Ağustos sıcakları sadece bunaltıcı tesir yaratmıyor, damar sıhhatini da tehdit ediyor. Sıvı kaybı, uzun müddet hareketsiz kalmak ve sıcak havanın deveran sistemi üzerindeki olumsuz tesirleri, bilhassa risk kümesindeki şahıslarda pıhtı oluşma ihtimalini artırıyor. Tedavi edilmediğinde akciğer embolisi, inme ve kalp krizine kadar uzanabilen önemli sonuçlara yol açabilen pıhtılaşma, erken fark edildiğinde ve hakikat tedbirler alındığında büyük ölçüde önlenebiliyor. Memorial Göztepe Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümü’nden Op. Dr. Hidayet Demir, yaz aylarında pıhtı riskine karşı dikkat edilmesi gereken değerli noktaları anlattı.
1. Pıhtıyı kolay bir dolanım sorunu olarak değerlendirmeyin
Pıhtı, kanın damar içerisinde olağanın dışında pıhtılaşarak damarı kısmen ya da büsbütün tıkaması durumudur. En sık bacak toplardamarlarında görülür ve “derin ven trombozu” olarak isimlendirilir. En büyük tehlike ise oluşan pıhtının yerinden koparak akciğere ulaşması ve ömrü tehdit eden pulmoner emboliye sebep olmasıdır. Pıhtılar ayrıyeten beyin damarlarında inmeye, kalp damarlarında ise kalp krizine yol açabilir. Bu sebeple erken teşhis ve tedavi büyük değer taşır.
2.Yaz sıcakları pıhtı oluşumu için uygun taban hazırlıyor
Yaz aylarında aşırı terlemeyle birlikte beden kıymetli ölçüde sıvı kaybeder. Bu kayıp gereğince yerine konulmadığında kan yoğunlaşır ve pıhtılaşma eğilimi artabilir. Sıcak hava tıpkı vakitte damarların genişlemesine sebep olur. Bilhassa bacak toplardamarlarında kanın göllenmesi ve sirkülasyonun yavaşlaması, pıhtı oluşumu için uygun bir ortam hazırlar. Uzun müddet hareketsiz kalındığında ise baldır kaslarının kanı kalbe taşıyan doğal pompa tesiri ortadan kalkar ve risk daha da yükselir.
3. Uzun seyahatlerde hareket etmeyi ihmal etmeyin
Dört saatin üzerindeki uçak, otobüs yahut araba seyahatleri pıhtı riskini artırabilir. Bilhassa uçak kabinindeki düşük nem oranı sıvı kaybını artırırken, saatlerce tıpkı konumda oturmak bacak damarlarındaki kan akımını yavaşlatır. Seyahat sırasında her 1-2 saatte bir ayağa kalkıp kısa yürüyüşler yapmak, ayak bileği idmanları uygulamak, bol su içmek ve rahat kıyafetler tercih etmek riski kıymetli ölçüde azaltır.
4. Birtakım şahıslarda pıhtı riski çok daha yüksek
Daha evvel pıhtı geçirenler, 60 yaş üzerindeki bireyler, kanser hastaları, büyük ameliyat geçirenler, uzun müddet yatağa bağımlı kalanlar, gebeler ve lohusalık periyodundaki bayanlar, obez bireyler, sigara kullananlar, diyabet ve kalp yetmezliği bulunan hastalar ile genetik pıhtılaşma bozukluğu olan şahıslar yüksek risk kümesinde yer alır. Yaz aylarında bu şahısların sıvı tüketimine daha fazla dikkat etmeleri ve uzun müddet hareketsiz kalmamaları gerekir.
5. Günlük ömür alışkanlıkları pıhtıyı önlemede kritik rol oynuyor
Pıhtıyı önlemenin en tesirli yolu sağlıklı hayat alışkanlıklarını sürdürmektir. Susamayı beklemeden tertipli su içmek, her gün yürüyüş yapmak, masa başında çalışanların her saat başı ayağa kalkması ve uzun mühlet birebir durumda kalmaması hayli değerlidir. Sağlıklı kilonun korunması, sigaranın bırakılması ve kronik hastalıkların nizamlı takip edilmesi de riski azaltan kıymetli faktörler arasındadır.
6. Risk grubundakiler hami tedbirleri ihmal etmemeli
Pıhtı riski yüksek olan bireylerde doktor önerisi doğrultusunda kollayıcı kan sulandırıcı tedaviler yahut basınçlı varis çorapları kullanılabilir. Lakin bu uygulamalar kesinlikle doktor kontrolünde planlanmalıdır. Özellikle daha evvel pıhtı geçirmiş hastaların yaz periyodunda denetimlerini aksatmaması büyük değer taşır.
7. Bu belirtiler varsa vakit kaybetmeden sıhhat kuruluşuna başvurun
Tek taraflı bacakta şişlik, ağrı, sıcaklık artışı ve kızarıklık derin ven trombozunun değerli belirtileri olabilir. Pıhtının akciğere ulaşması durumunda ise ani başlayan nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı ve kanlı öksürük görülebilir. Bu belirtiler acil müdahale gerektirir ve vakit kaybetmeden en yakın sıhhat kuruluşuna başvurulmalıdır.
8. Kolay tedbirlerle hayati risklerin önüne geçilebilir
Pıhtı, erken tanındığında ve yanlışsız tedavi edildiğinde büyük ölçüde denetim altına alınabilen bir hastalıktır. Bilhassa yaz aylarında kâfi su tüketmek, nizamlı hareket etmek, uzun mühlet hareketsiz kalmamak ve risk belirtilerini ciddiye almak; akciğer embolisi, inme ve kalp krizi üzere hayati sonuçların önlenmesinde kritik rol oynar.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
