İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin düzenlediği İzmir Gıda Sistemi Çalıştayı tüm paydaşların iştirakiyle başladı. Çalıştayın açılışında, üreticinin emeğini, doğayı ve her vatandaşın sağlıklı besine erişim hakkını koruyan İzmir için çalıştıklarını tabir eden Başkan Tugay, en büyük sorumluluklarının ise çocuklar olduğunu söyledi. Çocuklar ve Gıda Güvenliği Misyon Projesi’ni başlattıklarını duyuran Başkan Tugay, “Çocuklar kâfi ve nitelikli besine erişemezse eğitimde fırsat eşitliğinden kelam etmek mümkün olmaz” dedi.
Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın göreve geldiği günden bu yana hayata geçirdiği gıda güvenliği atakları kapsamında hazırlanan İzmir Gıda Sistemi Belgesi’ne son formunu verecek İzmir Gıda Sistemi Çalıştayı başladı. Tarihi Havagazı Fabrikası Kültür Merkezi’nde düzenlenen çalıştayın açılışına İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Zeki Yıldırım, Genel Sekreter Yardımcısı Hakan Uzun ve belediye bürokratları, kamu kurumu temsilcileri, akademisyenler, sivil toplum kuruluşu temsilcileri, kooperatifler ve bölüm temsilcileri katıldı. Başkan Dr. Cemil Tugay’ın öncülüğünde paydaşları buluşturan Gastronomi ve Gıda Konseyi’nin beş başka toplantısının çıktıları ışığında düzenlenen İzmir Gıda Sistemi Çalıştayı, Kent-Bölge Gıda Sistemi (City Region Food Systems – CRFS) yaklaşımı çerçevesinde yürütülen tahlilleri ve bunlara dayalı siyaset, aksiyon ve teklifleri masaya yatıracak.
“Gıda çölleri denebilecek önemli adaletsizliklerin yaşandığı alanlar var”
Çalıştayın açılış konuşmasını yapan Başkan Dr. Cemil Tugay, Karşıyaka Belediye Başkanlığı devrinde hayata geçirdikleri Kentsel Gıda Stratejisi Belgesi çalışmalarını İzmir genelinde daha büyük ölçekte hayata geçirebilmek için iki buçuk yıldır çalışmaların titizlikle yürütüldüğünü söz etti. İzmir’in Türkiye’nin ziraî üretiminde en fazla hisseye sahip kentlerinden biri olduğuna dikkat çeken Başkan Tugay, “Kooperatifleriyle, yenilikçi uygulamalarıyla, etraf duyarlılıklarıyla İzmir, Türkiye’ye ilham veren bir kenttir. O sebeple bu kimliğin gereğini yerine getirmemiz gerekiyor. İzmir Gıda Sistemi Belgesi, öylesine hazırlanmış bir doküman değil, nitekim kapsayıcı ve iştirak oranı yüksek bir çalışmadır. Gıda konusu, ziraî üretim ve beslenmenin dışında boyutları olan bir bahis. Ekolojik boyutu var, ekonomik boyutu var ve toplumsal adaletle ilgili değerli boyutu var. Bu hususta bir planlama noksanlığı kelam konusu. Gıda çölleri denebilecek kadar önemli adaletsizliklerin yaşandığı alanlar var. O sebeple, İzmir’e mercekle bakıp; bölge bölge, alan alan bunları gerçek kıymetlendirmek, sonra da neler yapabiliriz üzerine bir strateji belirlemek gerekiyor” biçiminde konuştu.
“Üretmek kadar besinin hangi pazarlara nasıl ulaştığı da önemli”
İzmir’in mekânsal planlama bilgileri hakkında bilgi veren Başkan Tugay, kent genelindeki yüksek üretime karşın öbür kentlerden yaş zerzevat ve meyve tedarik edildiğine dikkat çekerek, “İzmir’de 2024 yılında 479 bin ton patates üretilmiş, 58 bin tonu öbür illere gönderilmiş. Buna karşılık İzmir’e başka illerden 41 bin ton patates gelmiş. Bu, plansızlık ve koordinasyonsuzluğu gösteriyor. Yani üretmek kadar besinin hangi kanallarla, hangi pazarlara nasıl ulaştığı da kıymetli. Üretici ile tüketici arasındaki zinciri güçlendirmek, aradaki kayıpları azaltmak ve mahallî üretimin kent içinde daha fazla karşılık bulmasını sağlamak zorundayız” formunda konuştu.
“İnsanların fakirleştiği alanlarda besine erişim zorlaşıyor”
Üretimin yanı sıra besine erişime dikkat çeken Başkan Tugay, “İnsanların fakirleştiği alanlarda besine erişim zorlaşıyor ve tıpkı vakitte besinin maliyeti artıyor; beşerler besin için daha fazla para ödüyorlar. Üreticinin emeğinin karşılığını alabildiği ve her yurttaşımızın sağlıklı, kâfi ve uygun fiyatlı besine ulaşabildiği bir sistemi kurmak lazım” dedi.
