Üsküdar Üniversitesi Sağlık Hizmetleri MYO Patoloji Laboratuvar Teknikleri Program Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Eda Yetimoğlu, patoloji laboratuvarlarının başta kanser olmak üzere çok sayıda hastalığın teşhisinde kritik bir rol üstlendiğini anlattı.
Hastadan alınan biyopsi, cerrahi gereç ve sitolojik gereçlerin hakikat biçimde hazırlanmasının teşhisin değerli basamaklarından biri olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Yetimoğlu, şöyle konuştu:
“Patoloji laboratuvarları, hastalıkların teşhis sürecinin temel yapı taşlarından biridir. Bilhassa kanser teşhisinde, hastadan alınan biyopsi, cerrahi gereç ve sitolojik gereçlerin uygun halde hazırlanması ve mikroskop altında incelenebilir hale getirilmesi gerekmektedir. Patoloji laboratuvarında gerçekleştirilen bir dizi süreç sonucunda patolog tarafından mikroskobik değerlendirmeye uygun preparatlar hazırlanır ve bu süreç hastanın gerçek teşhis ve verilen tanıya bağlı olarak tedavi planının oluşturulmasına katkı sağlar.”
“Doğru teşhisin konulabilmesi için laboratuvar sürecinin en değerli profesyonellerindensiniz”
Patoloji laboratuvar teknikerinin malzemenin laboratuvara ulaşmasından itibaren birçok kritik süreçte vazife aldığına işaret eden Yetimoğlu, mesleğin sırf teknik aygıt kullanımından ibaret olmadığını vurguladı.
Dr. Öğr. Üyesi Yetimoğlu, “Patoloji laboratuvar teknikeri; malzeme kabul, makroskobi, doku takibi, doku gömme, mikrotomda kesit alma, boyama, sitolojik malzeme hazırlama, özel boya çalışmaları ve immühistokimyasal boyama süreçlerinde misyon alır. Ayrıyeten laboratuvarın kullandığı aygıtların yanlışsız ve inançlı biçimde kullanılması, kalite ve biyogüvenlik kurallarına uyulması ve gereçlerin uygun formda arşivlenmesi de bu mesleğin kıymetli modülleridir.” dedi.
Öğrencilerine mesleğin sorumluluğunu anlatırken bilhassa bir noktayı hatırlattığını tabir eden Yetimoğlu, “Siz tanıyı koyan kişi değilsiniz; fakat hakikat teşhisin konulabilmesi için gereken laboratuvar sürecinin en kıymetli profesyonellerinden birisiniz.” sözlerini kullandı.
Yapay zekâ patoloji teknikerini ortadan kaldırmayacak, rolünü dönüştürecek
Dijital patoloji ve yapay zekâ teknolojilerinin mesleğin geleceğini de değiştirdiğini kaydeden Yetimoğlu, yapay zekânın imaj tarama, makul yapıların işaretlenmesi, hücrelerin sayılması ve kuşkulu alanların önceliklendirilmesi üzere süreçlerde takviye sağlayabileceğini söyledi.
Dr. Öğr. Üyesi Yetimoğlu, “Bu sebeple teknikerin rolü ortadan kalkmaktan fazla dönüşecektir. Geleceğin teknikerinin sırf mikrotom, boyama aygıtı yahut doku takip aygıtını kullanmayı değil; birebir vakitte dijital görüntüleme sistemlerini, laboratuvar bilgi sistemlerini, kalite denetim süreçlerini ve yapay zekâ takviyeli teknolojilerin kullanılma süreçlerinde de etkin rol alması beklenmektedir.” dedi.
Patoloji Laboratuvar Teknikleri mezunlarının devlet, üniversite ve özel hastanelerin patoloji ve sitoloji laboratuvarlarından Adli Tıp Kurumu’na, tıp ve veterinerlik fakültelerinin histoloji laboratuvarlarından kesime materyal sağlayan firmalara kadar farklı alanlarda çalışabildiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Yetimoğlu, gelecekte moleküler teşhis, dijital patoloji, imaj tahlili, laboratuvar kalite idaresi ve ileri patoloji tekniklerinin daha fazla ehemmiyet kazanmasının beklendiğini tabir etti.
