Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölüm Başkanı Doç. Dr. Hikmet Uçgun, okul çantası seçiminde çocuğun uzunluğu, kilosu ve fizikî kapasitesinin dikkate alınması gerektiğini belirterek “Hafif, çocuğun beden ölçülerine uygun ve iki omuzda taşınan bir çanta tercih edilmeli” dedi. Uçgun, çocukluk periyodunda nizamlı hareketin kas ve kemik gelişiminin yanı sıra istikrar, uyum ve motor hünerler açısından da büyük kıymet taşıdığını vurguladı.
Okulların açılmasına kısa bir mühlet kala ailelerin hazırlıkları sürat kazanırken, okul çantası seçimi de kıymetli gündemlerden biri haline geliyor. Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölüm Başkanı Doç. Dr. Hikmet Uçgun, çanta seçiminde sırf renk, model ve dayanıklılığın değil, çantanın çocuğun fizikî özelliklerine uygunluğunun da göz önünde bulundurulması gerektiğini söyledi.
Uygun olmayan çanta omuz, boyun ve sırt bölgesini etkileyebilir
Çocukluk ve ergenlik periyodunun kas-iskelet sisteminin gelişmeye devam ettiği dinamik bir süreç olduğunu belirten Doç. Dr. Hikmet Uçgun, çocuğun fizikî kapasitesine nazaran fazla ağır olan yahut bedenine uygun olmayan bir çantanın uzun müddet taşınmasının çeşitli yakınmalara yol açabileceğini tabir etti.
Uçgun, “Çocuğun fizikî kapasitesine nazaran fazla ağır olan yahut bedenine uygun olmayan bir çantayı bilhassa uzun mühlet taşımak; yürüyüş sırasında gövdenin öne gerçek eğilmesine, omuzların öne gelmesine ve kasların olağandan daha fazla çalışmasına sebep olabilir. Bunun sonucunda omuz, boyun ve sırt bölgesinde yorgunluk, hassasiyet ve ağrı görülebilir” dedi.
“Ağır çanta kesinlikle kalıcı omurga bozukluğu oluşturur” demek hakikat değil
Çanta yükünün yanı sıra taşıma müddeti ve çantanın nasıl taşındığının da kıymetlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken Uçgun, ağır okul çantaları konusunda ailelerin gereksiz derde kapılmaması gerektiğini söyledi.
Uçgun, “Burada değerli bir noktayı bilhassa vurgulamak gerekir: ‘Ağır okul çantası çocukta kesinlikle kalıcı omurga bozukluğu oluşturur’ biçiminde bir çıkarım bilimsel olarak yanlışsız değildir. Mevcut araştırmalar okul çantasının tartısı ile çocuklarda bel ağrısı arasında tek başına direkt bir neden-sonuç ilgisi olduğunu kesin olarak ortaya koymamaktadır. Çantanın yükünün yanı sıra ne kadar mühlet taşındığı, nasıl taşındığı, çocuğun yaşı, fizikî kapasitesi ve günlük aktivite seviyesi birlikte değerlendirilmelidir” diye konuştu.
Okul çantası seçerken nelere dikkat edilmeli?
Doç. Dr. Hikmet Uçgun, hakikat okul çantası seçiminde önceliğin çocuğun beden ölçülerine uygunluk ve kullanım kolaylığı olması gerektiğini belirtti.
“Çanta mümkün olduğunca hafif olmalı ve çocuğun beden ölçülerine uygun seçilmelidir. ‘Büyüyünce de kullanır’ kanısıyla çocuğun gövdesine nazaran çok büyük bir çanta almak gerçek bir yaklaşım değildir.
İki omuz askısı bulunan sırt çantaları tercih edilmeli; askılar geniş, mümkünse takviyeli ve ayarlanabilir olmalıdır. Çanta her iki omuza takılmalı ve sırta mümkün olduğunca yakın durmalıdır. Çantanın alt kısmının bel düzeyinin çok aşağısına sarkmaması değerlidir. Göğüs yahut bel kemeri bulunan modeller, bilhassa yükün fazla olduğu durumlarda çantanın bedene daha yakın ve istikrarlı taşınmasına yardımcı olabilir.”
Ağır eşyalar sırta yakın yerleştirilmeli
Çantanın sırf dış görünüşünün değil, iç sisteminin de kıymetli olduğunu tabir eden Uçgun, ağır kitap ve gereçlerin sırta yakın bölmelere yerleştirilmesini önerdi.
