İzmir Büyükşehir Belediyesi, çevresel, toplumsal ve yönetişim alanlarındaki performansını ortaya koyan 2025 Yılı GRI Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporu’nu kamuoyuyla paylaştı. Büyükşehir’in sürdürülebilirlik odağındaki 206 projesinin gelecekte yaratacağı tesirler de izlenirken, 30 ilçedeki çalışmaları ortak sistemde buluşturacak İzmir Sürdürülebilirlik Haritası geliştiriliyor. Sürdürülebilirlik Akademisi kapsamında bin 820 bireye eğitim verilirken, 333 Yeşil Yakalı Yürütücü Personel de sürdürülebilirlik yaklaşımının kurum geneline yayılması için vazife yapıyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, iklim krizi, kuraklık, afetler ve doğal kaynaklar üzerindeki artan baskıya karşı kentin geleceğini sürdürülebilirlik odağında şekillendirmek hedefiyle yürüttüğü çalışmaları yeni bir basamağa taşıdı. Büyükşehir Belediyesi’nin çevresel, toplumsal ve yönetişim (ESG) alanlarındaki performansını izlemek, gelişimini ölçmek ve gelecek gayelerini belirlemek maksadıyla hazırlanan ikinci GRI (Global Reporting Initiative) Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporu, Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde kamuoyuna tanıtıldı. 2025 yılı datalarıyla hazırlanan rapor, birinci raporla başlayan sürdürülebilirlik çalışmalarının devamlılığını ortaya koyarken çevresel, toplumsal ve yönetişim alanlarındaki gelişim ile 2026 yılı gayelerini de kapsıyor. Programa İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, belediye şirketlerinin genel müdürleri, daire liderleri, Yeşil Yakalı Yürütücü Personel Ağı üyeleri ile davetliler katıldı.
Yıldır: Sürdürülebilirlik yaşamın kendisi
İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, sürdürülebilirliğin sadece belediyenin makul bir ünitesinin çalışma alanı olarak görülemeyeceğini belirterek, kent idaresinin tamamına ve günlük yaşama yerleşmesi gereken bir yaklaşım olduğuna dikkat çekti.
Yıldır, “Bu, belediyede bir ünitenin işi değil. Bu, ömrün kendisi. Sürdürülebilir bir ömürden kelam ediyoruz. İmar planlarını yaparken bile dikkate alınması gereken bir kavram. Hangi husus bundan bağımsız olabilir? Hepsini bununla birlikte kıymetlendirmemiz gerekiyor” dedi.
Sürdürülebilirliğin temelinde bir zihniyet değişimi bulunduğunu söz eden Yıldır, bugün alınan kararların gelecekte yaratacağı sonuçların da hesaba katılması gerektiğini söyledi. Kullanılan sudan harcanan güce, yatırımlardan kamu kaynaklarının kullanımına kadar kent idaresinde atılan her adımın geleceği şekillendirdiğini belirten Yıldır, bugünün gereksinimleri karşılanırken kentin kaynaklarının korunması, afetlere karşı direncin artırılması ve gelecek nesillere güçlü bir İzmir bırakılmasının ehemmiyetini vurguladı. Dünyanın ısındığını, su kaynakları üzerindeki baskının arttığını, kuraklığın daha fazla hissedildiğini, orman yangınları ve aşırı hava olaylarının hayatı direkt etkilediğini söyleyen Yıldır, bu gelişmelerin kent idarelerinde de yeni bir bakış açısını zarurî kıldığını söz etti.
206 projenin gelecekteki etkileri de izlenecek
Büyükşehir Belediyesi bünyesinde sürdürülebilirlikle alakalı 206 proje bulunduğunu açıklayan Yıldır, projelerin sırf nerede ve nasıl hayata geçirildiğine değil, gelecekte yaratacağı sonuçlara da bakılması gerektiğini söyledi. Yıldır, “Bu projelerin gelecekte oluşturacağı tesirler de var. Münasebetiyle bunların izlenmesi ve gözlenmesi gerekiyor. Birtakım şeylere tedbir alabilmek, öngörebilmek için bu gerekli. Geleceğe ait belirsizlik karşısında nasıl önlem alabileceğimizi ve hayatı nasıl sürdürülebilir kılabileceğimizi düşünmemiz gerekiyor” diye konuştu. Bugün bir meseleye getirilen tahlilin uzun vadeli sonuçları hesaplanmadığında geleceğin yeni sıkıntısına dönüşebileceğine dikkat çeken Yıldır, sürdürülebilirliğin temelinde bu tesirleri öngörebilmenin bulunduğunu söyledi. Yıldır, “En başta bir zihniyet değişikliğine gereksinimimiz var. Öncelikle ‘Bu dünya bu türlü olmak zorunda değil’ dememiz gerekiyor. O vakit sorgulama, yorum yapma ve farklı düşünme daha fazla öne çıkacaktır” dedi.
