Üsküdar Üniversitesi Diş Hastanesi Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Buse Yılmaz Şen, okul öncesinde çocukların ağız ve diş sıhhati denetiminden geçirilmesinin ehemmiyeti hakkında açıklamalarda bulundu.
Okul başlamadan evvel diş denetimi ihmal edilmemeli!
Yeni eğitim-öğretim dönemi yaklaşırken çocukların kırtasiye, kıyafet üzere okul muhtaçlıklarının tamamlandığını lakin birden fazla vakit ağız ve diş sıhhati denetiminin hazırlık listesi dışında kaldığını tabir eden Dr. Öğr. Üyesi Buse Yılmaz Şen, “Oysa okul öncesinde gerçekleştirilen rutin diş muayenesi, erken periyotta fark edilmeyen çürüklerin, diş eti meselelerinin, sürme bozukluklarının ve ağız alışkanlıklarının belirlenmesi açısından ehemmiyet taşıyor.” dedi.
Çocuklarda ağız ve diş sıhhatinin genel sıhhat, beslenme, uyku ve okul performansıyla yakından alakalı olduğuna işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Şen, “Aileler okul başlamadan evvel diş denetimini ihmal etmemeli. Diş çürüğü başlangıç etabında her vakit ağrıya yol açmayabilir. Bir çocuğun rastgele bir şikayetinin olmaması, ağız ve diş sıhhatinde sorun bulunmadığı manasına gelmez. Ağrı ortaya çıktığında ise sorun daha ileri bir etaba ulaşmış olabilir. Bu sebeple okul öncesi denetim, mümkün sorunların çocuk ağrı yaşamadan ve okul nizamı etkilenmeden kıymetlendirilmesine imkan verir. Ağız ve diş meselelerinin sırf ağızla hudutlu olduğu düşünülmemeli. Ağrı, çiğneme zahmeti ve uykusuzluk çocuğun günlük ömrünü direkt etkileyebilir. Okul periyodunda ortaya çıkan acil diş tedavisi muhtaçlığı, çocuğun derslerden uzak kalmasına ve okul rutininde aksamalara da yol açabilir. Hami yaklaşımın temel hedefi, sorun büyümeden tedbir almaktır.” açıklamasını yaptı.
Süt dişleri ‘nasıl olsa düşecek’ diye ihmal edilmemeli!
Toplumda süt dişlerinin süreksiz olduğu için tedavi edilmesine gerek bulunmadığı yönünde yanlış bir inanış olduğuna dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Şen, “Süt dişleri çocuğun sağlıklı beslenmesi, yanlışsız çiğnemesi ve konuşma gelişimi açısından değerli misyonlar üstlenir.” dedi.
Süt dişlerinin, daimi dişler için ağızda yer tuttuğunu ve onların hakikat pozisyonda sürmesine rehberlik ettiğini hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi Şen, “Erken kaybedilen bir süt dişi, komşu dişlerin boşluğa kaymasına ve ilerleyen devirde yer darlığına sebep olabilir. Bu sebeple süt dişindeki çürük ‘nasıl olsa düşecek’ kanısıyla ertelenmemeli; çocuk diş tabibi tarafından değerlendirilmelidir.” diye konuştu.
İlk diş doktoru ziyareti acil durumla başlamamalı!
Çocuğun diş doktoruyla birinci müsabakasının ağrılı ve acil bir tedavi sırasında gerçekleşmesinin tasayı artırabileceğini vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Şen, rutin denetimlerin çocuğun klinik ortamına alışmasına da yardımcı olduğunu söyledi.
“Çocuk diş hekimliğinde itimat bağı çok pahalıdır.” diyen Şen, “Şikayet yokken yapılan kısa ve olumlu bir tanışma muayenesi, çocuğun diş doktorunu korkulacak biri olarak değil, sıhhatini koruyan bir kişi olarak tanımasını sağlar. Tertipli ziyaretler sayesinde çocuk hem ortamı tanır hem de ağız bakımının hayat uzunluğu sürdürülmesi gereken doğal bir sıhhat alışkanlığı olduğunu öğrenir.” sözlerini kullandı.
Okul öncesi denetimde nelere bakılıyor?