Uçgun, “Ağır kitap ve gereçler sırta yakın bölmelere, daha hafif eşyalar ise dış bölmelere yerleştirilebilir. Böylelikle yükün bedenden uzaklaşarak çocuğu geriye hakikat çekmesi azaltılabilir” dedi.
Ailelere çantayı vakit zaman tartmalarını da öneren Uçgun, literatürde çanta yükünün çocuğun beden yükünün yaklaşık yüzde 10’u civarında tutulmasının sık kullanılan pratik bir referans olduğunu belirtti. Lakin bu oranın kesin bir “güvenli-güvensiz” hududu olarak değerlendirilmemesi gerektiğinin altını çizdi.
“Çocuğun çantayı taşırken zorlanması, ağrı hissetmesi yahut duruşunu besbelli biçimde değiştirmesi sayılardan daha değerli ikaz işaretleridir” diyen Uçgun, çocuğun verdiği fizikî sinyallerin dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Okula yürüyen çocuklarda taşıma müddeti de önemli
Çantaların fazla doldurulması ve ağır çantaların bilhassa okula yürüyerek gidip gelen çocukları nasıl etkilediği konusunda da değerlendirmelerde bulunan Uçgun, sadece çantanın yüküne bakılmaması gerektiğini söyledi.
“Burada sadece ‘Çanta kaç kilogram?’ sorusuna değil, ‘Çocuk bu çantayı ne kadar mühlet taşıyor?’ sorusuna da bakmamız gerekiyor” diyen Uçgun, servisle okula gidip çantasını birkaç dakika taşıyan bir çocukla tıpkı tartıdaki çantayı 20-30 dakika yürüyerek taşıyan çocuğun maruz kaldığı yükün tıpkı olmadığını belirtti.
Taşıma mühleti uzadıkça kasların çalışma mühleti ve yorgunluğun artabileceğini tabir eden Uçgun, çocuğun çantayı taşırken daima öne yanlışsız eğilmesinin, omuz askılarını eliyle destekleme gereksinimi hissetmesinin, sık sık çantayı çıkarıp dinlenmesinin yahut boyun, omuz ve sırt ağrısından yakınmasının yükün çocuk için fazla olduğuna işaret edebileceğini söyledi.
“Ağır çanta taşıyor diye çocuk yürümekten uzaklaştırılmamalı”
Çanta tartısının çocukların günlük fizikî aktivitesinin önüne geçmemesi gerektiğini belirten Uçgun, ağır çanta taşıyan çocukların okula yürümekten uzaklaştırılmasının yanlışsız bir yaklaşım olmayacağını vurguladı.
“Buradan ‘Çocuk ağır çanta taşıyor, o halde okula yürümemeli’ sonucu da çıkarılmamalıdır. Tam aksine, yürüyüş çocuklar için son derece değerli bir fiziksel aktivitedir. Tahlil yürüyüşü azaltmak değil; gereksiz yükü azaltmak ve çantayı çocuğa uygun hale getirmektir” dedi.
Uçgun, okulların da çocukların taşıdığı yükün azaltılmasında kıymetli bir rol üstlenebileceğini belirterek her gün bütün kitapların taşınmasını gerektirmeyen ders programları, okulda kullanılabilecek dolaplar ve dijital malzemelerin yanlışsız kullanımının günlük çanta yükünü azaltabileceğini tabir etti.
Çocukların sağlıklı gelişimi için hareket şart
Sağlıklı bir kas-iskelet sistemi için sadece okul çantasına odaklanmanın kâfi olmadığını belirten Uçgun, çocuğun gün içerisindeki toplam hareketliliğinin ehemmiyetine dikkat çekti.
“Çocukların koşmasına, zıplamasına, tırmanmasına, bisiklete binmesine, oyun oynamasına ve farklı sporları deneyimlemesine fırsat verilmelidir. Çocukluk devrindeki hareket sadece kasları değil, kemik yapısını, istikrar ve uyumu, kalp-akciğer kapasitesini ve motor hünerleri de geliştirir.”
Sağlıklı bir omurga için en yeterli yatırım hareketli bir çocukluk
Doç. Dr. Hikmet Uçgun, ailelere yönelik bildirisini şu sözlerle özetledi:
“Hafif, çocuğun boyutlarına uygun ve iki omuzda taşınan bir çanta tercih edin; içine sahiden o gün muhtaçlık duyulanları koyun ve çocuğunuzu hareket etmekten korumayın, hareket etmesi için fırsat yaratın.”
Uçgun, “Sağlıklı bir omurga için en düzgün yatırım sırf hakikat çantayı almak değil; hareketli bir çocukluk oluşturmaktır” dedi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
