Dünya Öğretmenler Günü öncesinde Kaspersky, Gen Z’nin eğitimde yükselen yapay zekâ trendlerinin bilhassa farkında olduğunu ve eğitim kesimini yapay zekâ teknolojileri için gelecek vadeden alanlardan biri olarak gördüğünü ortaya koyuyor. Kaspersky’nin şirket içi pazar araştırma merkezi tarafından gerçekleştirilen yeni araştırmaya nazaran Gen Z, araştırmaya katılan başka kuşaklara kıyasla yapay zekâ dayanaklı öğretmenler ve sanal gerçeklik sınıfları üzere teknolojiler konusunda daha yüksek farkındalığa sahip.
Gen Z için dijital teknolojiler, öğrenme tecrübesinin esasen doğal bir kesimi haline gelmiş durumda. Çevrim içi platformlar, dijital araçlar ve yapay zekâ takviyeli hizmetlerle büyüyen bu kuşak, teknolojinin insanların bilgiye erişme ve bilgiyi sürece biçimini nasıl değiştirdiğine yakından şahit oldu. Eğitim teknolojilerinin son yıllarda süratle yaygınlaşması da geleceğin sınıfının nasıl görünebileceğine ait beklentilerini şekillendirdi.
Gen Z iştirakçilerinin %18’i, şahsileştirilmiş yapay zekâ takviyeli öğretmenleri geleceğin en umut vadeden teknolojilerinden biri olarak görüyor. Bu oran, araştırmaya katılan tüm jenerasyonlar arasındaki en yüksek oran olurken, genel ortalama %16 düzeyinde bulunuyor. Sonuçlar, Gen Z’nin yapay zekâ dayanaklı öğrenme tecrübelerine yönelik güçlü ilgisini ortaya koyarken, bu teknolojileri akıllı toplu taşıma ve şuurlu tüketimle misal seviyede konumlandırıyor. Misal halde, iştirakçilerin %14’ü yapay zekâ asistanlarının yer aldığı VR/AR sınıflarını gelecek vadeden bir alan olarak pahalandırıyor. Bu mevzuda da Gen Z, öbür jenerasyonların önünde yer alıyor; genel ortalama %12 olarak ölçülüyor.
Ortaya çıkan bu tablo, teknolojinin eğitim sistemine her geçen gün daha derinlemesine entegre olduğu bir periyoda denk geliyor. Z jenerasyonu iştirakçilerinin üçte ikisinden fazlası (%68), son beş yılda kendi eğitim hayatlarında teknolojinin çok daha yaygın halde kullanıldığını belirtiyor (genel iştirakçi ortalaması %55). Dijital öğrenmedeki bu geniş tabanlı dönüşüm, yapay zekânın şahsileştirilmiş takviye ve etkileşimli öğrenme süreçlerinde daha kritik roller üstleneceği bir sonraki cihanın tabanını hazırlıyor.
Yapay zekâ asistanları; öğrencilerin karmaşık bahisleri kendi suratlarında keşfetmelerine, şahsa özel açıklamalar almalarına ve ferdî gereksinimlerine nazaran pratik yapmalarına imkan tanırken; VR ve AR üzere sürükleyici teknolojiler ise öğrenmeyi çok daha etkileşimli kılma potansiyeli taşıyor. Bununla birlikte, OECD Dijital Eğitim Görünümü raporunda ve UNESCO’nun eğitim ve araştırmada üretken yapay zekâya yönelik rehberinde vurgulandığı üzere, yapay zekânın eğitime entegrasyonu; insan kontrolünü, etik kullanımı, data güvenliğini ve yeni teknolojilerle paralel olarak insani marifetlerin de geliştirilmeye devam etmesini zarurî kılıyor.
Yapay zekâ kullanımı yaygınlaşırken yapay zekâ okuryazarlığı da ehemmiyet kazanıyor
Yapay zekânın dersliklerdeki varlığı arttıkça, asıl sıkıntı artık öğrencilerin bu araçları kullanıp kullanmayacağı değil; onları ne kadar tesirli ve sorumlu bir biçimde kullanabilecekleri oluyor. Yapay zekâ okuryazarlığı; öğrencilerin ve eğitimcilerin bu sistemlerin yeteneklerini ve hudutlarını kavramalarına yardımcı olarak çağdaş eğitimin ayrılmaz bir ögesi hâline geliyor.