Uysal: Sırf geçmiş yılın dökümünü çıkarmadık
İzmir Büyükşehir Belediyesi Sürdürülebilirlik ve Kent Stratejileri Müdürü E. Emre Uysal, GRI standartlarında ikinci sefer hazırlanan raporun sadece gerçekleştirilen faaliyetleri sıralayan bir çalışma olmadığını söyledi. Uysal, “Yalnızca geçmiş bir yılın dökümünü çıkarmadık. Birebir vakitte kurumun sürdürülebilirlik olgunluğunu ölçen, eksikleri gözler önüne seren ve önümüzdeki periyoda ait öncelikleri ortaya koyan bir çalışma yürüttük” dedi.
Raporun hazırlanma sürecinin kurum açısından başlı başına bir öğrenme ve gelişme sürecine dönüştüğünü tabir eden Uysal, Büyükşehir Belediyesi’nin farklı ünitelerinden dataların kolektif bir çalışmayla toplandığını söyledi. Uysal, sürdürülebilirlik yaklaşımını sırf belli bir ünitenin sorumluluğu olmaktan çıkararak kurumun tamamına yayılan bir karar alma kültürüne dönüştürmeyi amaçladıklarını belirterek, ikinci sefer yayımlanan raporla bu anlayışı İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kurumsal hafızasına kalıcı biçimde yerleştirmek istediklerini tabir etti.
Şık: Çocukları odağa koymalıyız
Gıda Mühendisi Dr. Bülent Şık, “Bir Kentin Sürdürülebilirliğine Çocukların Yaşamından Bakmak” başlıklı konuşmasında, sürdürülebilirlik siyasetlerinin çocukların ömrü ve geleceği üzerinden de kıymetlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti. Çocukların bilhassa çevresel tesirler karşısında yetişkinlerden daha hassas olduğunu belirten Şık, hava kirliliği, ağır metaller, toksik kimyasallar, aşırı sıcaklar, su krizi ve besin güvencesizliği üzere problemlerin çocukların ömrü üzerindeki tesirlerinin dikkate alınması gerektiğini söyledi. Şık, sürdürülebilirliğin sadece yapılan faaliyetlerin sıralandığı bir rapor olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, çocukların sürdürülebilirlik siyasetlerinde kıymetli bir özne olarak ele alınmasının gerekliliğine dikkat çekti. Çevresel risklerin bütün çocukları birebir ölçüde etkilemediğini söz eden Şık, bilhassa besin güvencesizliği ve çevresel risklerin birtakım çocukların hayatında üst üste geldiğini söyledi.
Şık’tan çocuklar için risk haritası önerisi
İzmir Sürdürülebilirlik Haritası çalışmalarına çocuklar açısından da bakılması gerektiğini belirten Şık, çocukların besin güvencesizliği ve çevresel risklere maruz kaldığı bölgelerin de haritalandırılmasını önerdi. Bu sayede hangi bölgelerde ve hangi çocuk kümelerinde müdahaleye daha fazla muhtaçlık duyulduğunun görülebileceğini söz eden Şık, çocuk sıhhatinin korunmasına yönelik çalışmaların sürdürülebilirlik yaklaşımının kıymetli bir kesimi olması gerektiğini söyledi. Sürdürülebilirliğin toplum tarafından sahiplenilmesi için güçlü bağlantı stratejilerine de muhtaçlık olduğunu vurgulayan Şık, İzmir’in iştirakçi kent kültürünün bu alanda değerli bir potansiyel taşıdığını tabir etti.
GRI’den İzmir’e sürdürülebilirlik mesajı
Programa çevrim içi katılan Alex Choda, lokal idarelerin sürdürülebilir kalkınmada özel bir sorumluluk taşıdığına dikkat çekti. Belediyelerin ulaşım, atık idaresi, kamusal alanlar ve çevre hizmetleri üzere insanların günlük hayatına direkt dokunan alanlarda karar verdiğini belirten Choda, mahallî idarelerin kendi uygulamalarıyla toplumsal değişime örnek olabileceğini söyledi.
