Serebral palsi, sadece hareket ve postürü değil; bireyin günlük ömür, eğitim, oyun ve toplumsal yaşama katılımını da etkileyebiliyor. Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Ergoterapi Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Beyza Aslı Bilsel, erken müdahalenin, serebral palsili çocuklarda sırf motor marifetleri geliştirmeyi değil; oyun, öz bakım, öğrenme ve toplumsal yaşama etkin katılımı desteklemeyi hedeflediğini vurguladı.
Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Ergoterapi Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Beyza Aslı Bilsel, Dünya Serebral Palsi Günü kapsamında serebral palsinin günlük yaşama tesirlerini ve ergoterapinin bireylerin bağımsızlığını desteklemedeki rolünü anlattı.
Serebral palsi, ilerleyici bir beyin hasarı değil
Serebral palsinin nörogelişimsel bir durum olduğunu belirten Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Ergoterapi Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Beyza Aslı Bilsel, “Serebral palsi (SP), gelişmekte olan beyindeki bir hasar yahut farklı bir gelişim süreci sonucunda ortaya çıkan, başta hareket ve postür olmak üzere bireyin günlük hayatını etkileyebilen nörogelişimsel bir durumdur. Serebral palsi ilerleyici bir beyin hasarı değildir. Bununla birlikte bireyin gereksinimleri ve ömür boyunca karşılaştığı zahmetler değişebilir” dedi. Serebral palsinin tek tip bir tablo olmadığını vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Beyza Aslı Bilsel, bireylerin hareket, istikrar, uyum ve el kullanımının yanı sıra irtibat, görme, işitme, beslenme yahut bilişsel fonksiyonlar açısından da farklı özellikler gösterebileceğini belirtti.
Dünyada 50 milyondan fazla kişi serebral palsi ile yaşıyor
Dünya Serebral Palsi Günü’nün, serebral palsi konusunda toplumsal farkındalığın artırılmasının yanı sıra bireylerin günlük ömürde karşılaşabildiği fizikî ve toplumsal manilerin görünür hale getirilmesi açısından kıymet taşıdığını kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Beyza Aslı Bilsel, “Dünya genelinde 50 milyondan fazla kişinin serebral palsi ile yaşadığı bildiriliyor. Sağlık hizmetlerine, eğitime ve toplumsal yaşama erişimde fizikî etraf, bağlantı, ulaşım ve toplumsal tavırlarla bağlantılı çeşitli mahzurlar ortaya çıkabiliyor” dedi.
Dr. Öğr. Üyesi Bilsel, farkındalık çalışmalarının sırf serebral palsi hakkında bilgi vermekle hudutlu kalmaması gerektiğine dikkat çekerek “erişilebilir, kapsayıcı ve bireylerin bağımsızlığını destekleyen bir toplum” oluşturulmasının değerine işaret etti.
Serebral palsili bireyler günlük hayatta farklı zahmetler yaşıyor
Serebral palsinin günlük yaşama tesirlerinin bireyden bireye farklılık gösterdiğini tabir eden Bilsel, giyinme, yemek yeme, ferdî bakım, yazı yazma, oyun oynama, okul aktiviteleri ve toplumsal etkinliklere iştirak üzere alanlarda zahmetler yaşanabildiğini kaydetti. Bilsel, “Özellikle el ve üst ekstremite kullanımındaki zahmetler; kalem tutma, makas kullanma, düğme ilikleme, çatal-kaşık kullanma yahut iki elin birlikte kullanılmasını gerektiren aktiviteleri zorlaştırabiliyor. İstikrar ve hareketle bağlantılı problemler da bireyin hareketliliğini ve günlük yaşama iştirakini etkileyebiliyor” diye konuştu.
Ergoterapi açısından bu zahmetlerin sırf motor marifetler üzerinden değerlendirilmediğini belirten Bilsel, bir çocuğun kalem tutmakta yaşadığı zahmetin sırf el hüneriyle sonlu olmadığını; yazı yazma, derse katılma ve okul ortamında kendini ifadeetme üzere daha geniş okupasyonel alanları da etkileyebileceğini söyledi.
Erken müdahale çocuğun günlük ömür hünerlerini destekliyor
Çocukluk periyodunda gelişim, öğrenme ve etrafla etkileşim birbirini daima etkiliyor. Bu sebeple günlük hayat içerisinde muhtaçlık duyulan maharetlerin erken periyotta desteklenmesi kıymet taşıyor.
Erken müdahalenin sırf makul bir motor beceriyi geliştirmeyi hedeflemediğini belirten Bilsel, temel hedefin çocuğun oyun, öz bakım, öğrenme ve toplumsal iştirak üzere manalı aktivitelerde faal olmasını sağlamak olduğunu söyledi. Bilsel, “Güncel klinik uygulama teklifleri; çocuk ve ailenin belirlediği amaçlara odaklanılmasını, gerçek ömür aktivitelerinin uygulanmasını, aile iştirakini ve sıhhat profesyonelleri arasındaki iş birliğini ön plana çıkarıyor. Bu yaklaşımda el işlevlerinin geliştirilmesinin yanı sıra yemek yeme, oyun oynama yahut okulda yazı yazma üzere günlük hayat amaçları de ele alınıyor” diye konuştu.
Ergoterapi serebral palside bağımsızlığı destekliyor
Ergoterapi, bireyin günlük hayatta gerçekleştirmek istediği ve gereksinim duyduğu okupasyonlara iştirakini ve bağımsızlığını destekleyen bir sıhhat mesleği olarak öne çıkıyor.
Serebral palside ergoterapi değerlendirmesinin sadece kas kuvveti, eklem hareket açıklığı yahut motor marifetlerle sonlu olmadığını belirten Bilsel, öz bakım, eğitim, oyun, özgür vakit ve toplumsal iştirak üzere alanlardaki ihtiyaçların ferdî özellikler ve çevresel şartlarla birlikte kıymetlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Dr. Öğr. Üyesi Beyza Aslı Bilsel, “Ergoterapistler, birey ve ailesiyle birlikte manalı ve fonksiyonel amaçlar oluşturuyor. Müdahaleler ise kazanılan hünerlerin gerçek ömür aktivitelerinde kullanılmasına yönelik planlanabiliyor. Gerektiğinde yardımcı aygıtlar ve teknolojilerden de yararlanılabiliyor. Serebral palside ergoterapi uygulamaları; bireyin yaşı, gelişimsel özellikleri, motor maharetleri ve günlük hayat ihtiyaçlarına nazaran kişiselleştiriliyor” dedi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
