Kaspersky’nin dünya genelinde 7.200 iştirakçiyle gerçekleştirdiği yeni araştırmaya* nazaran Z Kuşağı, yapay zekâyı öteki kuşaklara kıyasla daha faal kullanıyor. Gençlerin neredeyse yarısı yapay zekâyı her gün yahut neredeyse her gün kullanırken, dörtte birinden fazlası yapay zekâ ile bir arkadaşlarıyla irtibat kurar üzere etkileşime geçiyor.
Yapay zekâ, birçok Z jenerasyonu üyesi için günlük rutinin ayrılmaz bir modülü hâline gelmiş durumda. İştirakçilerin neredeyse yarısı (%47), yapay zekâyı her gün ya da nizamlı aralıklarla kullandığını belirtiyor; bu oran tüm demografik kümeler arasındaki en yüksek düzeye işaret ediyor. Z jenerasyonunun %56’sı yapay zekâyı bilgi aramak, %49’u ders çalışmak, %47’si fikir üretmek ve %39’u ise iş hedefli kullanıyor.
Ancak Z Kuşağı, yapay zekâyı sadece pratik bir araç olarak kullanmıyor. İştirakçilerin dörtte birinden fazlası (%27), yapay zekâyı bir arkadaş üzere kullandığını belirtiyor. Bu oran, öbür kuşaklara kıyasla daha yüksek. Bu durum, yapay zekânın kullanım alanında ortaya çıkan yeni bir değişime işaret ediyor: Yapay zekâ, muhakkak vazifeler için danışılan bir teknolojinin ötesine geçerek kullanıcıların sohbet etmek, duygusal dayanak almak yahut arkadaşlık kurmak gayesiyle da başvurduğu bir araç haline geliyor.
Yapay zekânın şahsî sıkıntılarda tercih edilmesi, sohbet odaklı sistemlerin Z jenerasyonunun dijital alışkanlıklarıyla ne kadar doğal bir biçimde örtüştüğünü ortaya koyuyor. Araştırma sonuçlarına nazaran Z neslinin %28’i, diğerleriyle paylaşmaktan çekindiği ferdî mevzuları yapay zekâya danışıyor. Bu durum yapay zekâyı mahrem ve duygusal açıdan destekleyici hissettirebilse de onun gerçek bir insan olmadığı unutulmamalı: Yapay zekâ sistemleri yanlışlı yahut uygunsuz cevaplar verebiliyor ve kullanıcılar sıradan bir çevrim içi hizmete kıyasla hassas datalarını çok daha rahat ifşa edebiliyor.
Yoğun Kullanım, Her Zaman Güvenli Kullanım Anlamına Gelmiyor
Z jenerasyonunun dijital dünyadaki yüksek aktivitesine ve öz güvenine karşın, birçok iştirakçi yapay zekâ ile bağlantılı riskleri hafife alıyor. Yapay zekâ servislerini kullanırken koruyucu güvenlik tedbirlerini nizamlı olarak uygulayanların oranı sadece %42 düzeyinde kalıyor. Bu tedbirler arasında, elde edilen bilgileri muteber kaynaklardan doğrulamak ve kapalı ya da hassas bilgileri paylaşmaktan kaçınmak yer alıyor. Geriye kalan kullanıcılar ise bu çeşit önlemlere sadece vakit zaman başvuruyor (%52) yahut hiçbir güvenlik tedbiri almıyor (%6).
Yapay zekânın eğitim, irtibat ve ferdî karar alma süreçlerine giderek daha fazla dâhil olduğu düşünüldüğünde bu açık kritik bir ehemmiyet taşıyor. Yapay zekâ tarafından üretilen kusurlu bilgiler akademik çalışmaları yahut günlük tercihleri olumsuz etkileyebilirken; sohbet sırasında paylaşılan datalar ferdî dokümanları, parolaları, finansal ayrıntıları, sıhhat bilgilerini ya da özel bildirileri kapsayabiliyor. Etkileşim ne kadar kişiselleşirse, yapay zekâ araçlarına girilen bilgilerin varsayılan olarak “gizli olmayan veri” kabul edilmesi gerektiği kuralını hatırlamak da o kadar hayati hâle geliyor.