Sürdürülebilirlik raporlamasının sadece şeffaflıktan ibaret olmadığını belirten Choda, GRI standartlarının kurumlara iktisat, etraf ve beşerler üzerindeki tesirlerini sistematik biçimde görme imkânı sunduğunu tabir etti. Choda, bu sürecin paydaşlarla birlikte önceliklerin belirlenmesine, ilerlemenin ölçülmesine ve muvaffakiyetlerin yanı sıra karşılaşılan zahmetlerin de açık biçimde ortaya konulmasına katkı sağladığını söyledi. İzmir’de başlayan sürecin devam etmesi ve genişlemesini olumlu bir gelişme olarak kıymetlendiren Choda, sürdürülebilirlikte kalıcı değişimin fakat kurumların ve toplumun birlikte hareket etmesiyle oluşturulabileceğini tabir etti.
Doğayla kurulan bağlantıya farklı bakış
Programın konuşmacılarından Merve Purde ise ferdî tecrübelerinden örnekler vererek sürdürülebilirliğin sırf raporlardan edinilen bilgiler üzerinden değil, insanın tabiatla kurduğu bağ üzerinden de kıymetlendirilmesi gerektiğini belirtti. Purde, tabiatın tüketilecek bir kaynak olarak değil, insanın da kesimi olduğu ve karşılıklı bağ kurduğu bir bütün olarak görülmesinin ehemmiyetine dikkat çekti. Op. Dr. Hakan Kılavuz da konuşmasında Kakapedia Dans Topluluğu’nun çalışmalarından kelam ederek kültür, sanat ve toplumsal birliktelik üzerinden sürdürülebilirlik yaklaşımına ait tecrübelerini iştirakçilerle paylaştı.
30 ilçenin sürdürülebilirlik çalışmaları tek haritada
Büyükşehir Belediyesi, sürdürülebilirlik çalışmalarını kurum sonlarının dışına taşıyarak kent geneline yaymak hedefiyle İzmir Sürdürülebilirlik Haritası üzerinde de çalışıyor. Manisa Celal Bayar Üniversitesi iş birliğiyle geliştirilen sistemle Büyükşehir Belediyesi ve 30 ilçe belediyesinin sürdürülebilirlik çalışmalarının ortak bir sistemde toplanması hedefleniyor. Harita sayesinde İzmir’in hangi noktasında hangi çalışmanın yürütüldüğü görülebilecek, başarılı uygulamaların öbür ilçelere taşınması kolaylaştırılacak. Çalışmanın öteki ayağını oluşturan İzmir Sürdürülebilirlik Ağı ile ilçeler arasındaki bilgi ve tecrübe paylaşımının güçlendirilmesi amaçlanıyor. Bir ilçede başarılı sonuç veren uygulamanın başka ilçelerde de hayata geçirilmesi, belediyelerin birbirinden öğrenmesi ve ortak projeler geliştirmesi hedefleniyor. Üniversiteler, kamu kurumları, meslek kuruluşları, özel kesim ve sivil toplumun sahip olduğu bilgi ve tecrübenin de bu sürece dahil edilmesi planlanıyor.
Bin 820 şahsa eğitim, 333 Yeşil Yakalı personel
Sürdürülebilirlik yaklaşımının belediyenin günlük çalışma nizamının bir kesimi olması amacıyla oluşturulan Sürdürülebilirlik Akademisi kapsamında bugüne kadar bin 820 bireye eğitim verildi. Eğitim alanların 549’unu 8 pilot okuldaki öğrenciler oluşturdu. Kurumsal sürdürülebilirlik ve raporlama çalışmaları kapsamında 13 aktiflik ve atölye gerçekleştirilirken, belediyenin farklı ünitelerinde 333 Yeşil Yakalı Yürütücü Personel vazife aldı. Yeşil Yakalı Yürütücü Personel Ağı ile sürdürülebilirliğin sadece makul bir müdürlüğün çalışma alanı olarak kalmaması; ulaşımdan güç tüketimine, satın almadan yeni yatırımların planlanmasına kadar belediyenin farklı faaliyetlerine yerleşmesi amaçlanıyor.
Hedef: Sürdürülebilirliği günlük işin modülü yapmak
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin oluşturduğu modelle evvel mevcut durumun ölçülmesi, akabinde kurum içindeki bilgi ve kapasitenin geliştirilmesi, ilçeler arasındaki tecrübe paylaşımının artırılması ve yapılan çalışmaların görünür hale getirilmesi hedefleniyor. Elde edilen sonuçların yine ölçülerek sonraki adımların datalara nazaran belirlenmesi planlanıyor. İklim kriziyle uğraş ederken su kaynaklarının korunması, afetlere hazırlanırken doğal varlıkların gözetilmesi, kaynakların verimli kullanılması ve toplumsal adaletin güçlendirilmesi de Büyükşehir Belediyesi’nin sürdürülebilirlik yaklaşımının temel başlıkları arasında yer alıyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