Rutin diş muayenesinin sadece çürük denetiminden ibaret olmadığına değinen Dr. Öğr. Üyesi Şen, “Muayenede çocuğun yaşına ve gereksinimine nazaran; dişlerde başlangıç yahut ilerlemiş çürük bulunup bulunmadığı, diş eti ve ağız içi dokuların durumu, süt ve daimi dişlerin sürme süreci, çiğneme ve kapanış ilgisi, erken süt dişi kaybı yahut yer darlığı riski, parmak emme, ağız teneffüsü, dudak ya da kalem ısırma üzere alışkanlıklar, diş fırçalama tekniği ve ağız bakım alışkanlıkları ve çocuğun çürük riskine nazaran kollayıcı uygulama ihtiyaçları göz önünde bulundurulur.” dedi.
Her çocuğun ağız yapısının, beslenme alışkanlıklarının ve çürük riskinin farklı olduğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Şen, şunları söyledi:
“Kontrol aralığı standart bir takvim yerine çocuk diş tabibinin kişisel değerlendirmesiyle belirlenmeli. Muayene sonucunda çocuğun yaşına ve çürük riskine nazaran florür uygulamaları, fissür örtücü üzere esirgeyici süreçler yahut ağız bakım eğitimi planlanabilir. Hedef sadece mevcut sorunu tedavi etmek değil, yeni sıkıntıların oluşma riskini de azaltmaktır.”
Diş fırçalama sorumluluğu küçük yaşta büsbütün çocuğa bırakılmamalı!
Okul öncesi çocukların el marifetlerinin dişlerin tüm yüzeylerini tesirli biçimde temizlemek için her vakit kâfi olmayabileceğini söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Buse Yılmaz Şen, “Çocuğun kendi dişini fırçalamasına müsaade verilmeli, fakat son denetim ve gerekli tamamlama ebeveyn tarafından yapılmalı.” dedi.
Fırçalamanın bir vazife ya da ceza üzere sunulmaması gerektiğini aktaran Dr. Öğr. Üyesi Şen, “Sabah ve akşam günlük rutinin doğal bir modülü haline getirilmeli. Yaşa uygun diş fırçası ve florürlü diş macunu seçimi çocuk diş tabibinin önerisi doğrultusunda yapılmalı. Kullanılan macun ölçüsü çocuğun yaşına nazaran düzenlenmeli.” halinde konuştu.
Diş tabibi korkusunu artıran cümlelerden kaçının!
Muayene öncesinde ebeveynlerin kullandığı lisanın çocuğun yaklaşımını etkilediğini lisana getiren Dr. Öğr. Üyesi Şen, “‘Korkma, acımayacak, iğne yapılmayacak’ üzere cümleler uygun niyetli olsa da çocuğun zihninde ağrı ve endişe çağrışımı oluşturabilir.” ikazını yaptı.
Dr. Öğr. Üyesi Şen, “Çocuğa ‘dişlerini saydıracağız, dişlerinin sağlıklı büyümesine yardımcı olacağız’ üzere sade ve olumlu sözler kullanılabilir. Geçmişte yaşanan olumsuz diş doktoru tecrübelerinin çocuğun yanında anlatılmaması da kıymetlidir. Muayeneyi sürpriz bir olay haline getirmek yerine kısa, dürüst ve yaşına uygun biçimde açıklamak çocuğun inancını takviyeler.” teklifinde bulundu.
Ağız ve diş sıhhati denetimi okula hazırlık listesinin bir kesimi olmalı!
Okul öncesinde yapılacak kısa bir denetimin, periyot içinde yaşanabilecek daha kapsamlı meselelerin önüne geçebileceğinin altını çizen Dr. Öğr. Üyesi Şen, sözlerini şöyle tamamladı:
“Sağlıklı dişler; rahat çiğneme, kaliteli uyku, anlaşılır konuşma ve özgüvenli bir gülümseme için değerlidir. Ailelerin okul hazırlığı yaparken ağız ve diş sıhhatini da bu sürecin ayrılmaz bir kesimi olarak görmesini öneriyoruz. Çocuklarda amaç, ağrı başladığında müdahale etmek değil; tertipli denetim ve yanlışsız alışkanlıklarla ağız sıhhatini korumaktır.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
