Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Ercan Kaya, beyin anevrizmasının riskleri, kanama belirtileri, tedavi gerekip gerekmediğinin nasıl belirlendiği ve açık cerrahi ile damar içi tedavi metotlarının nasıl seçildiği hakkında açıklamalarda bulundu.
Her anevrizma yırtılıp kanamaz; kimileri tesadüfen saptanabilir!
Beyin anevrizmasının, beyni besleyen bir damarın duvarındaki zayıf bir noktanın dışarı gerçek balonlaşması manasına geldiğini aktaran Op. Dr. Ercan Kaya, “Çoğu anevrizma belirti vermeden kalabilir ve öteki bir sebeple yapılan beyin görüntülemesinde tesadüfen bulunabilir.” dedi.
Bu sebeple her anevrizmanın kesinlikle yırtılıp kanayacağını düşünmenin gerçek olmadığına değinen Op. Dr. Kaya, “Bununla birlikte birtakım anevrizmalar büyüyebilir yahut kanayabilir. Anevrizmalar erişkinlerde, bayanlarda, sigara kullananlarda ve yüksek tansiyonu olanlarda daha sık görülür. Anne, baba yahut kardeş üzere yakın aile bireylerinde beyin anevrizması ya da anevrizmaya bağlı kanama bulunması da riski artırabilir. Birtakım kalıtsal hastalıklarla bağlantı görülebilir. Fakat bir risk etkeninin bulunması bireyde kesinlikle anevrizma olduğu manasına gelmez. Tıpkı formda hiçbir risk etkeni bulunmayan bir şahısta de anevrizma gelişebilir. Kimlerin taranması gerektiği, aile hikayesi ve eşlik eden hastalıklar dikkate alınarak doktor tarafından değerlendirilmeli.” halinde konuştu.
Her anevrizma tedavi edilmeli mi?
Her anevrizmaya süreç yapılmadığına dikkat çeken Op. Dr. Kaya, “Çünkü henüz kanamamış bir anevrizmayı tedavi etmenin de makul riskleri vardır. Temel soru şudur: Anevrizmanın gelecekte kanama ihtimali mi, uygulanacak sürecin riski mi daha yüksek?” dedi.
Değerlendirmede sadece anevrizmanın büyüklüğüne bakılmadığını vurgulayan Op. Dr. Kaya, şunları söyledi:
“Yerleşimi, biçimi, vakit içinde büyüyüp büyümediği, hastanın yaşı ve genel sıhhat durumu, sigara ve yüksek tansiyon hikayesi, ailede anevrizmaya bağlı kanama bulunması ve hastanın daha evvel bu türlü bir kanama geçirip geçirmediği birlikte ele alınır.
Kanama riski düşük görülen birtakım anevrizmalar belli aralıklarla MR yahut tomografi temelli damar görüntülemeleriyle takip edilebilir. İzlem, ‘hiçbir şey yapmamak’ değildir; görüntüleme denetimlerinin yanı sıra tansiyonun düzenlenmesi ve sigaranın bırakılması da değerlidir. Tedavi ya da takip kararı, bu bahiste tecrübeli bir takımın değerlendirmesiyle verilmelidir.”
Anevrizma kanamasının en tipik belirtisi ani ve şiddetli baş ağrısı!
Anevrizma yırtıldığında kanın çoğunlukla beynin etrafındaki sıvı dolu boşluğa yayılacağını kaydeden Op. Dr. Kaya, “Buna subaraknoid kanama, yani beyin zarları arasına kanama denir. Bu, epeyce yüksek hayati tehlike taşıyan bir durumdur.” dedi.
Belirtiler hakkında bilgi veren Op. Dr. Kaya, “En tipik belirti, birdenbire başlayan ve birkaç dakika içinde en yüksek şiddetine ulaşan baş ağrısıdır. Bulantı, kusma, ense sertliği, ışığa hassasiyet, bayılma, şuur bulanıklığı, nöbet, konuşma bozukluğu yahut kol ve bacaklarda güçsüzlük eşlik edebilir. Birtakım hastalar daha birinci anda şuurunu kaybedebilir. Tehlike yalnız birinci kanamayla sonlu değildir. Anevrizma yine kanayabilir; beyinde su toplanması gelişebilir yahut damarlar ilerleyen günlerde daralarak beynin kâfi kan alamamasına yol açabilir. Bu sebeple kuşkulu belirtilerde çabucak acil servise başvurulmalıdır.” ikazında bulundu.
Ağrının geçmesini beklemek tehlikeli bir gecikmeye yol açabilir!
Ağrının ne kadar şiddetli olduğu değil, nasıl başladığının değerli olduğunun altını çizen Op. Dr. Kaya, “Birden ortaya çıkan, birkaç dakika içinde en yüksek seviyesine ulaşan ve kişinin daha evvel hiç yaşamadığı bu ağrı, hastalar tarafından bazen ‘başıma balyozla vurulmuş gibi’ kelamlarıyla tanım edilir. Bu tablo, anevrizmaya bağlı beyin kanamasının en değerli ikazlarından biridir.” dedi.
Her ani ve şiddetli baş ağrısının da anevrizma kanaması olmadığını hatırlatan Op. Dr. Kaya, “Başka ciddi hastalıklar da emsal belirti verebilir. Buna karşılık ağrının geçmesini beklemek yahut sırf ağrı kesiciyle yetinmek tehlikeli bir gecikmeye yol açabilir.” diye konuştu.
Erken müdahale, hayatı korumak ve yeni hasarı önlemek için kritik!
Anevrizmaya bağlı beyin kanamasında birinci dakikalar ve saatlerin sebep değerli olduğuna işaret eden Op. Dr. Kaya, “Anevrizmaya bağlı kanama başladıktan sonra hastanın teneffüsü ve şuuru bozulabilir, beyin içindeki basınç artabilir ve anevrizma tekrar kanayabilir. Bu sebeple erken müdahale, yalnız teşhis koymak için değil, hastanın yaşamsal fonksiyonlarını korumak ve yeni hasarı önlemek için gereklidir.” dedi.
Hastanede beyin tomografisiyle kanamanın araştırıldığını söyleyen Op. Dr. Kaya, “Gerekirse damar görüntülemesi yapılarak kanamanın kaynağı belirlenir. Beyinde su toplanması yahut basınç artışı varsa bunlara müdahale edilir. Kanayan anevrizmanın yine kanamasını önlemek hedefiyle açık cerrahi ya da endovasküler sistemle mümkün olan en erken ve inançlı vakitte kapatılması planlanır.” açıklamasını yaptı.
Tedavi yolu hastanın durumuna nazaran seçilir!
Anevrizma tedavisinde açık cerrahi ve endovasküler sistemlerin nasıl seçildiği hakkında bilgi veren Op. Dr. Ercan Kaya, sözlerini şöyle tamamladı:
“Açık cerrahide kafatasında bir açıklık oluşturulur ve anevrizma, küçük bir metal klips yerleştirilmek suretiyle kapatılır. Endovasküler (damar içi) tedavide ise çoğunlukla kasık yahut el bileğindeki bir atardamardan ince tüplerle beyin damarlarına ulaşılır. Anevrizma, çeşitli damar içi araçlar kullanılarak içeriden kapatılır.
Yöntemlerden biri her hasta için kesin olarak başkasından üstün değildir. Seçim; anevrizmanın yeri, büyüklüğü, formu ve boyun yapısı, kanayıp kanamadığı, hastanın yaşı ve genel durumu ile eşlik eden beyin kanamasının özelliklerine nazaran yapılır.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
