Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog İpek Erol, kadın arkadaşlıklarının ruh sıhhatini nasıl etkilediği, sağlıklı arkadaşlıklar ile sıhhatsiz alakaların ve aşırı kıyaslamanın ruhsal sonuçları hakkında açıklamalarda bulundu.
Yetişkinlikte duygusal gereksinimlerin değerli bir kısmı arkadaşlıklarla karşılanıyor!
İnsanın doğduğu andan itibaren bağ kurarak var olduğunu tabir eden İpek Erol, “Güven duygusu, aidiyet hissi ve duygusal düzenleme hünerleri ömrün birinci yıllarında bakım verenle kurulan bağ içinde gelişmeye başlar.” dedi.
Ancak yetişkinlikte bu gereksinimlerin kıymetli bir kısmının arkadaşlık bağları aracılığıyla karşılandığını aktaran Erol, “Özellikle bayanların birbirleriyle kurduğu arkadaşlıkları; hislerin tabir edilmesi, güç ömür olaylarıyla baş edilmesi ve ruhsal dayanıklılığın desteklenmesi açısından ruh sıhhatinde kıymetli bir yer meblağ.” diye konuştu.
Güvenilir arkadaşlıklar gerilimle baş etmeyi kolaylaştırıyor!
Psikolojik sağlamlık sırf ferdî özelliklerden oluşmadığına, kişinin etrafından aldığı toplumsal takviyenin de değerli bir belirleyici olduğuna işaret eden Erol, “Kadın arkadaşlıklarında sıklıkla görülen empatik dinleme, karşılıklı duygusal paylaşım ve onaylanma hissi, yoğun gerilim periyotlarında hami bir fonksiyon üstlenebilir.” dedi.
Yaşanan olayı biriyle konuşabilmenin, zihinde tekrar eden kanıların organize edilmesine, hislerin düzenlenmesine ve olayın daha gerçekçi kıymetlendirilmesine yardımcı olduğunu lisana getiren Erol, şöyle devam etti:
“Klinik müşahedeler de güçlü toplumsal takviyeye sahip bireylerin kriz periyotlarında daha esnek baş etme stratejileri geliştirebildiğini gösteriyor. Psikoloji literatüründe toplumsal dayanak, depresyon ve anksiyete açısından en kıymetli gözetici faktörlerden biri olarak kabul edilir. İtimat duyulan bir arkadaşın varlığı, kişinin yaşadığı yükü paylaşmasını kolaylaştırır ve yalnızlık algısını azaltır. Bunun biyolojik yansımaları da bulunmaktadır. İnançlı toplumsal etkileşimler sırasında oksitosin salınımının artması, gerilim sisteminin daha istikrarlı çalışmasına katkı sağlayabilir; kişinin kendini daha sakin ve inançta hissetmesini destekleyebilir.”
Her arkadaşlık ruh sıhhatini güçlendirmez!
Her arkadaşlığın birebir etkiyi yaratmadığına değinen İpek Erol, “Sürekli eleştirildiği, küçümsendiği yahut kıymetsiz hissettirildiği bağlar kişinin ruh sıhhatini güçlendirmek yerine ruhsal yükünü artırabilir. Kollayıcı olan öge, münasebetin varlığı kadar niteliğidir.” dedi.
Çocuklukta arkadaşlıkların ortak oyunlar ve tıpkı ortamı paylaşmak üzerinden doğal biçimde geliştiğini kaydeden Erol, “Yetişkinlikte ise vaktin büyük kısmı iş, aile ve sorumluluklara ayrılır. Yeni beşerlerle müsabaka fırsatları azalırken, inanç geliştirmek için gereken vakit da kısıtlanır. Ömür tecrübeleri arttıkça beşerler bağlar konusunda daha seçici davranmaya başlar. Geçmiş hayal kırıklıkları, itimat ihlalleri yahut yoğun hayat temposu yeni bağlar kurmayı zorlaştırabilir. Bununla birlikte yetişkinlikte kurulan arkadaşlıklar, daha yavaş gelişse de birden fazla vakit daha derin ve daha kalıcı olabilmektedir.” biçiminde konuştu.
Sosyal medya, bayanlar arasındaki kıyaslamayı görünür hâle getiriyor!
Sosyal Karşılaştırma Teorisi’ne nazaran insanların kendi yeterliliklerini değerlendirebilmek için etraflarındaki beşerlerle karşılaştırma yaptıklarına dikkat çeken Erol, “Bu eğilim herkes için doğaldır. Fakat kişinin öz kıymeti büyük ölçüde dış onaya bağlı olduğunda kıyaslama daha yoğun yaşanabilir.” dedi.
Kadınların, toplum tarafından birçok vakit görünüş, gençlik, annelik, meslek, münasebet durumu ve bakım verme rolleri üzerinden değerlendirildiğini hatırlatan Erol, “Başarı ölçütlerinin hudutlu ve rekabetçi biçimde sunulması, bayanların tıpkı kaynaklar için yarışıyormuş üzere hissetmelerine yol açabilir. Sosyal medya ise daima seçilmiş muvaffakiyet öyküleri ve idealize edilmiş hayatlar göstererek bu karşılaştırmaları daha görünür hâle getirir. Ferdî açıdan bakıldığında ise yoğun kıyaslama birden fazla vakit değersizlik, yetersizlik ve reddedilme endişesinin dışavurumudur. Diğerinin başarısı tehdit üzere algılandığında sorun çoğunlukla başka kişinin muvaffakiyetinden değil, kişinin kendi benlik bedelini nasıl deneyimlediğinden kaynaklanır.” açıklamasını yaptı.
Arkadaşlık ile psikoterapi farklı ihtiyaçlara hizmet eder!
Güvenli arkadaşlık alakalarının ise rekabetten çok iş birliğini beslediğini vurgulayan Erol, “Empati, karşılıklı takviye ve birlikte gelişebilme kapasitesi bayan arkadaşlıklarının ruh sıhhati üzerindeki en güçlü tesirlerinden biridir.” dedi.
Yakın arkadaşlıkların değerli bir dayanak kaynağı olduğunun altını çizen Erol, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Ancak her bağın taşıyabileceği duygusal yük farklıdır. Daima birebir sıkıntıları konuşmak, arkadaşın duygusal kapasitesini zorlayabilir ve alakanın istikrarını bozabilir. Sağlıklı arkadaşlıklarda karşılıklı dayanak kadar karşılıklı sonlar da vardır. Arkadaşlık ile psikoterapi farklı ihtiyaçlara hizmet eder. Arkadaş, hayatın içinde yanında yürüyen kişidir; psikolog ise bilimsel bilgi ve etik çerçeve içinde ruhsal süreçlere eşlik eden uzmandır. Yoğun telaş, depresyon, travma belirtileri, fonksiyonellikte besbelli kayıp yahut intihar kanıları üzere durumlarda profesyonel dayanak sürecin temel modülü olmalıdır.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
