Doğuştan kulak biçim bozuklukları sadece estetik bir sorun olarak görülmemeli. Besbelli kulak farklılıkları, çocukların ilerleyen yaşlarda gözlük yahut kulaklık kullanırken zahmet yaşamasına sebep olabiliyor. Birtakım doğumsal anomalilere işitme kaybı da eşlik edebiliyor. Bilhassa okul çağında kulağının görünümü sebebiyle akran zorbalığına uğrayan çocuklarda özgüven kaybı, toplumsal ortamlardan kaçınma ve fotoğraf çektirmek istememe üzere ruhsal meseleler gelişebiliyor. Aileler ise doğumdan sonra fark ettikleri biçim farklılığına, “Nasıl olsa büyüdükçe geçer” fikriyle yaklaşarak haftalarca, hatta aylarca bekleyebiliyor. Halbuki ömrün birinci haftalarında kulak kıkırdağının epeyce esnek olması sayesinde birtakım biçim bozukluklarının ameliyata gerek kalmadan küçük bir aparat yardımıyla düzeltilebildiğine dikkat çeken Acıbadem Kadıköy Hastanesi (Dr. Şinasi Can) Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı ve Gelişimsel Pediatrist Dr. Reyhan Tamer, “Bebeğin kulağında doğuştan bir biçim farklılığı fark edildiğinde haftalarca beklenmemeli. Zira beklerken ameliyatsız tedavi için en değerli dönem kaybedilebilir” diyor.
Her 5 çocuktan birinde görülebiliyor
Doğuştan kulak form bozukluğu, bebeğin dış kulağının doğumdan itibaren olağan anatomik görünümünden farklı olması olarak tanımlanıyor. Bu sorun yaklaşık her 5 çocuktan birinde görülebiliyor lakin hafif form bozuklukları yenidoğan muayenesinde gözden kaçabiliyor. Kulağın dışa yanlışsız besbelli olması, üst kısmının öne yahut aşağı yanlışsız katlanması, kulak kenarı kıvrımlarının düzensizliği, üst kısımda fazladan bir kıkırdak kıvrımı bulunması, kulak çanağındaki kıkırdağın farklı biçimlenmesi yahut kulağın dar ve büzüşmüş görünmesi bu bozukluklar arasında yer alıyor.
“Büyüdükçe düzelir” fikri fırsat kaybettirebilir
Ameliyatsız kulak şekillendirme tedavisinde zaman büyük ehemmiyet taşıyor. En uygun dönemi doğumdan sonraki birinci günler ve haftalar, bilhassa de birinci 1-2 hafta oluşturuyor. Yenidoğan periyodunda anneden geçen östrojen hormonunun tesiriyle kulak kıkırdağı daha yumuşak, esnek ve şekillendirilebilir oluyor. Hormon tesirinin azalmasıyla kıkırdak haftalar içinde giderek sertleşiyor.
Bazı hafif form bozukluklarının bizatihi düzelebileceğini, lakin hangilerinin kalıcı olacağının evvelce kesin olarak bilinemediğini vurgulayan Gelişimsel Pediatrist Dr. Reyhan Tamer, “Ailelerin, ‘Biraz bekleyelim, büyüdükçe düzelir’ yaklaşımıyla hareket etmesini önermiyoruz. Ne kadar erken kıymetlendirme yapılırsa ameliyatsız tedaviden yararlanma mümkünlüğü o kadar artar. Tedaviye geç başlandığında uygulama daha uzun sürebilir ve alınacak sonuç azalabilir. İki aydan sonra her bebek için tedavi bahtının büsbütün ortadan kalktığını söylemek yanlışsız değildir; fakat yaş ilerledikçe prosedürün aktifliği genel olarak düşer” bilgisini paylaşıyor.
Her form bozukluğu işitme kaybı manasına gelmiyor, ama…
Yalnızca dış kulağın biçimini ilgilendiren birçok form bozukluğunda işitme büsbütün olağan olabiliyor. Fakat dış kulak yolunun gelişmediği ya da dar olduğu ve kulağın birtakım yapılarının eksik geliştiği daha kapsamlı doğumsal anomalilere işitme sıkıntıları eşlik edebiliyor. Bu sebeple bariz bir doğumsal kulak farklılığı bulunan bebeklerde yenidoğan işitme taramasının yapılması, uzman tarafından kıymetlendirilmesi, gerektiğinde detaylı odyolojik değerlendirmeye başvurulması kritik kıymet taşıyor.”
