrahi teknikler tercih edilebilir. Bu sayede hastalar, ömür uzunluğu sürebilecek komplikasyon riskinden büyük ölçüde korunur.
Meme kanseri artık yönetilebilir bir hastalık olarak görülüyor
Meme kanseri, günümüzde biyolojisi daha güzel anlaşılan ve akıllı tedavi prosedürleriyle yönetilebilen bir hastalık haline geldi. Lakin erken teşhis ve gerçek hayat alışkanlıkları hâlâ büyük ehemmiyet taşır. Bu noktada üç temel teklif öne çıkıyor:
- 40 yaşından itibaren tertipli yıllık mamografi çekilmesi
- Tedavinin tümörün genetik yapısına nazaran planlanması
- Sağlıklı hayat alışkanlıklarının benimsenmesi
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