“Çocukların beslenmesi Türkiye’nin gündeminde”
En büyük sorumluluğun çocukların sağlıklı beslenmesi olduğunu lisana getiren Başkan Tugay, “Çocuklarımızın beslenmesi Türkiye’nin gündeminde. Burada bir sorun olduğunun herkes farkında. Gıda krizi ve yoksulluğa bağlı yetersiz beslenme en çok çocukların gelişimini etkiliyor. Bunun Türkiye’ye nasıl bir maliyet getireceğini düşünmek eminim güç değildir. Beslenme; öğrencilerin dikkatini, öğrenme sürecini, eğitim hayatını direkt ilgilendiren bir husus. Bilhassa gelişme çağındaki, yani 0-14 yaş kümesindeki çocuklar bu sorunun en hassas muhatapları durumundalar. Türkiye’de bu yaş kümesinde 19,5 milyon çocuk var. 19,5 milyon çocuk, beslenme konusunda çok dikkat edilmesi gereken küme. Çocuklar kâfi ve nitelikli besine erişemezse eğitimde fırsat eşitliğinden kimse kelam edemez. Bu sebeple bizler, beslenmeyi, eğitim hakkının ve halk sıhhatinin ayrılmaz bir modülü olarak görüyoruz. Üstelik yetersiz beslenme, çocukların zehirli kimyasallara karşı da daha kırılgan hale gelmesine sebep olabiliyor. Yetersiz beslenme durumunda birtakım ziyanlı maddeler bedene daha fazla ziyan veriyor. Özetle besin problemi hem sıhhat hem de eğitimle direkt ilgili bir meseledir” dedi.
“Çocuklar ve Gıda Güvenliği Misyon Projesi’ni başlattık”
İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak çocukların beslenmesini desteklemek için hayata geçirilen çalışmalar hakkında bilgi veren Başkan Tugay, “Biz sırf daha fazla besin sağlamak ve insanlara besin ulaştırmakla değil, besinin niteliğini, güvenliğini ve çocuk sıhhati üzerindeki tesirlerini de gözetmekle yükümlüyüz. Bu sebeple Çocuklar ve Gıda Güvenliği Misyon Projesi’ni belediyemizde başlattık. Çocukların beslenmesi ve gıda güvenliği için de özel bir misyon grubu kurduk. Bu proje grubu, belediyemizdeki kreşlere, yurtlara, yemekhanelere, toplu beslenme yapılan öbür alanlara da yönelik çalışıyor. Burada arkadaşlarımız mutfaklarda kullanılan gereçlerden pişirme tekniklerine kadar bütün süreci ele alıyor. Çocukların besin yoluyla ziyanlı kimyasallara maruz kalmaması için de çalışıyoruz. Burada bilim takviyeli uygulamalar yapıyoruz. Sıhhat Dairesi Başkanlığımız aracılığıyla halka rehber kitaplar, kitapçıklar dağıtacağız. Çocuk sıhhatini tehdit eden aşırı işlenmiş besinler konusunda bu sene yoğun eğitimler vereceğiz” halinde konuştu.
“Her hemşehrimizin sağlıklı besin hakkını koruyan İzmir için çalışacağız”
Gıda güvenliğinin yalnızca tarımın, üretim kesiminin bir konusu olmadığının altını çizen Başkan Tugay, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin hayata geçirdiği tanzim satış mağazaları İZMAR, Süt Kuzusu, Kent Lokantaları, Bokaşi Kompostu, Üretici Pazarları, Kent Bostanları üzere projelerin Kent-Bölge Gıda Sistemi anlayışının küçük kesimleri olduğunu söyledi.
Kırsal üretimi, kent hayatını, halk sıhhatini, toplumsal adaleti, kültürel mirası ve ekolojik dengeyi tıpkı çerçevede buluşturacak bir yol haritası oluşturduklarını tabir eden Başkan Tugay, “Üreticimizin emeğini, tabiatımızın varlığını ve her hemşehrimizin sağlıklı besin hakkını koruyan İzmir için çalışacağız” dedi.
İzmir için üretimden tüketime, dağıtımdan atığa bütüncül bir çalışma
Çalıştay hakkında bilgi veren İzmir Büyükşehir Belediyesi Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanı Nehir Yüksel ise “Başkanımızın ortaya koyduğu maksatlar doğrultusunda gerçekleştirdiğimiz ve sona yaklaştığımız İzmir Kent-Bölge Gıda Sistemi Belgesi çalışmalarında öncelikle İzmir için üretimden tüketime, dağıtımdan atığa bütüncül bir çalışma gerçekleştirdik. İzmir’in kültürel, ekolojik ve toplumsal boyutunu birlikte kurguladık. Bu süreçte yaklaşık 100 bin data ile çalıştık. Coğrafik Bilgi Sistemleri temelli haritalar oluşturduk. Bunun yanı sıra çeşitli tahliller ve saha doğrulamalarını gerçekleştirdik. Memleketler arası tecrübelerden faydalanmak ve iş birliklerini artırmak hedefiyle Şubat 2026’da Milano Gıda Paktı’na üyeliğimizi gerçekleştirdik. Yeniden Nisan 2026’da Gıda ve Gastronomi Konseyi toplantısını gerçekleştirdik. Kurul toplantısı sonrasında iştirakçilerle yapılan 5 odak toplantı ile birlikte İzmir’in mevcut besin sistemini, altyapısını ve potansiyelini değerlendirdik. Bu toplantılardan çıkan ortak çerçeve doğrultusunda bugün ziraî üretimden başlayarak atık idaresine kadar olan süreci ve kır-kent irtibatlarını bütüncül bir perspektiften ele alan İzmir Gıda Sistemi Çalıştayı’nda bir arada bulunmaktayız. Hedefimiz bu çalışmaları ortak maksatlar, güçlü bir uyum ve izlenebilir aksiyon planı çerçevesinde odaklaştırmaktır” diye konuştu.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
