Türkiye’nin Akdeniz kıyılarındaki en değerli doğal yaşam alanlarından biri olan Fethiye kumsalları, her yıl iribaşlı deniz kaplumbağalarının (Caretta caretta) yuvalama uğraşına sahne oluyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü tarafından deniz kaplumbağalarının korunması ve popülasyonlarının izlenmesi emeliyle yürütülen çalışmalar 2026 yılında da sürdürülüyor.
Pamukkale Üniversitesi’nden Dr. Doğan Sözbilen’in yürütücülüğündeki projenin bilimsel ekibinde Üsküdar Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Doğukan Mutlu da yer alıyor. Üsküdar Üniversitesi’nden istekli öğrencilerin de takviye verdiği saha çalışmalarında Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi’ndeki Caretta caretta yuvaları izleniyor, yuvalama alanları korunuyor ve yavruların denize sağlıklı biçimde ulaşabilmesi için gerekli tedbirler alınıyor.
Yuva sayılarında düşüş olmaması sevindirici
Üsküdar Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Doğukan Mutlu, yuvalama kumsallarında hem biyolojik hem de genetik çalışmaların aralıksız sürdüğünü belirterek, şunları söyledi:
“Elde ettiğimiz bilgilere nazaran Caretta caretta yuva sayılarında bir düşüş yaşanmaması epeyce sevindirici. Bu durum, müdafaa çalışmalarının uzun vadede meyvesini verdiğini ve deniz kaplumbağalarının bu kumsalları kullanmaya devam ettiğini gösteriyor.”
Koruma çalışmaları ve insan faktörü
Yürütülen muhafaza faaliyetleri kapsamında yuvaların tespiti, kafeslenmesi ve yavruların denize inançla ulaşması sağlanıyor. Fakat araştırma grubu, kumsallardaki yoğun insan baskısına da dikkat çekiyor. Karaot plajında yer alan, bilhassa Akgöl bölgesindeki yuvalama kumsalına yapılan denetimsiz araç girişleri, hassas yuvalama alanları için önemli bir risk oluşturuyor.
Sürdürülebilir turizm ve kumsalın geleceği
Turizmin sürdürülebilirliği, temelde dayandığı doğal etrafın ne kadar korunduğuna bağlıdır. Fethiye kumsalları hem turizm hem de jenerasyonu tehlike altındaki deniz kaplumbağaları için büyük kıymet taşıyor. Kumsallar gündüz tatilcileri ağırlarken, gece deniz kaplumbağalarının güvenliği için temel kurallara ihtimam gösterilmesi gerekiyor. Hava karardıktan sonra kullanılan el feneri, cep telefonu ışığı yahut yakılan ateşler yavruların yönünü şaşırmasına sebep olurken, yüksek ses ve gürültü anaç kaplumbağaların yumurtlamadan denize dönmesine yol açabiliyor. Kumsala yerleştirilen muhafaza kafeslerine müdahale edilmemesi de yavruların sıhhati açısından kritik bir rol oynuyor. Alandaki araştırmacı ve gönüllüler, insan ve tabiatın ahenk içinde yaşaması ismine sürdürülebilir turizm farkındalığı oluşturmak için bilgilendirme çalışmalarını sürdürüyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
