Sıcak basması, gece terlemeleri, uyku sorunları, his durum değişiklikleri, konsantrasyon zahmeti, vajinal kuruluk ve cinsel münasebet sırasında ağrı, menopoz devrinde bayanların hayat kalitesini olumsuz etkileyebiliyor. Memorial Ankara Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Doç. Dr. Gülin Feykan Yeğin, menopozun doğal bir yaşam dönemi olduğunu belirterek, bayanların bu şikayetlere katlanmak yerine şahsileştirilmiş sıhhat değerlendirmesi yaptırmalarının kıymetine dikkat çekti.
Menopoza girdim kadınlığın bitti demeyin
Menopoz bir hastalık değil, bayan ömrünün doğal devirlerinden biridir. Kadınların ömründe değerli bir dönüm noktası olmasına karşın toplumda hala dehşet ve telaşla karşılanabilmektedir. Tıbbi olarak öteki bir sebep olmaksızın 12 ay boyunca adet görülmemesi menopoz olarak tanımlanmaktadır. Lakin bayanların “Menopoza giriyorum” formunda tanımladığı süreç birçok vakit menopozun kendisinden fazla hormonların dalgalanmaya ve adet sisteminin değişmeye başladığı perimenopoz periyodudur. Menopoz doğurganlığın sonu olarak bilinse de kadınlığın, cinselliğin, üretkenliğin, toplumsal hayatın yahut ömür gücünün sona erdiği manasına gelmemektedir.
Doğal menopoz ekseriyetle 45-55 yaş arasında görülür
Doğal menopoz çoklukla 45-55 yaş arasında gerçekleşmektedir. Ortalama yaş yaklaşık 47-51 olmakla birlikte her bayanın biyolojik saati tıpkı değildir. Bilhassa 40 yaşından evvel adetlerin kesilmesi sıradan bir menopoz olarak değerlendirilmemelidir. Bu durumda prematür over yetmezliği açısından araştırma yapılması gerekir. “Annem 39 yaşında menopoza girmiş, ben de erken girerim herhalde” fikriyle hareket edilmemelidir. Bilhassa 40 yaşından evvel adetlerin besbelli biçimde düzensizleşmesi yahut kesilmesi halinde tıbbi kıymetlendirme yapılmalıdır.
Menopozun 10 değerli habercisi!
Sıcak basması menopozun en bilinen belirtilerinden biri olmakla birlikte süreç sırf bununla sonlu değildir. Menopoz öncesinde ve menopoz devrinde farklı belirtiler ortaya çıkabilmektedir.
- Sıcak basması
- Adet aralarının açılması yahut sıklaşması
- Gece terlemeleri
- Uyku problemleri
- Duygu durum değişiklikleri
- Konsantrasyon güçlüğü
- Vajinal kuruluk
- Cinsel münasebet sırasında ağrı
- Libido değişiklikleri
- Üriner sistem sorunları
Her adet düzensizliğini menopoz düşünmeyin, altında diğer hastalık olabilir
Vajinal kuruluk ve yanmanın yanı sıra idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma yahut tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları da ortaya çıkabilir. Fakat her adet düzensizliği menopoz manasına gelmez. Gebelikten tiroid hastalıklarına ve rahim içi sorunlara kadar pek çok farklı sebep adet düzensizliğine yol açabilir. Bilhassa sistemsiz yahut yoğun kanamalar, “Yaşım geldi, herhalde menopoz” fikriyle göz ardı edilmemelidir.
Menopoz teşhisinde güzel alınmış bir öykü, uzun bir hormon listesinden daha değerli olabilir
Perimenopoz döneminde hormonlar değerli ölçüde dalgalanabilmektedir. Bu sebeple hormon analizleri her bayanda tek başına belirleyici olmayabilir. FSH kıymeti birkaç hafta arayla farklı sonuçlar verebilmektedir. Bu sebeple menopoz teşhisinde bazen düzgün alınmış bir hikaye, çok sayıda hormon testinden daha değerli olabilmektedir.
Menopoz kadın sağlığı için “genel bakım zamanı” olarak görülmeli
Menopozla birlikte sırf adet tertibi değil, genel bayan sıhhati da yine değerlendirilmelidir. Bu süreçte kemik sıhhati, kalp-damar hastalıkları açısından riskler, tansiyon, kolesterol, kan şekeri, beden kompozisyonu ve yaşa uygun kanser taramaları daha fazla değer kazanmaktadır.
Meme ve rahim ağzı kanseri taramalarının yaşa ve ferdî risklere nazaran devam etmesi gerekmektedir. Osteoporoz açısından risk değerlendirmesi yapılması ve uygun yaşta yahut risk faktörü bulunması halinde kemik mineral yoğunluğunun ölçülmesi kıymet taşımaktadır. Bilhassa menopoz sonrası kanama konusunda bayanların dikkatli olması ve kesinlikle tıbbi kıymetlendirme yaptırması gerekmektedir.
Hormon tedavisi şahsa nazaran planlanır
Özellikle sıcak basması ve gece terlemesi üzere vazomotor semptomların tedavisinde menopoz hormon tedavisi en tesirli seçeneklerden biridir. Tedavi, kemik kaybının önlenmesine de katkı sağlayabilmektedir.
Hormon tedavisi her bayana otomatik olarak önerilmemektedir. Hastanın yaşı, menopozun üzerinden geçen müddet, rahmin bulunup bulunmaması, göğüs sıhhati, tromboz ve kardiyovasküler riskler, eşlik eden hastalıklar ve tedavi edilmek istenen şikayetler birlikte değerlendirilmelidir.
Menopoz sonrası sağlıklı hayat için 5 altın kural!
Menopoz sonrasında sağlıklı hayat için bayanların beş temel noktaya dikkat etmesi gerekmektedir:
- Kasını koru: Yürümenin ve hareket etmenin yanı sıra kuvvet ve direnç antrenmanlarını de hayatın bir kesimi haline getir.
- Kemiğini koru: Beslenmene, kalsiyum ve D vitamini durumuna ve osteoporoz riskine dikkat et.
- Kalbini koru: Tansiyon, kan şekeri, kolesterol, kilo ve bel etrafını takip et. Sigara kullanıyorsan bırak.
- Kontrollerini aksatma: Menopoz, jinekolojik takiplerin sona erdiği manasına gelmez. Yaşa ve şahsî risklere uygun taramalar tertipli olarak yapılmalıdır.
- Şikayetlerine katlanma: Sıcak basması, uykusuzluk, vajinal kuruluk, ağrılı alaka yahut idrar yolu yakınmaları “Yaşlandık artık, normal” denilerek kabullenilmemelidir. Bu şikayetlerin kıymetli bir kısmı tedavi edilebilmektedir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
