Meme kanseri konusunda toplumda yanlışsız kabul edilen birtakım yanlış bilgiler, bayanların denetimlerini ertelemesine ve göğüsteki değişiklikleri önemsememesine sebep olabiliyor. “Ailemde göğüs kanseri yok, bende olmaz”, “Kitle ağrımıyorsa kıymetli değildir” ya da “Biyopsi kanseri yayar” üzere fikirler, erken teşhisin önündeki değerli pürüzler arasında yer alıyor. Meğer göğüs kanserinde belirtilerin gerçek kıymetlendirilmesi, bireye uygun tarama programının belirlenmesi ve kuşkulu durumlarda vakit kaybetmeden tabibe başvurulması büyük önem taşıyor. Memorial Ataşehir Hastanesi Meme Sağlığı Merkezi’nden Prof. Dr. Bülent Çitgez, göğüs kanseri teşhisinin gecikmesine yol açabilen 10 yanlış inanış hakkında bilgi verdi.
1. “Ailemde göğüs kanseri yoksa benim de riskim yoktur”
Yanlış. Meme kanseri tanısı alan her bayanın ailesinde göğüs kanseri hikayesi bulunmaz. Aile hikayesi ve kimi genetik değişiklikler riski artırabilse de göğüs kanseri sırf kalıtsal sebeplerle ortaya çıkmaz. Bu sebeple ailede göğüs kanseri olmaması, rutin denetimlerin ve kişinin kendi risk durumunun değerlendirilmesinin gereksiz olduğu manasına gelmez.
2. “Mememdeki kitle ağrımıyorsa kanser değildir”
Yanlış. Meme kanseri erken periyotta ağrıya sebep olmadan gelişebilir. Memede yeni ortaya çıkan, daha evvel olmayan yahut vakit içinde değişiklik gösteren bir kitlenin ağrılı olup olmadığına bakılmaksızın kıymetlendirilmesi gerekir. “Ağrımıyor, o halde kıymetli değildir” fikri tabibe müracaatın gecikmesine yol açabilir.
3. “Mememde ağrı varsa kesin kanserim”
Yanlış. Meme ağrısı epeyce sık görülen bir şikayettir ve hormonal değişiklikler başta olmak üzere birçok düzgün huylu sebebe bağlı gelişebilir. Fakat bilhassa tek taraflı, belli bir bölgede devam eden yahut beraberinde kitle, göğüs başı değişikliği ya da akıntı üzere öteki bulgular bulunan ağrılarda tabibe başvurulmalıdır.
4. “Mamografi kansere yol açar”
Yanlış. Mamografi düşük doz X-ışını kullanılarak gerçekleştirilen ve göğüs kanserinin erken teşhisinde değerli yeri bulunan bir görüntüleme prosedürüdür. Çağdaş aygıtlarda kullanılan dozlar hayli düşüktür ve sıhhat açısından inançlıdır. Alınan doz, uçak seyahati yahut tabiattan aldığımız doğal radyasyon kadardır. Tarama programlarının hedefi, şimdi belirti vermeyen göğüs kanserlerini erken evrede saptayabilmektir. Radyasyon telaşı sebebiyle tabip tarafından önerilen mamografiyi ertelemek, erken teşhis fırsatının kaçırılmasına sebep olabilir.
5. “Mememi sistemli denetim ediyorum, mamografiye gereksinimim yok”
Yanlış. Kişinin göğsündeki değişiklikleri fark etmesi değerlidir lakin bu, doktor değerlendirmesinin ve uygun yaş ve risk kümesinde görüntüleme usullerinin yerini tutmaz. Birtakım göğüs kanserleri ele gelen bir kitle oluşturmadan, görüntüleme teknikleriyle erken devirde saptanabilir. Bu sebeple kişinin kendi farkındalığı ile nizamlı tarama birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır.
6. “Biyopsi yapılırsa kanser yayılır”
Yanlış. Memede kuşkulu bir lezyon görüldüğünde kesin tanıya ulaşabilmek için biyopsi gerekebilir. Biyopsinin kanseri bedene yaydığı niyeti bilimsel olarak gerçek değildir. Bilakis gerekli olduğu halde biyopsiden kaçınmak, kesin teşhisin ve buna bağlı olarak tedavinin gecikmesine yol açabilir.
7. “Genç bayanlarda göğüs kanseri olmaz”
Yanlış. Meme kanseri riski yaşla birlikte artsa da genç yaşlarda da görülebilir. Bilhassa aile hikayesi, genetik yatkınlık yahut ferdî risk faktörleri bulunan bayanların takip programları standart tarama yaklaşımından farklı olabilir. Yaşın genç olması, göğüste ortaya çıkan kuşkulu bir değişikliğin görmezden gelinmesi için münasebet değildir.
8. “Emziriyorsam göğüs kanseri olmam”
Yanlış. Emzirmenin göğüs kanseri riskini azaltıcı tesirleri bulunabilir lakin riski büsbütün ortadan kaldırmaz. Emzirme periyodunda göğüste sertlik ve şişlik üzere değişiklikler sık görülebildiğinden kimi bulgular süt birikmesi yahut enfeksiyonla karıştırılabilir. Geçmeyen bir kitle yahut olağan dışı bir değişiklik olduğunda “emziriyorum, normaldir” fikriyle beklenmemelidir.
9. “Memede kitle varsa kesinlikle kanserdir”
Yanlış. Memede saptanan her kitle kanser manasına gelmez. Kistler, fibroadenomlar ve öteki uygun huylu göğüs hastalıkları da kitle biçiminde ortaya çıkabilir. Fakat kitlenin uygun ya da berbat huylu olduğuna sadece elle muayene ederek karar verilemez. Gerekli durumlarda ultrasonografi, mamografi ve biyopsi üzere metotlarla kıymetlendirme yapılmalıdır.
10. “Meme kanseri tanısı konursa göğsün kesinlikle tamamı alınır”
Yanlış. Günümüzde göğüs kanseri cerrahisi hastalığın evresi, tümörün özellikleri, göğüsteki yerleşimi ve hastanın kişisel durumu dikkate alınarak planlanmaktadır. Uygun hastalarda göğüs hami cerrahi ve onkoplastik cerrahi usulleriyle göğsün tamamının alınmasına gerek kalmadan tedavi uygulanabilmektedir. Bu sebeple “mememi kaybederim” kaygısının teşhis ve tedavi sürecini geciktirmesine müsaade verilmemelidir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