Akran zorbalığına maruz kalabiliyorlar!
Belirgin kulak farklılıkları okul çağında çocuğun akranları tarafından alay edilmesine, kendisine lakap takılmasına yahut zorbalığa uğramasına sebep olabiliyor. Bu durumun çocukta ruhsal bir travma yaratabildiğini belirten Dr. Tamer, “Çocuklarda özgüven meseleleri ve toplumsal ortamlardan kaçınma görülebiliyor. Birtakım çocuklar kulaklarını daima saçlarıyla kapatmaya çalışıyor, fotoğraf çektirmek istemeyebiliyor. Gözlük ve kulaklık kullanımını da güçleştirebiliyor. Bu sebeple doğuştan kulak hal bozuklukları yalnızca estetik açıdan değerlendirilmemeli; çocuğun psikososyal gelişimi de göz önünde bulundurulmalıdır” diyor.
Kesi ve dikiş gerektirmiyor
Dr. Tamer, ameliyatsız tedavi sürecini de şöyle anlatıyor: “Kulak kıkırdağı ve deri dokusunun mevcut olduğu, lakin kulağın biçiminin bozulduğu uygun durumlarda yenidoğan periyodunda ameliyatsız kulak şekillendirme yolundan yararlanılabiliyor. Yenidoğanın kulağına uygun, küçük ve hafif bir şekillendirme sistemi kullanılıyor. Kulağın etrafına ve gerekli anatomik noktalara yerleştirilen modüller, anatomik kıvrımları gerçek konumda tutarak, kıkırdağa denetimli ve daima bir yönlendirme sağlıyor. Böylelikle kıkırdağın vakit içinde hedeflenen biçime ahenk göstermesi amaçlanıyor.” Uygulamada kesi ve dikiş bulunmazken, sistem hiçbir formda ağrıya sebep olmuyor.
Dr. Tamer “Amaç kulağı zorla bükmek yahut kıkırdağa ziyan vermek değil; doğal kıvrımları hakikat durumda tutmaktır. Tedavi bebeğin kulak yapısına nazaran tabip tarafından planlanır. Uygulama müddeti yarım saat sürerken, tedavi mühleti ise form bozukluğunun çeşidine nazaran genelde birkaç hafta sürer. Erken başlanan tedavide mühlet kısalabilir, muvaffakiyet oranı uygun hastalarda yüzde 90’a ulaşabilir. Fakat muvaffakiyet, form bozukluğunun cinsine, tedavi yaşına ve uygulamanın sistemli sürdürülmesine bağlıdır” diyor.
Ebeveynler kulağa hal vermeye çalışmamalı!
Ameliyatsız prosedür; bariz kepçe kulak görünümü, kulağın üst kısmının katlanması, kulak kenarındaki kimi kıvrım bozuklukları ve uygun daralmış kulak deformitelerinde uygulanabiliyor. Lakin kulak dokusunun besbelli biçimde eksik olduğu yapısal anomalilerde birebir muvaffakiyet beklenmiyor. Bu sebeple her doğuştan kulak biçim bozukluğunun aparatla düzeltilebileceği düşünülmemeli; bebeğin usule uygun olup olmadığı doktor tarafından belirlenmeli.
Tedavi sırasında aparatın bulunduğu bölgenin pak ve kuru tutulması, sistemin aile tarafından çıkarılmaması yahut yerinin değiştirilmemesi gerekiyor. Ciltte bariz kızarıklık, yara, tahriş, şişlik ya da akıntı gelişirse tabibe başvurulması ehemmiyet taşıyor. Sistemli denetimlerde hem kulağın aldığı biçim hem de cildin durumu bedellendiriliyor ve gerektiğinde sistem yine ayarlanıyor.
Evde rastgele bantlama yapılmaması gerektiği ikazında bulunan Dr. Reyhan Tamer, sözlerini şöyle tamamlıyor: “Aileler kulağı bastırarak yahut farklı malzemeler kullanarak kendileri form vermeye çalışmamalı. Hakikat yaklaşım; hal farklılığını erken fark etmek, işitmeyi pahalandırmak, sorunun çeşidini belirlemek ve uygun tedaviyi doktor takibinde, hakikat vakitte planlamaktır.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