Yapay Zekâ Becerileri Gelişirken Güvenlik Alışkanlıkları da Güçlenmeli
Yapay zekâyı daha inançlı kullanabilmek için kullanıcıların, bilhassa kıymetli bilgileri tek bir yapay zekâ cevabına güvenmek yerine farklı kaynaklardan doğrulaması gerekiyor. Bu yaklaşım; eğitim, finans, hukuk, sıhhat ve kusurlu bir cevabın önemli sonuçlar doğurabileceği öbür hassas bahisler için bilhassa ehemmiyet taşıyor.
Kullanıcıların parola, ödeme bilgisi, kimlik dokümanı, özel yazışma ve öteki bâtın nitelikteki bilgileri yapay zekâ servisleriyle paylaşmaktan kaçınması gerekiyor. Yeni bir platform kullanmaya başlamadan evvel, ilgili aracın hangi dataları topladığını, bu bilgilerin nasıl işlendiğini ve depolandığını anlamak büyük ehemmiyet taşıyor.
Kaspersky Premium gibi kapsamlı bir güvenlik tahlili; yasal yapay zekâ platformlarını taklit eden yahut uydurma yapay zekâ araçlarının tanıtımını yapan oltalama (phishing) teşebbüslerine, berbat gayeli yazılımlara ve dolandırıcılık sitelerine karşı aygıtların korunmasına yardımcı oluyor. Ayrıyeten kullanıcılar yeni dijital hizmetleri keşfederken ek bir güvenlik katmanı sağlıyor.
Genel siber güvenlik maharetlerini geliştirmek de tıpkı derecede kritik. Kaspersky Academy bünyesindeki “Cyberhygiene” (Siber Hijyen) eğitimi, kullanıcıların yaygın dijital riskleri kavramasını; hesaplarını, aygıtlarını ve ferdî datalarını müdafaaya yönelik pratik alışkanlıklar kazanmasını sağlıyor. Bu yetkinlikler, yapay zekâ araçlarının eğitim, iş ve günlük irtibata entegre olmasıyla birlikte her geçen gün daha da vazgeçilmez hâle geliyor.
Kaspersky, bilhassa Z Kuşağı için “Case 404” adlı interaktif bir çevrim içi oyun da geliştirdi. Bu siber dedektiflik macerasında oyuncular, gerçek dijital tehditlerden esinlenilerek oluşturulan kurgusal olayları çözerken dolandırıcılıkları, kimlik avı teşebbüslerini ve gelişmiş sahtekârlık yollarını nasıl fark edebileceklerini öğreniyor. Kaspersky, “Case 404” ile sadece farkındalık yaratmakla kalmıyor; oyuncuların sevdikleri dijital aktiviteleri gerçekleştirirken inançta kalmalarını sağlayacak bakış açısını ve maharetleri geliştirmelerine de yardımcı oluyor.
Kaspersky Yapay Zekâ Teknolojileri Araştırma Merkezi Grup Yöneticisi Vladislav Tushkanov, hususa ait değerlendirmesinde şunları tabir etti:“Z nesli, gelişen yapay zekâ trendlerini başka jenerasyonlara kıyasla çok daha yeterli anlıyor ve bu teknolojiyi eğitime, bağlantıya ve günlük yaşama entegre etmenin yeni yollarını buluyor. Kimi gençlerin yapay zekâyı artık bir arkadaş üzere konumlandırması, kullanıcılar ile teknoloji arasındaki münasebetin ne kadar süratli dönüştüğünü gösteriyor. Lakin ferdî hissettiren bir etkileşim, özel yahut büsbütün sağlam bir sohbetle karıştırılmamalıdır. Genç kullanıcıların taşıdıkları öz güven ve merakı; bilgileri doğrulamak, ferdî dataları korumak ve aldıkları cevaplara eleştirel yaklaşmak üzere alışkanlıklarla desteklemeleri gerekiyor.”
*Araştırma, Kaspersky’nin pazar araştırma merkezi tarafından 2026 yılında gerçekleştirildi. Araştırmaya 18 ülkeden (Brezilya, Çin, Kolombiya, Mısır, Fransa, Almanya, Hindistan, Endonezya, İtalya, Malezya, Meksika, Rusya, Suudi Arabistan, İspanya, Güney Afrika, Tayland, Türkiye ve Vietnam) toplam 7.200 kişi katıldı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
