Çocukların ağız ve diş sıhhatinde beslenme alışkanlıkları değerli rol oynuyor. Peynir, sade yoğurt, şekersiz kuruyemişler ve su üzere seçenekler dişlerin korunmasına dayanak olurken; sık tüketilen şekerli ve asitli eserler çürük riskini artırabiliyor. Atlas Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Ana Bilim Dalı’ndan Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, istikrarlı beslenmenin yanı sıra sistemli diş fırçalama ve florür kullanımının da korunmanın temel unsurları olduğuna dikkat çekti.
Atlas Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Ana Bilim Dalı’ndan Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, hiçbir besinin tek başına dişleri çürüğe karşı korumadığını belirterek ağız ve diş sıhhatinde istikrarlı beslenme, tükürük, florür ve sistemli plak temizliğinin birlikte kıymet taşıdığını vurguladı.
Peynir ve sade yoğurt diş minesini destekliyor
Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, peynir ve sade yoğurdun, içerdiği kalsiyum ve fosfat sebebiyle diş sıhhati açısından olumlu seçenekler arasında yer aldığını belirterek “Kalsiyum ve fosfat, mine yüzeyindeki erken mineral kayıplarının tükürük aracılığıyla tekrar kazanılmasına katkı sağlayan temel minerallerdir. Süt eserlerindeki kazein proteinleri de mine yüzeyinde hami bir ortamın oluşmasına dayanak olabilir. Bilhassa peynir çiğnemek tükürük akışını artırır; tükürük asitleri tamponlar, yiyecek artıklarını uzaklaştırır ve remineralizasyon için mineral taşır” diye konuştu.
“Sütlü” yahut “kalsiyumlu” olması tek başına kâfi değil
Peynir ve sade yoğurdun dişler açısından birkaç sebeple olumlu bir seçenek olduğunu söyleyen Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, şunları söyledi:
“Süt şekeri olan laktoz, sakkaroz kadar süratli ve güçlü bir pH düşüşüne yol açmaz. Bu sebeple sade süt ve şekersiz süt eserleri genel olarak düşük çürük riskli kabul edilir. Lakin meyveli, ballı, aromalı yahut şeker eklenmiş yoğurtlarda tablo değişir; eserin kalsiyum içermesi, eklenen şekerin sık tüketilmesinden kaynaklanan riski büsbütün ortadan kaldırmaz.
‘Kalsiyumlu’ yahut ‘sütlü’ ibaresi, eserin diş dostu olduğu manasına gelmez. Şekerli sütler, aromalı yoğurtlar, sütlü tatlılar ve yapışkan barlar kalsiyum içerse bile sık tüketildiğinde çürük riskini artırabilir.
En güzel kullanım hali; peynir yahut sade yoğurdu istikrarlı bir öğünün kesimi haline getirmektir. Peynirin öğün sonunda tüketilmesi ağız pH’sının toparlanmasına yardımcı olabilir; ancak bunu ‘diş fırçalama yerine geçen bir tedavi’ üzere düşünmemek gerekir. Florürlü diş macunuyla nizamlı fırçalama ve ara yüz paklığı temel korunma teknikleridir.”
Kuruyemiş: Diş dostu bir ara öğün seçeneği
Kuruyemişlerin ekseriyetle hür şekerden düşük, protein ve sağlıklı yağlardan güçlü besinler olduğunu belirten Kınıkoğlu, “Yaşa uygun, sade ve şekersiz kuruyemişler; özgür şeker içeriği yüksek bisküvi, şekerleme ve yapışkan barlara kıyasla daha uygun bir ara öğün seçeneği olabilir. Çiğneme hareketi tükürük salgısını artırarak ağız içindeki asitlerin tamponlanmasına ve yiyecek artıklarının uzaklaştırılmasına yardımcı olabilir.
Ancak kuruyemişlerin tuzsuz, şekersiz ve kaplamasız olmasına dikkat edilmesi gerekiyor. Küçük çocuklarda bütün kuruyemişler boğulma riski oluşturabileceğinden yaşa ve çiğneme maharetine uygun ezme, öğütülmüş yahut ince kıyılmış seçenekler tercih edilebilir. Okul ortamında ise alerji siyasetlerinin da dikkate alınması gerekiyor” ikazında bulundu.
Su içmenin ağız ve diş sıhhati açısından faydalarına işaret eden Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, “Su, ağızda kalan şeker ve asitlerin seyreltilmesine, gevşek yiyecek modüllerinin uzaklaştırılmasına ve kâfi tükürük üretiminin sürdürülmesine dayanak olur. Fakat suyun asıl katkısı ‘asitleri kimyasal olarak büsbütün nötralize etmek’ değil, ağız ortamının daha süratli toparlanmasına yardım etmektir. Su içmek fırçalama ve diş ipinin yerini tutmaz” diye konuştu.
Diş fırçası yoksa ne yapılmalı?
Okulda yahut dışarıda paketli bir besin tüketilen durumlarda çabucak diş fırçalama imkânı bulunamaması halinde yapılabilecekleri anlatan Kınıkoğlu, bunları şöyle sıraladı:
– Bir bardak su içilmeli ve mümkünse ağız suyla çalkalanmalı. Bu süreç gevşek artıkların uzaklaşmasına ve asitlerin seyrelmesine yardımcı olur.
– Çocuk inançla sakız çiğneyebilecek yaştaysa, okul kuralları müsaade veriyorsa ve boğulma riski yoksa yaklaşık 20 dakika şekersiz sakız çiğnemek tükürük akışını artırabilir. Sakız fırçalamanın yerine geçmez.
– Tüketilen eser asitliyse —örneğin meyve suyu, gazlı içecek yahut ekşi şeker— dişler çabucak sertçe fırçalanmamalıdır. Suyla çalkalayıp yaklaşık 30-60 dakika bekledikten sonra fırçalanmalıdır.
– İlk uygun vakitte yumuşak kıllı fırça ve florürlü diş macunuyla iki dakika fırçalanmalıdır. Diş aralarında modül kalmışsa ara yüz paklığı akşam tamamlanmalıdır.
– Çantada kapaklı küçük bir diş fırçası bulundurulmalıdır. Fırçanın havalanarak kuruyabileceği bir saklama biçimi tercih edilmelidir.
Diş dostu beslenmenin temelinde tertipli alışkanlıklar var
Çocuklarda diş sıhhatini korumak için tek bir “mucize” besine odaklanmak yerine, bütüncül bir beslenme ve ağız bakım alışkanlığı oluşturmak gerektiğini vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, “Şekerli ve asitli eserlerin sık tüketiminin sonlandırılması, öğünlerin sistemli olması, su tüketiminin artırılması, uygun besinlerin tercih edilmesi ve sistemli florürlü diş macunu kullanımı birlikte değerlendirilmelidir. Diş dostu beslenmenin, diş fırçalamanın alternatifi değil; sağlıklı ağız ve diş bakımını destekleyen değerli bir alışkanlık olduğu unutulmamalıdır” diye konuştu.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
