Yaz aylarında deniz, havuz ve açık hava aktivitelerinin yoğun olarak yapılması ile birlikte göz travmalarında da artış yaşanıyor. Bilhassa top oyunları, bisiklet, tenis, padel üzere sporlar ile göze yahut başa alınan darbeler retina yırtığı ve retina dekolmanı (retinanın büsbütün yerinden ayrılması) üzere görme kaybına yol açabilecek sıkıntılara sebep olabiliyor. Gözde ani başlayan ışık çakmaları, cisim uçuşması ve görüş alanında perde yahut gölge oluşması retina yırtığı yahut retina dekolmanının habercisi olabiliyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Göz Hastalıkları Bölümü’nden Prof. Dr. Giray Ersöz, retina yırtığı ve retina dekolmanı hakkında bilgi verdi.
Retina dekolmanı yaz aylarında daha sık görülebiliyor
Retina, gözün arka kısmında bulunan ve ışığı algılayarak imajın oluşmasını sağlayan hudut dokusudur. Retina ile gözün içini dolduran jel kıvamındaki vitreus arasındaki ilginin bozulması sonucunda retinada yırtık meydana gelebilmektedir. Bu yırtıktan sıvı geçerek retinanın yerinden ayrılmasına sebep olduğunda retina dekolmanı ortaya çıkmaktadır.
Retina dekolmanının görülme sıklığında mevsimsel farklılıklar olabileceğini gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Yapılan çalışmalarda retina dekolmanı olaylarının ilkbahar ve yaz aylarında daha fazla görülebildiği bildirilmiştir. Yaz aylarında açık hava aktivitelerinin, sporların ve göz travmalarının artması ise muhtemel sebepler arasında bedellendirilmektedir.
Tatilde yapılan aktiviteler gözü travmaya açık hale getiriyor
Yaz aylarında açık havada geçirilen vaktin artması, spor ve cümbüş gayeli aktivitelerin çeşitlenmesi göz travmalarını da gündeme getirmektedir. Futbol, tenis, basketbol, squash, padel üzere top sporlarının yanı sıra bisiklet, paintball ve çeşitli açık hava aktiviteleri sırasında göze direkt darbe alınabilmektedir. Travmatik retina dekolmanı yalnızca aktivite sırasında görülmemekle birlikte trafik kazaları, iş kazaları ve çeşitli göz travmaları sonrasında ortaya çıkabilmektedir.
Travma sonrası risk çabucak ortadan kalkmıyor
Göze alınan travmanın akabinde yapılan birinci muayenenin olağan olması, retina açısından riskin büsbütün ortadan kalktığı manasına gelmeyebilir. Travmaya bağlı retina yırtıkları ve retina dekolmanlarının değerli bir kısmı birinci günler ve haftalar içinde ortaya çıksa da, bilhassa birtakım retina yırtıklarında süreç daha yavaş ilerleyebilmekte ve retina dekolmanı travmadan aylar sonra ortaya çıkabilmektedir.
Gözün önünde şimşek çakması değerli bir uyarı
Retina yırtığının en kıymetli özelliklerinden biri, başlangıç devrinde rastgele bir ağrıya sebep olmamasıdır. Bu sebeple hastalar birçok vakit sorunun önemli olduğunu düşünmeyebilir.
Özellikle;
- Aniden başlayan ışık çakmaları,
- Görüş alanında apansızın ortaya çıkan çok sayıda siyah nokta yahut uçuşan cisim,
- Örümcek ağı ya da kurum parçacıkları gibisi imajlar,
- Görüş alanının bir kısmında perde yahut gölge oluşması,
- Ani görme azalması retina yırtığı yahut retina dekolmanı açısından değerli ikaz işaretleri olabilir.
Yüksek miyopisi olanlar yaz aktivitelerinde daha dikkatli olmalı
Özellikle yüksek miyopisi bulunan şahıslarda retina dekolmanı riski bariz biçimde artabilmektedir. Yüksek miyopisi olan şahıslar açısından sırf direkt göz travmaları değil, ani ve yüksek güçlü hareketlerin oluşturduğu mekanik kuvvetler de dikkat gerektirebilmektedir. Literatürde bilhassa roller coaster üzere lunapark oyuncaklarında görülen yüksek süratte ani ivmelenme ve yavaşlamaların yaşandığı aktiviteler ile bungee jumping sonrasında retina dekolmanı gelişen olgular bildirilmiştir.
Bu sebeple yüksek miyopisi bulunan şahısların göze darbe alma ihtimali yüksek temas sporlarında ve yüksek ivmelenme yahut ani hareketlerin yaşandığı ekstrem aktivitelerde daha dikkatli olması ehemmiyet taşımaktadır.
Erken yakalanan retina yırtığı lazerle tedavi edilebilir
Retina yırtıkları, retina dekolmanına ilerlemeden fark edildiğinde uygun hastalarda lazer tedavisiyle denetim altına alınabilmektedir. Lazer uygulamasıyla yırtığın etrafında retina ile altındaki doku arasında güçlü bir yapışıklık oluşturularak yırtığın genişlemesi ve retinanın yerinden ayrılması önlenebilmektedir. Bu sebeple bilhassa göz önünde şimşek çakması, ışık çakmaları ve yeni ortaya çıkan yoğun uçuşmalar üzere belirtiler yaşayan şahısların vakit kaybetmeden retina hastalıkları konusunda tecrübeli bir göz tabibi tarafından kıymetlendirilmesi ehemmiyet taşımaktadır.
Retina dekolmanı geliştiğinde ise tedavinin geciktirilmemesi gerekmektedir. Hastanın, vitreoretinal cerrahi konusunda tecrübeli bir merkezde kısa mühlet içerisinde kıymetlendirilerek uygun cerrahi metodun belirlenmesi değerlidir. Cerrahi sırasında öncelikle retina yırtığı kapatılır ve yerinden ayrılmış olan retinanın tekrar yerine tutunmasını sağlamak emeliyle göz içerisine gaz yahut silikon yağı uygulanabilmektedir. Gaz vakit içerisinde bizatihi gözden çekilirken, silikon yağı kullanılan hastalarda ise uygun görüldüğünde silikonun çıkarılması için ikinci bir cerrahi süreç gerekebilmektedir. Bilhassa retina yırtığının şimdi dekolmana yol açmadığı periyotta teşhis konulması, tedavinin daha erken ve daha sonlu bir müdahaleyle gerçekleştirilmesine imkan sağlayabilmektedir
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