Radyoterapide teknoloji arttıkça yetişmiş çalışana gereksinim da kıymet kazanıyor
Üsküdar Üniversitesi SHMYO Radyoterapi Program Başkanı Öğr. Gör. Selen Ener Boran da kanser tedavisindeki teknolojik gelişmelerin radyoterapi teknikerlerinin misyonlarını daha hassas ve kapsamlı hale getirdiğini söyledi.
Günümüz radyoterapisinin görüntüleme, yazılım, doz hesaplama ve hareket idaresi sistemlerinin birlikte kullanıldığı ileri teknoloji yoğun bir tedavi metodu olduğuna dikkat çeken Öğr. Gör. Selen Ener Boran, şunları söyledi:
“Günümüzde radyoterapi; görüntüleme, yazılım, doz hesaplama ve hareket idaresi sistemlerinin birlikte kullanıldığı, tümörün milimetrik doğrulukla hedeflenmesini, sağlıklı dokuların mümkün olduğunca korunmasını ve hasta konumunun her seansta tıpkı halde tekrar oluşturulmasını gerektiren, yoğun ileri teknoloji kullanan bir tedavi sistemidir. Kimi tedaviler daha az sayıda seansta tamamlanabilse de her seansın hazırlık, görüntüleme ve doğrulama etapları daha kapsamlı hâle gelmiştir.”
Kanser hastalarının yaklaşık yüzde 50-70’inin tedavi sürecinin bir etabında radyoterapiye gereksinim duyduğunu söz eden Boran, iddialara nazaran Türkiye’de yılda yaklaşık 236 bin yeni kanser olayı görülmesinin de yetişmiş sıhhat çalışanına duyulan muhtaçlığı ortaya koyduğunu belirtti.
“Tekniker sadece aygıtı kullanan sıhhat çalışanı olmaktan çıkıyor”
Yeni kuşak radyoterapi sistemlerinin hastanın anatomisini tedavi öncesinde ve sırasında görüntüleyebildiğini, teneffüs hareketlerini takip edebildiğini ve birtakım sistemlerde günlük anatomik değişikliklere nazaran tedavinin uyarlanmasına imkan sağladığını belirten Boran, dönüşümün teknikerlerin vazife tariflerine da yansıdığını tabir etti.
Boran, “Görüntü rehberliğinde radyoterapi, stereotaktik tedaviler, teneffüs denetimli uygulamalar, yüzey takip sistemleri ve MR eşliğinde adaptif radyoterapi bu dönüşümün esas örnekleridir. Bu gelişmeler radyoterapi teknikerini sırf aygıtı kullanan bir sıhhat çalışanı olmaktan çıkararak; görüntüleme, hasta hareketlerinin idaresi, dijital kayıt sistemleri, tedavi doğrulaması ve güvenlik süreçlerinde daha fazla sorumluluk alan bir meslek mensubu hâline getiriyor.” diye konuştu.
Yapay zekâ ve otomasyonun birtakım süreçleri hızlandırabileceğini fakat insan faktörünün ehemmiyetini koruduğunu lisana getiren Boran, “Elde edilen sonuçların denetim edilmesi ve inançlı biçimde klinik sürece aktarılması için yetişmiş işçiye gereksinim devam ediyor.” dedi.
Radyoterapide aygıt, yazılım ve mesleksel İngilizce avantaj sağlayabilir
Radyoterapinin sıhhat, fizik, anatomi, görüntüleme ve ileri teknolojiyi bir araya getiren bir meslek olduğunu belirten Boran, dikkat, grup çalışması, hasta iletişimi ve daima öğrenmeye açık olmanın değerli olduğunu kaydetti.
İstihdam imkanlarına da değinen Boran, radyoterapinin uzmanlaşmış bir sıhhat alanı olduğunu ve mezunların radyasyon onkolojisi merkezi bulunan Sağlık Bakanlığı hastaneleri, üniversite hastaneleri, özel hastaneler ve yetkilendirilmiş onkoloji kuruluşlarında vazife yapabildiğini aktardı.
Kamu alımlarının KPSS ve açılan takımlara bağlı olduğuna dikkat çeken Boran, “İyi bir klinik uygulama eğitimi alan, aygıt ve yazılım bilgisi güçlü, mesleksel İngilizcesini geliştiren ve farklı kentlerde çalışma konusunda esnek olan mezunların özel dalda ve açılacak kamu takımlarında daha avantajlı olması beklenebilir.” sözlerini kullandı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