Kullanıcıların yapay zekâ araçlarından yararlanırken üç temel ilkeyi göz önünde bulundurması tavsiye ediliyor:
- Bilgiyi teyit edin: Yapay zekâ tarafından üretilen cevaplar yanlışlıklar, yeniliğini yitirmiş bilgiler yahut bağlam eksiklikleri içerebilir. Öğrenciler yapay zekâ cevaplarını sonuncu gerçek değil, bir başlangıç noktası olarak görmeli ve değerli olguları sağlam kaynaklardan doğrulamalıdır.
- İnsan uzmanlığını devrede tutun: Yapay zekâ, açıklamalar ve geri bildirimler sunarak öğrenmeyi destekleyebilir; lakin eleştirel düşünme, bağımsız tahlil ve eğitimcilerin rehberliği vazgeçilmezliğini korur.
- Kişisel dataları koruyun: Öğrenciler yapay zekâ platformlarıyla paylaştıkları bilgilere dikkat etmeli, bilgilerinin nasıl işlenebileceğinin şuurunda olmalı ve varsa saklılık ayarlarını etkinleştirmelidir.
Kapsamlı siber güvenlik hünerleri geliştirmek de birebir derecede değer taşıyor. Kaspersky Academy’nin “Cyberhygiene” (Siber Hijyen) eğitimi, kullanıcıların yaygın dijital riskleri anlamalarına ve hesaplarını, aygıtlarını ve ferdî datalarını müdafaaya yönelik pratik alışkanlıklar edinmelerine yardımcı oluyor. Yapay zekânın eğitimdeki artan rolü karşısında öğretmenlere ve ebeveynlere rehberlik etmeyi amaçlayan Kaspersky; eğitimde yapay zekânın sorumlu kullanımına odaklanan çevrim içi eğitim serisi başlattı ve aileler ile çocuklar için yapay zekânın inançlı kullanımına dair kritik tavsiyeler sunan “Dijital Okul Çantası” rehberini hazırladı. Bu maharetler; yapay zekâ araçlarının ders çalışma, profesyonel ömür ve günlük irtibatın doğal bir modülü hâline geldiği günümüzde giderek daha kritik bir bedel kazanıyor.
“Z jenerasyonu, dijital teknolojilerin gündelik öğrenmenin doğal bir kesimi olduğu bir etrafta büyüdü. Beklentileri de eğitimin bir sonraki evresinin, yapay zekânın dayanağıyla çok daha şahsileştirilmiş ve etkileşimli öğrenme tecrübeleri sunmaya odaklanacağını gösteriyor. Fakat bu geçiş süreci; algoritmalara aşırı bağımlılığın eleştirel kanıyı ve bağımsız sorun çözme yetisini tehdit ettiği önemli zihinsel ve eğitsel çıkmazları da beraberinde getiriyor,” diyen Kaspersky Akademik İlişkiler Direktörü Evgeniya Russkikh, kelamlarını şöyle sürdürdü: “Öte yandan, başarılı bir yapay zekâ entegrasyonu sadece teknolojinin varlığından çok daha fazlasını gerektirir. Öğrencilerin ve eğitimcilerin bilgiyi teyit etme, yapay zekâ sistemlerinin hudutlarını kavrama ve bu araçları etik ve sorumlu biçimde kullanma maharetlerine sahip olması gerekiyor.”
*Araştırma, Kaspersky’nin pazar araştırma merkezi tarafından 2026 yılında gerçekleştirildi. Araştırmaya 18 ülkeden (Brezilya, Çin, Kolombiya, Mısır, Fransa, Almanya, Hindistan, Endonezya, İtalya, Malezya, Meksika, Rusya, Suudi Arabistan, İspanya, Güney Afrika, Tayland, Türkiye ve Vietnam) toplam 7.200 kişi katıldı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
