Bilhassa yaz aylarında ciltte fark edilen beyaz, açık kahverengi yahut pembe renkli lekeler yüzeysel beden mantarının habercisi olabiliyor. Özellikle sıcak ve nemli havalarda daha bariz hale gelen bu lekelerin yaygın sebeplerinden birini, halk arasında ‘samyeli’ olarak bilinen tinea versikolor enfeksiyonu oluşturuyor. Pekala tinea versikolor sebep oluşur, kimlerde daha sık görülür ve nasıl tedavi edilir? Bu mevzuda merak edilen soruları Acıbadem Taksim Hastanesi Dermatoloji Uzmanı Dr. Melda Koyuncu anlattı.
- Bulaşıcı mıdır?
Ciltte mantar denildiğinde akla bulaşıcılık gelse de tinea versikolor ekseriyetle bulaşıcı kabul edilmiyor. Tinea versikolor (pityriasis versikolor) deride renk değişikliklerine yol açan yüzeysel bir mantar enfeksiyonudur. Etkeni çoğunlukla deride olağanda de bulunan Malassezia isimli mayadır. Bu mantar birtakım bireylerde aşırı çoğalarak hastalık oluşturur.
- Klinik belirtiler nelerdir?
Deride (genellikle gövde, omuz, boyun ve kollarda) görülen beyaz, kahverengi, pembe yahut sarımsı lekeler, hafif kepeklenme yahut ince pul pul dökülme, bazen hafif kaşıntı (özellikle sıcak, nemli ortamda), etkilenen bölgeler bronzlaşmadığı için, güneşe çıkınca lekelerin daha besbelli görünmesi (çünkü etkilenen bölgeler bronzlaşmaz).
- Hangi etkenler tetikler?
Yüzeysel mantar enfeksiyonunun esas tetikleyicileri şu formda sıralanabilir: Sıcak ve nemli hava, terleme, yağlı cilt, bağışıklığın baskılanması ve hormonal değişiklikler.
- Kimler daha fazla etkileniyor?
Ergen ve genç yetişkinlerde, yaşlılar ve çocuklara nazaran daha yağlı deri yapısına sahip olduklarından, daha sık etkilenirler. Ayrıyeten bağışıklık sistemi baskılanmış bireylerde de hastalık ortaya çıkabilir.
- Tanı nasıl konur?
Klinik muayene birçok vakit kafidir. Bazen lekelerin üzerindeki ince kepeklerin mikroskopik incelenmesi ile teşhis katılaştırılır. Ayrıyeten Wood lambası sarımsı-yeşil renk değişikliğinin saptanması ile teşhis doğrulanabilir.
- Nasıl tedavi edilir?
Genellikle mantar tersi krem ve şampuanlar (selenyum sülfit, çinko prition, ketokonazol ve benzerleri üzere etken maddeler içeren) kullanılır. Yaygın ve tekrarlayan durumlarda ağızdan tabletler önerilir. Mantar temizlense bile cilt renginin olağana dönmesi haftalar yahut aylar sürebilir.
- Korunmak için nelere dikkat edilmesi gerekir?
Yüzeysel mantar risklerinden korunmak ve tekrarlamasını önlemek açısından dikkat edilmesi gereken noktaları Dr. Koyuncu şöyle özetliyor;
- Terli giysinin üzerinizde uzun mühlet kalmaması. Antrenman yahut yoğun terlemeden sonra duş alınıp, kuru giysilerin giyilmesi,
- Sıcak ve nemli ortamlarda cildi mümkün olduğunca kuru tutmaya çalışmak,
- Bol ve pamuklu giysilerin tercih edilmesi,
- Çok sıcak ve uzun vadeli banyolar yerine ılık duş alınması.
- Özellikle yaz aylarında yahut daha evvel sık nüks olmuşsa gözetici hedefli haftada bir yahut ayda birkaç defa antifungal şampuanları gövde ve kollara sürüp 5 dakika bekletip, durulamak nüks riskini azaltabilir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
