Mastercard’ın “Güveni Kodlamak: Yapay Zekâ Tabanlı Dünyada Niyet, Rıza ve Kontrol Yarışı” başlıklı yeni Signals raporu, yapay zekâ asistanlarının tüketiciler ve işletmeler ismine araştırma yapmanın ve teklifler sunmanın ötesine geçerek karar verdiği ve süreç gerçekleştirdiği yeni ticaret devrini inceliyor.
Rapora nazaran yapay zekâ asistanlı ticaretin büyümesinin önündeki temel mani artık teknolojik yeterlilik değil, kullanıcıların karar ve ödeme yetkisini bu sistemlere devretme konusundaki inancı. Bu sebeple yapay zekâ asistanlı ticaretin yaygınlaşması, yapay zekâ asistanlarının kimliğinin doğrulanabildiği, kullanıcı niyetinin açık biçimde kaydedildiği, verilen yetkinin sınırlandırılabildiği ve gerektiğinde geri alınabildiği bir inanç mimarisine bağlı olacak.
Tüketiciler dayanağa açık, tam özerkliğe temkinli
Yapay zekânın tercihler ve bütçe doğrultusunda satın alınacak eseri seçmesine, ödemenin tüketici tarafından onaylanması şartıyla müsaade verebileceğini söyleyenlerin oranı yüzde 32’ye ulaşıyor. Lakin evvelce belirlenmiş kurallar bulunsa bile satın alma sürecini büsbütün otonom biçimde gerçekleştirme yetkisini yapay zekâya vermeye hazır olanların oranı yüzde 9’da kalıyor.
2030’a kadar 5 trilyon dolarlık global potansiyel
Yapay zekâ asistanlı ticaret şimdi gelişiminin birinci basamaklarında olmasına karşın değerli bir ekonomik potansiyel taşıyor. Rapora nazaran yapay zekâ asistanlarının desteklediği global tüketici harcamalarının 2030’a kadar 3 ila 5 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. İşletmeler arası süreçlerde ise bu büyüklüğün üç katına kadar çıkabileceği öngörülüyor.
Buna karşılık yapay zekâ asistanları aracılığıyla gerçekleştirilen süreçler bugün global e-ticaret hacminin sadece yüzde 0,4’ünü, süreç bedelinin ise yüzde 0,2’sini oluşturuyor. Rapora nazaran pazar potansiyeli ile mevcut kullanım arasındaki bu fark, itimat, kimlik doğrulama, yetkilendirme, üye işyeri kabulü ve işlem güvenliği alanlarında güçlü altyapılar kurulması gerektiğini gösteriyor.
Güven, ödeme anından evvel kurulacak
Bu değişim, kullanıcı niyeti ile ödemenin gerçekleştirilmesi arasında yeni bir “güven katmanı” oluşturulmasını gerekli kılıyor. Bu katman, para hareket etmeden evvel süreci kimin gerçekleştirdiğini, kullanıcının hangi aksiyonlara müsaade verdiğini ve harcama limiti, vakit aralığı, eser kategorisi yahut üye işyeri üzere hangi sonların geçerli olduğunu doğrulayabiliyor. Yapay zekâ asistanının faaliyetlerinin kayıt altına alınması ise mümkün uyuşmazlıklarda denetlenebilir bir süreç geçmişi sağlıyor. Teknoloji platformlarının ise yapay zekâ asistanının kimliğini ve kullanıcı onayını doğrulayabilmesi, tüketicilere verilen yetkiyi değiştirme yahut durdurma imkânı sunması gerekiyor. Sorumluluk, itiraz ve uyuşmazlıkların tahlili konusunda ekosistemdeki tüm tarafların ortak ve anlaşılır kurallar geliştirmesi, yapay zekâ asistanlı ticarete duyulan inancın temel şartları arasında yer alıyor.
Mastercard inançlı yetkilendirme altyapısını geliştiriyor
Mastercard; kimlik doğrulama, siber güvenlik, tokenizasyon, ödeme güvenliği ve global ağ yetkinliklerini yapay zekâ asistanlı ticaretin gereksinimlerine uyarlıyor. Mastercard Agent Pay, yapay zekâ asistanlarına özel tokenlar, Doğrulanabilir Niyet ve asistan kimliği tahlilleri, kullanıcı tarafından verilen yetkinin tanımlanmasını, doğrulanmasını ve süreç boyunca uygulanmasını sağlamayı amaçlıyor.
Mastercard Yapay Zekâ ve Veri Başkanı Greg Ulrich konuyla ilgili şunları söyledi:
“Yapay zekâ asistanlı ticaret lakin üç öge birlikte ölçeklendiğinde işler: Süreçleri mümkün kılan ödemeler, bu süreçleri garantiye alan güven ve güvenlik ile onları daha akıllı ve ferdî hâle getiren yapay zekâ dayanaklı hizmetler. Mastercard, gelişmekte olan yetkinlikleri gerçek dünya uygulamalarına dönüştürmek için ağından güç alarak bu üç alandaki çalışmalarını da hızlandırıyor.”
Rapor, yapay zekâ asistanlı ticaretin geleceğini sırf yapay zekâ asistanlarının ne kadar bağımsız hareket edebildiğinin belirlemeyeceği sonucuna varıyor. Yeni periyodun başarısı; kullanıcıların anlayabildiği açık yetkilendirme modellerine, inançlı ve birlikte çalışabilir altyapılara, görünür denetim düzeneklerine ve tesirli itiraz süreçlerine bağlı olacak.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
